Β. Ψυχογιός: Η υπουργική αντί να ρυθμίζει απορρυθμίζει και δημιουργεί ανισότητες
Ναι μεν κρίνεται θετικό το γεγονός ότι η Πολιτεία κάνει μία κίνηση προκειμένου στο κομμάτι της Τηλεϊατρικής να υπάρξει μία στοιχειώδης ρύθμιση, ωστόσο η υπουργική απόφαση 7686/2025 που καθορίζει τους όρους εφαρμογής της Τηλεϊατρικής, αντί να ρυθμίζει κάποια πράγματα, τα απορρυθμίζει και δημιουργεί ανισότητες στην άσκηση της Ιατρικής.
Τα παραπάνω δηλώνει στο DailyPharmaNews o Ταμίας του ΠΙΣ και πρόεδρος του Ιατρικού Συλλόγου Αρκαδίας Βασίλης Ψυχογιός, ο οποίος παραχωρεί συνέντευξη με αφορμή ομιλία του σε πρόσφατη ημερίδα του ΠΙΣ, με θέμα «Αργή Δικαιοσύνη, Γρήγορη Τεχνολογία», κατά την οποία διατυπώθηκε έντονη κριτική επί της νέας υπουργικής απόφασης για την άσκηση της Τηλεϊατρικής στην Ελλάδα.
«Υπάρχει η βασική αρχή ότι οι όροι άσκησης της ιατρικής πρέπει να είναι κοινοί και για τον κρατικό και για τον ιδιωτικό τομέα και για το σύνολο των ιατρών. Και ένα πρακτικό θέμα είναι επίσης ότι όλοι οι Ιατρικοί Σύλλογοι, οι οποίοι έχουμε την ευθύνη ελέγχου κάποιων πραγμάτων στο επίπεδο άσκησης της ιατρικής, πρέπει να έχουμε ξεκάθαρους όρους με βάση τους οποίους ελέγχουμε. Καλούμαστε να αδειοδοτούμε ή να επιβάλλουμε ποινές ή πρόστιμα, με βάση την παραβίαση συγκεκριμένων νόμων. Αν ο νόμος είναι ασαφής το πλαίσιο στο οποίο λειτουργούμε είναι τελείως ασαφές», σχολιάζει ο γνωστός ακτινολόγος και αναλύει τις 5 βασικές ενστάσεις του ΠΙΣ για την ισχύουσα υπουργική απόφαση:
1. «Έλλειψη εποπτείας και ρυθμιστικού ελέγχου»
Στο κομμάτι που προσπαθεί να ρυθμίσει τη λειτουργία της ιατρικής επιτρέπεται η λειτουργία εφαρμογών Τηλεϊατρικής από τον οποιοδήποτε, είτε είναι ιδιώτης, είτε είναι μία ιδιωτική επιχείρηση, αλλά ταυτόχρονα δεν προβλέπεται καμία διαδικασία ουσιαστικής αδειοδότησης ή πιστοποίησης. Απλά δηλαδή κοινοποιείται στο υπουργείο. χωρίς να υπάρχει έλεγχος εγγράφων, χωρίς καμία πρόβλεψη για πιστοποιήσεις. Δεν προβλέπεται καν γνωστοποίηση του αν θα υπάρχει ιατρικό προσωπικό που θα κάνει τις διαδικασίες τηλεϊατρικής και ποιο θα είναι αυτό. Δεν επιβάλλεται καμία τεχνική προδιαγραφή για τα μηχανήματα τα οποία θα χρησιμοποιούνται, δεν προβλέπεται καμία διαλειτουργικότητα με τα ήδη υπάρχοντα δημόσια συστήματα όπως είναι η ΗΔΙΚΑ και οι ΕΟΠΥΥ και δεν προβλέπεται επίσης κανένας ουσιαστικός έλεγχος πριν ή μετά.
2. Συνυπευθυνότητα
Το δεύτερο κομμάτι στο οποίο έχουμε ένσταση είναι το θέμα της συνυπευθυνότητας. Ενώ στη διεθνή πρακτική σε περίπτωση κάποιου ιατρικού λάθος υφίσταται η έννοια της συνυπευθυνότητας, με την έννοια του ιατρού, αλλά πρακτικά και του παρόχου της πλατφόρμας (γιατί ακριβώς πρέπει τηρούνται κάποιες τεχνικές προδιαγραφές), εδώ αποκλειστικά η ευθύνη μετακυλίεται στον γιατρό. Εάν πχ η πλατφόρμα καθυστερεί να μεταφέρει τις εικόνες μίας μαγνητικής και δεν γίνει έγκαιρη διάγνωση ενός εγκεφαλικού επεισοδίου, αλλά γίνει καθυστερημένα, η ευθύνη δεν είναι και του παρόχου που δίνει τα μηχανήματα, ή είναι υπεύθυνα για τη σύνδεση, είναι αποκλειστικά του ιατρού ο οποίος υπογράφει, αλλά δεν έχει την ευθύνη των μηχανημάτων.
