Σε μια περίοδο, όπου η εμπιστοσύνη στην επιστήμη δοκιμάζεται από την πολιτική, οι πρόσφατες αβάσιμες δηλώσεις του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, για σύνδεση της λήψης παρακεταμόλης στην εγκυμοσύνη με τον αυτισμό, πυροδότησαν την άμεση απάντηση των επίσημων υγειονομικών φορέων, παγκοσμίως.
Η απάντηση του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ)
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας, μέσω του εκπροσώπου του, Τάρικ Γιασαρέβιτς, απάντησε με σαφήνεια στις αβάσιμες δηλώσεις του Τραμπ. Σύμφωνα με τον ΠΟΥ, τα στοιχεία που υποστηρίζουν μια σύνδεση μεταξύ της χρήσης παρακεταμόλης κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης και του αυτισμού παραμένουν ασυνεπή.
Επιπλέον, ο Γιασαρέβιτς έθεσε την προσοχή σε ένα άλλο, εξίσου σημαντικό, ζήτημα: την αλήθεια για τα εμβόλια. «Γνωρίζουμε ότι τα εμβόλια δεν προκαλούν αυτισμό. Τα εμβόλια, όπως είπα, σώζουν αμέτρητες ζωές. Αυτό είναι κάτι που η επιστήμη έχει αποδείξει και δεν θα έπρεπε να τίθεται σε αμφισβήτηση», δήλωσε χαρακτηριστικά. Με αυτόν τον τρόπο, ο ΠΟΥ επιχείρησε να διαχωρίσει την επιστημονική αλήθεια από τις πολιτικά υποκινούμενες δηλώσεις, τονίζοντας ότι η δημόσια υγεία δεν πρέπει να γίνεται αντικείμενο πολιτικής εκμετάλλευσης.
Η αντίδραση του Εθνικού Οργανισμού Φαρμάκων (ΕΟΦ)
Στην Ελλάδα, ο ΕΟΦ (Εθνικός Οργανισμός Φαρμάκων) έδωσε τη δική του ξεκάθαρη απάντηση, ευθυγραμμισμένος με τις κατευθυντήριες γραμμές του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Φαρμάκων (ΕΜΑ).
Η ανακοίνωση του ΕΟΦ υπογραμμίζει ότι οι συστάσεις για τη χρήση παρακεταμόλης κατά την εγκυμοσύνη παραμένουν αμετάβλητες σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση. Η παρακεταμόλη, όταν είναι κλινικά απαραίτητη, μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τη μείωση του πόνου ή του πυρετού. Ωστόσο, όπως σε κάθε φάρμακο, η σύσταση είναι να χρησιμοποιείται στη χαμηλότερη δυνατή δόση και για το συντομότερο δυνατό χρονικό διάστημα.
Ο ΕΟΦ παραπέμπει σε μεγάλο όγκο δεδομένων που δεν υποδεικνύουν κανένα κίνδυνο για δυσπλασίες του εμβρύου. Επίσης, αναφέρεται στην επανεξέταση που πραγματοποίησε ο ΕΜΑ το 2019, η οποία κατέληξε στο συμπέρασμα ότι τα διαθέσιμα στοιχεία δεν οδηγούν σε καταληκτικά συμπεράσματα και ότι δεν μπορεί να τεκμηριωθεί σύνδεση της παρακεταμόλης με νευροαναπτυξιακές διαταραχές.
Ο Στέφεν Τίρστρουπ, επικεφαλής ιατρικός σύμβουλος του ΕΜΑ, τονίζει: «Η παρακεταμόλη παραμένει σημαντική επιλογή για τη θεραπεία του πόνου ή του πυρετού σε εγκύους. Οι συστάσεις μας βασίζονται σε αυστηρή αξιολόγηση των διαθέσιμων επιστημονικών δεδομένων και δεν έχουμε βρει στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι η λήψη παρακεταμόλης κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης προκαλεί αυτισμό στα παιδιά».
Ο Κίνδυνος της Πολιτικοποίησης της Υγείας
Οι δηλώσεις του Τραμπ δεν αποτελούν απλώς μια αβάσιμη άποψη. Αποτελούν μέρος ενός ευρύτερου μοτίβου αμφισβήτησης της επιστήμης και των επίσημων φορέων υγείας, ένα μοτίβο που έχει ήδη εκδηλωθεί με τις αναφορές του για την υδροξυχλωροκίνη ως θεραπεία για τον COVID-19 και την προώθηση της ουσίας.
Η άμεση και συντονισμένη απάντηση τόσο από τον ΠΟΥ όσο και από τον ΕΟΦ, αντανακλά την ανάγκη των οργανισμών αυτών να προστατεύσουν τη δημόσια υγεία από την παραπληροφόρηση. Όταν ένας πολιτικός ηγέτης, ειδικά με τόσο μεγάλη επιρροή, κάνει δηλώσεις που έρχονται σε αντίθεση με τις ιατρικές κατευθυντήριες γραμμές, ο κίνδυνος για το κοινό είναι τεράστιος. Μπορεί να οδηγήσει έγκυες γυναίκες στο να αποφύγουν μια ασφαλή και αποτελεσματική θεραπεία, με πιθανές αρνητικές συνέπειες για την υγεία τους και του εμβρύου.
Η απάντηση των υγειονομικών οργανισμών αποτελεί μια σαφή υπενθύμιση: η ιατρική και η επιστήμη βασίζονται σε συστηματική έρευνα και αποδείξεις, όχι σε δηλώσεις που γίνονται για πολιτικούς ή προσωπικούς λόγους. Η δημόσια υγεία δεν είναι πεδίο πολιτικής αντιπαράθεσης, αλλά ένας τομέας που απαιτεί σοβαρότητα, υπευθυνότητα και σεβασμό στην επιστήμη.