Η μελαγχολία των εορτών: Γιατί εμφανίζεται και πώς μπορούμε να τη διαχειριστούμε με φροντίδα

Οι γιορτές θεωρούνται από την πλειονότητα συνώνυμες με χαρά, οικογενειακή θαλπωρή και στιγμές σύνδεσης. Κι όμως, για πολλούς ανθρώπους συνοδεύονται από ένα απροσδιόριστο βάρος: μια ήπια θλίψη, μια εσωτερική κόπωση, ένα αίσθημα μοναξιάς ή κενού. Η λεγόμενη «μελαγχολία των εορτών» δεν αποτελεί ψυχική διαταραχή, αλλά μια φυσιολογική συναισθηματική αντίδραση σε μια περίοδο γεμάτη προσδοκίες, αναμνήσεις και έντονες κοινωνικές πιέσεις. Από τη Ρούλα Σκουρογιάννη

Όταν η χαρά γίνεται υποχρέωση

Τις γιορτές κυριαρχεί ένα άτυπο «πρέπει»: πρέπει να είμαστε χαρούμενοι, κοινωνικοί, ευγνώμονες, γεμάτοι ενέργεια. Αυτή η υποχρεωτική ευθυμία μπορεί να λειτουργήσει αντίστροφα, ιδιαίτερα όταν η εσωτερική μας κατάσταση δεν συμβαδίζει με την εικόνα που προβάλλεται γύρω μας, στα οικογενειακά τραπέζια, στα κοινωνικά δίκτυα, στις διαφημίσεις. Όσο μεγαλύτερη είναι η απόσταση ανάμεσα στο «πώς θα έπρεπε να νιώθω» και στο «πώς νιώθω πραγματικά», τόσο πιο έντονη γίνεται η συναισθηματική δυσφορία.

Οι συνηθέστεροι λόγοι πίσω από τη γιορτινή μελαγχολία

Η μελαγχολία των εορτών έχει πολλές και διαφορετικές αιτίες, συχνά αλληλένδετες:

• Μοναξιά ή απώλεια: απουσία αγαπημένων προσώπων, πένθος ή αλλαγές στη δομή της οικογένειας.
• Αναδρομή στο παρελθόν: οι γιορτές ενεργοποιούν μνήμες άλλων εποχών, όχι πάντα ευχάριστες.
• Οικονομική πίεση: αυξημένα έξοδα και σύγκριση με «ιδανικά» πρότυπα ευημερίας.
• Κόπωση της χρονιάς: σωματική και ψυχική εξάντληση που βγαίνει στην επιφάνεια όταν χαλαρώνει ο ρυθμός.
• Κοινωνική σύγκριση: η υπερπροβολή ευτυχισμένων στιγμών μπορεί να εντείνει το αίσθημα ανεπάρκειας.

Η μελαγχολία των εορτών δεν είναι κατάθλιψη – αλλά χρειάζεται προσοχή

Είναι σημαντικό να ξεκαθαρίσουμε ότι η εορταστική μελαγχολία δεν ταυτίζεται με την κατάθλιψη. Πρόκειται, συνήθως, για μια παροδική συναισθηματική κατάσταση, που υποχωρεί μετά τις γιορτές. Ωστόσο, αν η θλίψη είναι έντονη, επίμονη, συνοδεύεται από απώλεια ενδιαφέροντος, διαταραχές ύπνου ή σκέψεις απελπισίας, τότε χρειάζεται επαγγελματική υποστήριξη. Η έγκαιρη φροντίδα είναι πάντα ένδειξη δύναμης, όχι αδυναμίας.

Πώς να φροντίσουμε τον εαυτό μας τις γιορτές

Μικρές, συνειδητές επιλογές μπορούν να κάνουν τη διαφορά: • Δώστε άδεια στα συναισθήματά σας Δεν χρειάζεται να νιώθετε «λάθος» επειδή δεν είστε χαρούμενοι. Η αποδοχή μειώνει την ένταση. • Μειώστε τις προσδοκίες Οι γιορτές δεν χρειάζεται να είναι τέλειες. Αρκεί να είναι αληθινές. • Δημιουργήστε τα δικά σας τελετουργικά Ακόμη κι ένα απλό περπάτημα, ένα βιβλίο ή μια ήσυχη στιγμή μπορεί να λειτουργήσει θεραπευτικά. • Κρατήστε επαφή – με μέτρο Επιλέξτε ποιον και πώς θέλετε να δείτε. Η ποιότητα μετρά περισσότερο από την ποσότητα. • Φροντίστε το σώμα Ύπνος, ήπια κίνηση και ισορροπημένη διατροφή στηρίζουν και την ψυχική ανθεκτικότητα.

Οι γιορτές ως ευκαιρία επανασύνδεσης

Αντί να αντιμετωπίζουμε τη μελαγχολία των εορτών ως κάτι αρνητικό, μπορούμε να τη δούμε ως ένα ήπιο μήνυμα του εαυτού μας: μια πρόσκληση για παύση, ενδοσκόπηση και επαναξιολόγηση. Οι γιορτές δεν είναι μόνο για γέλια και λαμπερά στιγμιότυπα. Είναι και ένας καθρέφτης της εσωτερικής μας κατάστασης. Και αυτό, όταν το προσεγγίζουμε με κατανόηση, μπορεί να γίνει το πιο πολύτιμο δώρο!