3. Δεν υπάρχει πρόβλεψη για το δημόσιο
Ενώ η υπουργική απόφαση ισχύει για τους ιδιωτικούς φορείς, δεν ισχύει για τις δημόσιες δομές. Και αυτό πρακτικά δημιουργεί δύο ταχύτητες άσκησης Τηλεϊατρικής: μία που αφορά το δημόσιο σύστημα και παραμένει τελείως αρρύθμιστη και μία που αφορά το ιδιωτικό τομέα, στον οποίο επιχειρεί να βάλει κάποιους κανόνες.
4. Έλλειψη καθορισμού ειδικοτήτων, ιατρικών καταστάσεων και αποζημίωσης
Δεν υπάρχει εξειδίκευση στον καθορισμό των πράξεων. Με βάση τα ευρωπαϊκά πρότυπα δεν μπορείς να ασκήσεις τηλεϊατρική θεωρητικά στα πάντα. Πχ πρέπει να μπορείς να παρακολουθείς χρόνια νοσήματα, να μπορείς να εκτιμάς απεικονιστικές εξετάσεις κλπ. Καθορίζονται οι ιατρικές ειδικότητες που μπορούν να ασκούν Τηλεϊατρική, για ποιες καταστάσεις, καθώς επίσης καθορίζονται συγκεκριμένοι κανόνες αποζημίωσης με βάση τα δημόσια ασφαλιστικά ταμεία. Αυτό με βάση την υπουργική απόφαση δεν υπάρχει στην Ελλάδα. Δεν καθορίζονται ούτε ειδικότητες ούτε οι ιατρικές καταστάσεις, ούτε προβλέπεται αποζημίωση.
5. Η διαφήμιση επιτρέπεται ενώ απαγορεύεται
Ενώ με βάση τον ισχύοντα κώδικα ιατρικής δεοντολογίας απαγορεύεται η διαφήμιση των ιατρών και της παροχής των ιατρικών υπηρεσιών, με βάση την υπουργική απόφαση για τις υπηρεσίες Τηλεϊατρικής, επιτρέπεται».
Τι περιλαμβάνει η υπουργική απόφαση για την τηλεϊατρική στην Ελλάδα
Η υπουργική απόφαση 7686/2025 καθορίζει τους όρους, τις προϋποθέσεις και τη διαδικασία διαχείρισης της εφαρμογής Τηλεϊατρικής στην Ελλάδα, σύμφωνα με το άρθρο 5 του Κώδικα Ιατρικής Δεοντολογίας. Στόχος της είναι η ρύθμιση των απομακρυσμένων ιατρικών υπηρεσιών μέσω ψηφιακών εφαρμογών, που επιτρέπουν στην παροχή ιατρικών πράξεων όπως εξέταση, διάγνωση, συνταγογράφηση και γνωμάτευση από απόσταση.
Στο πεδίο εφαρμογής εμπίπτουν μόνο οι εφαρμογές που διαχειρίζονται ιδιωτικοί φορείς ή ιατροί που είναι εγγεγραμμένοι στους Ιατρικούς Συλλόγους και πιστοποιημένοι στο σύστημα ηλεκτρονικής συνταγογράφησης. Από την εφαρμογή της τηλεϊατρικής εξαιρούνται δημόσιοι φορείς, νομικά πρόσωπα Δημοσίου Δικαίου, κρατικοί οργανισμοί και οι Ένοπλες Δυνάμεις.
Οι δικαιούχοι λειτουργίας των εφαρμογών είναι ιδιωτικές εταιρείες και επιχειρήσεις, οι οποίες φέρουν ευθύνη για την ασφάλεια και την τήρηση των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, σύμφωνα με τον ΓΚΠΔ (GDPR). Οι ασθενείς, είτε ασφαλισμένοι είτε μη, μπορούν να χρησιμοποιούν τις υπηρεσίες, αφού εγγραφούν και ταυτοποιηθούν με ασφαλή μέσα. Πριν από κάθε συνεδρία, ο ασθενής πληρώνει την αμοιβή και λαμβάνει ασφαλή σύνδεση με τον ιατρό.
