Η μικροβιακή αντοχή μας αφορά όλους, Πολιτεία, επιστημονική κοινότητα και πολίτες και είναι απαραίτητος ο συντονισμός όλων και η κοινή δράση για την καταπολέμηση της, καθώς κάθε τρία δευτερόλεπτα πεθαίνει ένας ασθενής σε παγκόσμια κλίμακα από πολυανθεκτικά μικρόβια.
«Η αντοχή μπαίνει σαν πρόκληση ηθικής απέναντι στα παιδιά μας», ώστε «να σταματήσουμε να δανειζόμαστε ένα κομμάτι από τη ζωή τους», ανέφεραν χαρακτηριστικά ειδικοί επιστήμονες σε εκδήλωση με θέμα «Μικροβιακή αντοχή και προεκτάσεις στη Δημόσια υγεία. Μήπως δανειζόμαστε από τα παιδιά μας μεγάλο υγειονομικό κεφάλαιο;».
Χρειάζεται πολιτική βούληση, σύμφωνα με τον Αλκιβιάδη Βατόπουλο, κοσμήτορα της Μικροβιολογίας της Εθνικής Σχολής Δημόσιας Υγείας, για να αλλάξει η κατάσταση και η Ελλάδα να φύγει από τις πρώτες θέσεις με τη μεγαλύτερη κατανάλωση αντιβιοτικών και τη μικροβιακή αντοχή. Πρόληψη λοιμώξεων, σωστή θεραπεία και σωστή χρήση αντιβιοτικών, πρέπει να γίνει «κτήμα» όλων, καθώς το τέλος των «θαυμαστών φαρμάκων» είναι επί θύρας, εφόσον δεν έχουν κυκλοφορήσει την τελευταία δεκαετία ούτε πρόκειται να κυκλοφορήσουν τουλάχιστο για μια δεκαετία νεότερα αντιβιοτικά δραστικά στα ανθεκτικά μικρόβια.
«Διεγείρουμε τη μικροβιακή αντοχή»
«Επιλέγοντας λανθασμένα, υπερκαταναλίσκοντας σε ατελείωτες θεραπείες και συνδυασμούς ή χορηγώντας αντιβιοτικά, ενώ δεν υπάρχει λοίμωξη για του λόγου το ασφαλές ή για άχρηστη προφύλαξη, διεγείρουμε τη μικροβιακή αντοχή, με τραγικό αποτέλεσμα τον θάνατο ασθενών από μικρόβια ανθεκτικά σε όλα τα αντιβιοτικά», ανέφερε η Ελένη Γιαμαρέλλου, λοιμωξιολόγος, ομότιμη καθηγήτρια Παθολογίας του ΕΚΠΑ.
Σημείωσε ότι το 51,8% των μικροβίων που απομονώνονται στα νοσοκομεία είναι πολυανθεκτικά μικρόβια και πάνω από το 50% ανθεκτικά στα περισσότερα διαθέσιμα αντιβιοτικά. Τα ελληνικά νοσοκομεία, είπε η κ. Γιαμαρέλλου, έχουν υψηλά ποσοστά μικροβίων και, σύμφωνα με στοιχεία του 2015, το 44% των ασθενών που προσβλήθηκαν έχασε τη ζωή του, ενώ περίπου το 30% χρειάσθηκε επιπλέον νοσηλεία.
Το πρόβλημα δεν εξαντλείται μόνο στα νοσοκομεία, όπου η υπερκατανάλωση αντιβιοτικών αγγίζει το 55%, αλλά και στην κοινότητα, αφού «καταναλώνουμε αντιβιοτικά σαν “καραμέλες”».
Από την τελευταία επίσημη δημοσκόπηση που έγινε στη χώρα μας, τον Νοέμβριο του 2015, διαπιστώθηκε ότι ένας στους δύο ενήλικες άνω των 18 ετών έχει πάρει αντιβιοτικά τον τελευταίο χρόνο και 70,5% των παιδιών, κάτω των 18 ετών. Επιπλέον, ένας στους τέσσερις, που λαμβάνει αντιβιοτικό, το παίρνει χωρίς συνταγή, είτε αγοράζοντάς το (15,6%) είτε έχοντας στο σπίτι από προηγούμενη χρήση (36%).
Συμπτώματα για τα οποία οι Έλληνες παίρνουν αντιβιοτικά είναι το συνάχι, σε ποσοστό 90,7%, ο πονόλαιμος (76,8%), ο πυρετός (66,9%), η διάρροια (90,8%), «δηλαδή, 100% για ιώσεις», όπως είπε η κ. Γιαμαρέλλου.
Σύμφωνα με την ίδια, για την κατάσταση ευθύνες φέρουν και οι επαγγελματίες υγείας, αφού είναι επιστημονικά τεκμηριωμένο ότι η υπερκατανάλωση προκαλεί μικροβιακή αντοχή και με την ορθολογική χορήγηση μπορεί να μειωθεί η αντοχή ή ακόμα να προληφθεί η ανάπτυξη αντοχής και να διασωθούν επιτέλους τα πολυτιμότερα φάρμακα.
Μίλησε για το Strep-test στην αμυγδαλίτιδα και φαρυγγίτιδα που πρέπει να γίνεται στο ιατρείο από τον ίδιο τον γιατρό, που ασκεί Πρωτοβάθμια Περίθαλψη και το οποίο εξασφαλίζει σε 5-10 λεπτά την απουσία ή την παρουσία πυογόνου στρεπτόκοκκου και, επομένως, τη χορήγηση ή όχι πενικιλίνης. Είναι φθηνό: Στοιχίζει 1-2 ευρώ και δεν αποτελεί εργαστηριακή εξέταση για τον μικροβιολόγο.
Ωστόσο, σε μελέτη που διοργανώθηκε από τη Δ’ Παθολογική Κλινική του Νοσοκομείου «Αττικόν» το 2006-2007, σε συνεργασία με τους Παιδιάτρους που ασκούν ΠΦΥ στη ΝΔ Αττική, διαπιστώθηκε ότι οι παιδίατροι που δεν χρησιμοποιούσαν το Strep test συνταγογραφούσαν πολύ συχνότερα αντιβιοτικά σε ποσοστό 72,2%, έναντι 28,2% που χρησιμοποιούσαν το Strep test.
Αναφερόμενη στα νοσοκομεία, η κ. Γιαμαρέλλου, υπογράμμισε την ανάγκη οργάνωσης σε κάθε νοσοκομείο ειδικής ομάδας επιτήρησης της κατανάλωσης και της ορθής χρήσης των αντιβιοτικών, προτείνοντας σειρά μέτρων για τη διαχείριση και επιτήρηση της ορθολογικής συνταγογραφίας, ενώ μίλησε και για συνεχή εκπαίδευση των επαγγελματιών υγείας.
«Η νομοθεσία για την υποχρεωτική συνταγογραφία των αντιβιοτικών στην κοινότητα δεν εφαρμόζεται. Το Strep test αφορά δυστυχώς “προσωπική πρωτοβουλία” και η εφαρμογή “πολιτικής ελέγχου” στη συνταγογραφία των αντιβιοτικών, ενώ είναι επιβεβλημένη και τεκμηριωμένη με βάση την ελληνική “αντοχή”, δεν ακολουθείται ούτε ελέγχεται», κατέληξε. _ Έφη Φουσέκη