Του Μάνου Σιγανού
Η νόσος Alzheimer επηρεάζει εκατομμύρια ανθρώπους παγκοσμίως, όμως ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα είναι ότι συχνά διαγιγνώσκεται αργά, όταν οι βλάβες στον εγκέφαλο έχουν ήδη προχωρήσει. Μια νέα έρευνα φέρνει ελπίδα, καθώς δείχνει ότι ένα απλό ρινικό τεστ μπορεί να εντοπίσει πολύ νωρίς τα πρώτα βιολογικά σημάδια της νόσου.
Η μελέτη, που δημοσιεύτηκε σε επιστημονικό περιοδικό, παρουσιάζει μια γρήγορη και μη επεμβατική διαδικασία που μπορεί να γίνει σε εξωτερικό ιατρείο και να δώσει πολύτιμες πληροφορίες πριν ακόμη εμφανιστούν συμπτώματα μνήμης ή προβλήματα σκέψης.
Πώς λειτουργεί το νέο τεστ
Το τεστ βασίζεται στη λήψη ρινικού επιχρίσματος, παρόμοιο με αυτό που γνωρίσαμε από τα τεστ Covid, αλλά πιο εξειδικευμένο.
. Χρησιμοποιείται ένα πολύ μικρό εργαλείο που εισέρχεται στο ανώτερο μέρος της μύτης
. Συλλέγονται νευρικά και ανοσολογικά κύτταρα
. Αναλύεται η δραστηριότητα των γονιδίων μέσα σε αυτά τα κύτταρα
Το συγκεκριμένο σημείο της μύτης συνδέεται άμεσα με τα κύτταρα της όσφρησης, τα οποία έχουν στενή σχέση με τον εγκέφαλο και μπορούν να αποκαλύψουν πρώιμες αλλαγές στον εγκέφαλο.
Τι κατάφεραν να εντοπίσουν οι επιστήμονες
Οι ερευνητές εντόπισαν συγκεκριμένα «μοτίβα» στα κύτταρα που διαφοροποιούν:
. Άτομα με πρώιμα σημάδια Alzheimer
. Άτομα με ήδη διαγνωσμένη νόσο
. Υγιή άτομα χωρίς ενδείξεις
Ακόμη πιο σημαντικό είναι ότι το τεστ μπορούσε να εντοπίσει αλλαγές ακόμη και σε ανθρώπους που δεν είχαν εμφανίσει συμπτώματα.
Η ακρίβεια της μεθόδου έφτασε περίπου στο 81%, ένα ιδιαίτερα ενθαρρυντικό ποσοστό για τόσο πρώιμη ανίχνευση.
Γιατί είναι τόσο σημαντική η έγκαιρη διάγνωση
Η νόσος Alzheimer ξεκινά χρόνια πριν εμφανιστούν τα πρώτα εμφανή συμπτώματα. Αυτό σημαίνει ότι υπάρχει ένα «παράθυρο ευκαιρίας» για παρέμβαση.
. Οι θεραπείες είναι πιο αποτελεσματικές στα αρχικά στάδια
. Μπορεί να επιβραδυνθεί ή να καθυστερήσει η εξέλιξη της νόσου
. Οι ασθενείς έχουν καλύτερη ποιότητα ζωής για μεγαλύτερο διάστημα
Η έγκαιρη διάγνωση θεωρείται πλέον ένας από τους πιο κρίσιμους παράγοντες στη μάχη κατά της νόσου.
Πλεονεκτήματα σε σχέση με τις υπάρχουσες εξετάσεις
Μέχρι σήμερα, τα διαθέσιμα τεστ (όπως αιματολογικές εξετάσεις ή απεικονιστικές μέθοδοι) εντοπίζουν δείκτες που εμφανίζονται πιο αργά.
Το νέο τεστ φαίνεται να έχει σημαντικά πλεονεκτήματα.
. Είναι γρήγορο και ανώδυνο
. Δεν απαιτεί πολύπλοκο εξοπλισμό
. Δίνει πληροφορίες από «ζωντανά» νευρικά κύτταρα
. Μπορεί να εντοπίσει τη νόσο πριν ακόμη εκδηλωθούν συμπτώματα
Αυτό ανοίγει τον δρόμο για πιο έγκαιρη προληπτική παρέμβαση.
Τι σημαίνει αυτό για το μέλλον
Οι επιστήμονες συνεχίζουν την έρευνα σε μεγαλύτερο αριθμό ανθρώπων, ώστε να επιβεβαιώσουν τα αποτελέσματα και να βελτιώσουν την ακρίβεια της μεθόδου.
Παράλληλα, εξετάζεται αν το τεστ μπορεί να χρησιμοποιηθεί και για:
. Παρακολούθηση της εξέλιξης της νόσου
. Αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας θεραπειών
Αν τα αποτελέσματα επιβεβαιωθούν, το τεστ θα μπορούσε στο μέλλον να ενταχθεί στην καθημερινή ιατρική πρακτική.