Η παροχή υπηρεσιών τηλεϊατρικής διενεργείται από πιστοποιημένους ιατρούς, που συνάπτουν σύμβαση με τους δικαιούχους, και πληροί αυστηρές τεχνικές και ηθικές προϋποθέσεις, όπως ιδιωτικότητα και ασφάλεια. Η υπηρεσία δεν υποκαθιστά την άμεση, δια ζώσης ιατρική εξέταση, και η αμοιβή δεν καλύπτεται από τα ασφαλιστικά ταμεία.
Η διασύνδεση των εφαρμογών με άλλα συστήματα είναι περιορισμένη, και ο ιατρός έχει την ευθύνη για την αρχική και τερματισμού της τηλεδιάσκεψης, καθώς και για την αξιολόγηση του ασθενούς με ασφαλείς όρους. Επίσης, το σύστημα καταγράφει μεταδεδομένα για την διαφάνεια της διαδικασίας.
Σε περίπτωση ανάγκης, σε περιπτώσεις συνταγογράφησης φαρμάκων ή ιατρικών πράξεων, ο ιατρός διασυνδέεται με τα εθνικά συστήματα ηλεκτρονικής συνταγογράφησης και ενημερώνει τον ηλεκτρονικό φάκελο υγείας του ασθενούς. Τέλος, η απόφαση περιλαμβάνει αυστηρά μέτρα για την προστασία και ασφάλεια των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, και ορίζονται κυρώσεις για παραβάσεις.
Τηλεϊατρική: τα 10 βασικά σημεία
Εφαρμογές και δικαιούχοι: Μόνο ιδιωτικές εταιρείες και πιστοποιημένοι ιατροί που είναι εγγεγραμμένοι στους Ιατρικούς Συλλόγους και στο σύστημα ηλεκτρονικής συνταγογράφησης μπορούν να λειτουργούν εφαρμογές τηλεϊατρικής.
Περιεχόμενο και έγκριση: Οι εφαρμογές πρέπει να πληρούν αυστηρές προδιαγραφές ασφαλείας, ιδιωτικότητας και προστασίας δεδομένων, σύμφωνα με το GDPR και την εθνική νομοθεσία.
Υποχρεώσεις ιατρών: Οι ιατροί οφείλουν να είναι πιστοποιημένοι, να συμμορφώνονται με τον Κώδικα Ιατρικής Δεοντολογίας και να εφαρμόζουν πρωτόκολλα ασφαλείας και ιδιωτικότητας. Οφείλουν επίσης να ενημερώνουν τον ασθενή σχετικά με την διαδικασία και τις δυνατότητες της υπηρεσίας.
Πρόσβαση ασθενών: Οι ασθενείς πρέπει να ταυτοποιούνται με ασφαλή μέσα, να ενημερώνονται σαφώς και διαφανώς και να μπορούν να επιλέγουν ιατρούς με κριτήρια όπως ειδικότητα και διαθεσιμότητα.
Όρια και εξαιρέσεις: Η τηλεϊατρική δεν υποκαθιστά την άμεση, δια ζώσης εξέταση ή επείγουσες καταστάσεις. Δεν καλύπτεται από την ασφαλιστική αποζημίωση.
Τεχνικές προδιαγραφές: Οι εφαρμογές και οι συσκευές πρέπει να διαθέτουν τα κατάλληλα μέσα (κάμερα, μικρόφωνο, ασφαλές διαδίκτυο) και να πληρούν όλα τα ευρωπαϊκά και εθνικά πρότυπα ασφαλείας.
Συνταγογράφηση: Η σύνταξη φαρμάκων και άλλων ιατρικών πράξεων μέσω τηλεϊατρικής διενεργείται υποχρεωτικά διασυνδεδεμένα με τα εθνικά συστήματα, και απαιτείται η πιστοποίηση του ασθενή με το ΑΜΚΑ ή παρόμοιο εθνικό αριθμό.
Προστασία δεδομένων: Τα προσωπικά δεδομένα των ασθενών και των ιατρών προστατεύονται αυστηρά σύμφωνα με τον GDPR και την εθνική νομοθεσία. Υπάρχουν κανόνες για την ασφαλή επεξεργασία, αποθήκευση, διαβίβαση και ανωνυμοποίηση των δεδομένων.
Κυρώσεις: Παραβάσεις των κανόνων συνεπάγονται κυρώσεις, όπως κυρώσεις σε ιατρούς και διοικητικά πρόστιμα στους δικαιούχους.
Μεταβατικές διατάξεις και έναρξη: Όσες εφαρμογές λειτουργούν ήδη, και θα έπρεπε να εγγραφούν σε 48 ώρες από την ψήφιση της απόφασης, δηλαδή από τον Μάρτιο του 2025.