Πρωτοπόρος στην καινοτόμο φαρμακοβιομηχανία
Η AstraZeneca αναδεικνύεται σε παγκόσμιο ηγέτη του βιοφαρμακευτικού κλάδου, επενδύοντας συστηματικά στην υπέρβαση των ορίων της επιστήμης με μοναδικό σκοπό την παροχή θεραπειών που μεταμορφώνουν τη ζωή των ασθενών.
Από τη Ρούλα Σκουρογιάννη
Με ορίζοντα το 2030, η εταιρεία έχει θέσει σε εφαρμογή ένα φιλόδοξο στρατηγικό πλάνο που περιλαμβάνει την ανάπτυξη και διάθεση 20 νέων φαρμάκων (με αφετηρία το 2022), την εδραίωσή της ως σημείο αναφοράς στη βιώσιμη υγειονομική περίθαλψη και την ενίσχυση της οικονομικής της δυναμικής με στόχο τα 80 δισεκατομμύρια δολάρια σε αξία.
Η πορεία προς την επίτευξη αυτών των οροσήμων είναι ήδη ορατή: 9 νέες δραστικές ουσίες έχουν ήδη κυκλοφορήσει, ενώ 20 επιπλέον βρίσκονται σε προχωρημένο στάδιο ανάπτυξης. Το ερευνητικό πρόγραμμα της εταιρείας χαρακτηρίζεται από εξαιρετική δυναμική, καθώς στο τέλος του 2025 αριθμούσε 197 έργα, με τα 176 να βρίσκονται σε φάση κλινικής ανάπτυξης και περισσότερες από 100 μελέτες Φάσης ΙΙΙ σε εξέλιξη. Μόνο κατά το προηγούμενο έτος, η επένδυση σε Έρευνα και Ανάπτυξη (R&D) ανήλθε στο εντυπωσιακό ποσό των 14,2 δισ. δολαρίων. Παράλληλα, η εταιρεία ενσωματώνει την Τεχνητή Νοημοσύνη (AI) και την επιστήμη δεδομένων στο 90% των προγραμμάτων μικρών μορίων, επιταχύνοντας τις διαδικασίες από την ταυτοποίηση στόχων έως τις κλινικές δοκιμές.
Τα παραπάνω στοιχεία παρουσιάστηκαν σε πρόσφατη συνάντηση με εκπροσώπους του Τύπου, όπου η Πρόεδρος και Διευθύνουσα Σύμβουλος της εταιρείας για την Ελλάδα και την Κύπρο, Έλενα Χουλιάρα, ανέλυσε το παγκόσμιο και εγχώριο αποτύπωμα του οργανισμού, εστιάζοντας στις προκλήσεις του εθνικού συστήματος υγείας. Στην εκδήλωση συμμετείχαν επίσης ο Ιατρικός Διευθυντής, Πέτρος Γαλανάκης, και η Corporate & Regulatory Affairs Director, Γιώτα Κοτσεκίδου, αναλύοντας τις επιστημονικές και θεσμικές παραμέτρους της στρατηγικής τους.
Το ισχυρό αποτύπωμα στην ελληνική και διεθνή οικονομία
Το 2025, επιβεβαίωσε τη σταθερή αναπτυξιακή τροχιά της εταιρείας, με τα συνολικά έσοδα να αυξάνονται κατά 9%, αγγίζοντας τα 58,7 δισεκατομμύρια δολάρια, και την υλοποίηση 217 κυκλοφοριών προϊόντων παγκοσμίως. Στην Ελλάδα, η παρουσία της παραμένει εξίσου ισχυρή, με τον κύκλο εργασιών (προ επιστροφών) να φτάνει τα 425 εκατομμύρια ευρώ το 2025.
Η συμβολή της στην εθνική οικονομία και την επιστημονική κοινότητα είναι πολυεπίπεδη:
- Επένδυση στην Έρευνα: Την περίοδο 2020-2025 πραγματοποιήθηκαν 89 κλινικές μελέτες στην Ελλάδα.
- Ανθρώπινο Δυναμικό: Απασχολεί 270 εργαζομένους υψηλής επιστημονικής κατάρτισης.
- Κοινωνική Συνεισφορά: Οι εκπτώσεις και οι υποχρεωτικές επιστροφές (clawback/rebate) προς το κράτος ανήλθαν σε 225,3 εκατομμύρια ευρώ για το 2025.
- Μελλοντική Ανάπτυξη: Για την περίοδο 2026-2028, αναμένεται η έγκριση 17 νέων φαρμάκων και 51 θεραπευτικών ενδείξεων από τον ΕΜΑ.
Πρόσβαση στην καινοτομία και βιωσιμότητα του συστήματος
Παρά την επιστημονική πρόοδο, η πρόσβαση των ασθενών στην καινοτομία παραμένει ένα κρίσιμο ζήτημα. Στην Ελλάδα, οι υποχρεωτικές επιστροφές της φαρμακοβιομηχανίας καλύπτουν πλέον πάνω από το 53% της συνολικής δαπάνης, γεγονός που απειλεί τη βιωσιμότητα του συστήματος. Είναι χαρακτηριστικό ότι από τα 173 φάρμακα που εγκρίθηκαν στην Ευρώπη την περίοδο 2020-2023, μόλις 45 κατέληξαν στην ελληνική αγορά.
Η εταιρεία προτείνει μια ριζική αλλαγή παραδείγματος, αντιμετωπίζοντας την υγεία ως στρατηγική επένδυση μέσω τριών αξόνων:
- Ψηφιακός Μετασχηματισμός: Ανάπτυξη οικοσυστήματος δεδομένων, ίδρυση Εθνικού Συμβουλίου Φαρμακευτικής Πολιτικής και μεταρρύθμιση του HTA.
- Χρηματοδοτική Θωράκιση: Γεφύρωση του κενού χρηματοδότησης και ολιστική διαχείριση της ζήτησης.
- Πρόληψη και Πρωτοβάθμια Φροντίδα: Εστίαση στον έγκαιρο έλεγχο για την αποσυμφόρηση του συστήματος.
Η πρόληψη ως μοχλός δημόσιας υγείας
Στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας PHSSR (Partnership for Health System Sustainability and Resilience), η οποία υλοποιείται σε συνεργασία με το LSE και το World Economic Forum, η εταιρεία στηρίζει τη δημιουργία ενός ανθεκτικού συστήματος υγείας. Η δεύτερη φάση της μελέτης στην Ελλάδα, υπό τον Καθηγητή Κ. Αθανασάκη, επικεντρώνεται στα μη μεταδιδόμενα νοσήματα.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην πρώιμη διάγνωση του Καρκίνου του Πνεύμονα και της Χρόνιας Νεφρικής Νόσου, τομείς που ταυτίζονται με τις προτεραιότητες του Υπουργείου Υγείας. Τα πλήρη αποτελέσματα της μελέτης αναμένονται μετά τον Απρίλιο, προσφέροντας πολύτιμα εργαλεία για τη χάραξη πολιτικής.
Δέσμευση για την προστασία του περιβάλλοντος
Αναγνωρίζοντας την άρρηκτη σύνδεση μεταξύ της υγείας των ανθρώπων και του πλανήτη, η εταιρεία συνεχίζει την υλοποίηση της στρατηγικής Ambition Zero Carbon. Τα αποτελέσματα είναι ήδη απτά, καθώς το 2025 επετεύχθη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου (Scope 1 και 2) κατά 88,1% σε σύγκριση με το 2015, αποδεικνύοντας ότι η επιχειρηματική αριστεία μπορεί να συμβαδίζει με την περιβαλλοντική υπευθυνότητα.
