Η 10η Μαρτίου 2026 αποτελεί ορόσημο για τη δημόσια υγεία στην Ελλάδα, καθώς η Ελληνική Εταιρεία Γλαυκώματος (ΕΕΓ), με αφορμή την Παγκόσμια Εβδομάδα Γλαυκώματος (8-14 Μαρτίου), κρούει τον κώδωνα του κινδύνου. Σε μια αναλυτική Συνέντευξη Τύπου, κορυφαίοι επιστήμονες παρουσίασαν ανησυχητικά δεδομένα: το γλαύκωμα παραμένει η κύρια αιτία μη αναστρέψιμης τύφλωσης παγκοσμίως, με τις προβλέψεις να δείχνουν ότι έως το 2040, περισσότεροι από 110 εκατομμύρια άνθρωποι θα ζουν με τη νόσο.
Μια «αόρατη» απειλή με δραματικές προεκτάσεις
Το γλαύκωμα δεν είναι μια απλή πάθηση, αλλά μια ομάδα παθήσεων που προκαλούν προοδευτική και ανεπανόρθωτη βλάβη στο οπτικό νεύρο. Το πιο επικίνδυνο χαρακτηριστικό του; Είναι ασυμπτωματικό στα αρχικά στάδια.
Όπως εξήγησε ο κ. Θεόδωρος Φιλιππόπουλος (Ειδ. Γραμματέας ΕΕΓ), η νόσος εξελίσσεται τόσο ύπουλα που πάνω από το 50% των πασχόντων δεν γνωρίζουν ότι νοσούν μέχρι να χάσουν σημαντικό μέρος της όρασής τους. Η απώλεια ξεκινά περιφερικά, δημιουργώντας μια «όραση τούνελ», και επηρεάζει άμεσα:
- Την ικανότητα οδήγησης και το περπάτημα.
- Την εκτίμηση αποστάσεων και τη νυχτερινή όραση.
- Την ψυχική υγεία, με το 30% των ασθενών να εμφανίζει συμπτώματα κατάθλιψης ή έντονου άγχους.
Τα δεδομένα για την Ελλάδα: 85.000 αδιάγνωστοι συμπολίτες μας
Ο Καθηγητής κ. Φώτης Τοπούζης, Πρόεδρος της Παγκόσμιας Εταιρείας Γλαυκώματος, παρουσίασε τα στοιχεία της εμβληματικής μελέτης Thessaloniki Eye Study. Τα ευρήματα είναι αποκαλυπτικά για την ελληνική πραγματικότητα:
- Η συχνότητα της νόσου αγγίζει το 5,5% σε άτομα άνω των 60 ετών.
- Υπολογίζεται ότι 170.000 Έλληνες άνω των 60 πάσχουν από γλαύκωμα.
- Οι μισοί από αυτούς (85.000 άτομα) παραμένουν αδιάγνωστοι.
Μάλιστα, όσοι δεν έχουν επισκεφθεί οφθαλμίατρο τον τελευταίο χρόνο διατρέχουν 6 φορές μεγαλύτερο κίνδυνο να έχουν τη νόσο και να μην το γνωρίζουν.
Ποιοι ανήκουν στις ομάδες υψηλού κινδύνου;
Η πρόληψη πρέπει να ξεκινά από τη γνώση των παραγόντων κινδύνου. Σύμφωνα με τους ειδικούς, ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται για:
- Ηλικιωμένους: Ο κίνδυνος αυξάνεται κατακόρυφα μετά τα 60 έτη.
- Κληρονομικότητα: Συγγενείς 1ου βαθμού έχουν 4 έως 10 φορές μεγαλύτερη πιθανότητα νόσησης.
- Υψηλή Μυωπία: Αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για την ανάπτυξη γλαυκώματος ανοικτής γωνίας.
- Χρήση Κορτιζόνης: Τα κορτικοστεροειδή (ειδικά τα κολλύρια) μπορούν να αυξήσουν την ενδοφθάλμια πίεση.
Η έγκαιρη διάγνωση είναι η μόνη «ασπίδα»
Ο κ. Ευθύμιος Καρμίρης (Γεν. Γραμματέας ΕΕΓ) ήταν σαφής: «Το γλαύκωμα δεν πονά. Κλέβει σιωπηλά την όραση». Η σύγχρονη οφθαλμολογία προσφέρει πλέον όπλα ακριβείας όπως η τονομέτρηση, η απεικόνιση OCT και η εξέταση των οπτικών πεδίων.
Το προτεινόμενο πρόγραμμα ελέγχου:
- Κάτω των 40 ετών: Έλεγχος αν υπάρχει οικογενειακό ιστορικό.
- 40 – 60 ετών: Προληπτικός έλεγχος κάθε 2 χρόνια.
- Άνω των 60 ετών: Υποχρεωτικός ετήσιος έλεγχος.
Θεραπευτικές επιλογές: Από τα κολλύρια στα καινοτόμα Laser
Αν και η βλάβη που έχει ήδη προκληθεί δεν αναστρέφεται, η εξέλιξη της νόσου μπορεί να σταματήσει. Ο κ. Στυλιανός Κανδαράκης (Αντιπρόεδρος ΕΕΓ) ανέλυσε τις σύγχρονες λύσεις:
- Φαρμακευτική αγωγή: Εξειδικευμένα κολλύρια που μειώνουν την ενδοφθάλμια πίεση.
- Selective Laser Trabeculoplasty (SLT): Μια ανώδυνη μέθοδος που μειώνει την ανάγκη για φάρμακα ή χειρουργείο.
- Χειρουργικές επεμβάσεις: Από την κλασική τραμπεκουλεκτομή έως τις νέες, ελάχιστα παρεμβατικές τεχνικές (MIGS).
Ένα μήνυμα ελπίδας και ευθύνης
Ο Πρόεδρος της ΕΕΓ, κ. Ιωάννης Χαλκιαδάκης, έκλεισε τη συνέντευξη υπογραμμίζοντας την ιδιαιτερότητα του ελληνικού πληθυσμού, όπου το ψευδοαποφολιδωτικό γλαύκωμα είναι συχνό και ιδιαίτερα επιθετικό.
Σε μια συμβολική κίνηση ενημέρωσης, το βράδυ της 10ης Μαρτίου, η πρόσοψη της Βουλής των Ελλήνων φωτίστηκε με πράσινο χρώμα, το διεθνές σύμβολο της μάχης κατά του γλαυκώματος.
Το μήνυμα είναι απλό: Μην περιμένετε τα συμπτώματα. Ο τακτικός έλεγχος είναι η μόνη διαφορά ανάμεσα στο φως και στο σκοτάδι.
