array ( 0 => app\models\CategoryArticles::__set_state(array( '_attributes' => array ( 'ARTICLE_ID' => 13635, ), '_oldAttributes' => array ( 'ARTICLE_ID' => 13635, ), '_related' => array ( 'articles' => array ( 0 => app\models\Articles::__set_state(array( '_attributes' => array ( 'ARTICLE_ID' => 13635, 'TITLE' => 'Ένας θάνατος και 4 κρούσματα το τελευταίο 24ωρο με κορονοϊό', 'SUBTITLE' => NULL, 'AUTHOR_ID' => '0', 'CATEGORY_ID' => '2', 'DESCRIPTION' => 'Τέσσερα νέα κρούσματα του κορονοϊού SARS-CoV-2 στη χώρα μας ανακοίνωσε το...', 'CONTENT' => '

Τέσσερα νέα κρούσματα του κορονοϊού SARS-CoV-2 στη χώρα μας ανακοίνωσε το υπουργείο Υγείας.Ο συνολικός αριθμός των κρουσμάτων είναι 2882, εκ των οποίων το 55,2% αφορά άνδρες. Από αυτά, 627 (21,8%) θεωρούνται σχετιζόμενα με ταξίδι από το εξωτερικό και 1.640 (56,9%) είναι σχετιζόμενα με ήδη γνωστό κρούσμα. 18 συμπολίτες μας νοσηλεύονται διασωληνωμένοι. Η διάμεση ηλικία τους είναι 69 ετών. 5 (27, 8%) είναι γυναίκες και οι υπόλοιποι άνδρες. Το 83, 3% έχει υποκείμενο νόσημα ή είναι ηλικιωμένοι 70 ετών και άνω. 101 ασθενείς έχουν εξέλθει από τις ΜΕΘ. Τέλος, έχουμε 1 ακόμα καταγεγραμμένο θάνατο και 172 θανάτους συνολικά στη χώρα. Οι 51 ήταν γυναίκες (29, 7%) και οι υπόλοιποι άνδρες. Η διάμεση ηλικία των θανόντων συμπολιτών μας ήταν τα 76 έτη και το 94. 8% είχε κάποιο υποκείμενο νόσημα ή/και ηλικία 70 ετών και άνω. Έχουν συνολικά ελεγχθεί 155.037 κλινικά δείγματα.

', 'PUBLISH_DATE' => '25/05/2020 18:00:00', 'PRIORITY' => 21, 'PRIORITY_CAT' => 21, 'PRIORITY_SUBCAT' => 9, 'PRIORITY_3RD_SUBCAT' => 9, 'CREATED_DATE' => '25/05/2020 17:39:47', 'SUBCATEGORY_ID' => NULL, 'THIRDLVLCATEGORY_ID' => NULL, 'PROJECT_ID' => NULL, 'TEMPLATE' => 'photoText', 'MAIN_DISPLAY' => NULL, 'CAT_DISPLAY' => NULL, 'FIRST_IN_SUBCAT' => 'no', 'CLICKS' => 0, 'BTN_TEXT' => '', 'DISP_ON_HEAD' => 0, ), '_oldAttributes' => array ( 'ARTICLE_ID' => 13635, 'TITLE' => 'Ένας θάνατος και 4 κρούσματα το τελευταίο 24ωρο με κορονοϊό', 'SUBTITLE' => NULL, 'AUTHOR_ID' => '0', 'CATEGORY_ID' => '2', 'DESCRIPTION' => 'Τέσσερα νέα κρούσματα του κορονοϊού SARS-CoV-2 στη χώρα μας ανακοίνωσε το...', 'CONTENT' => '

Τέσσερα νέα κρούσματα του κορονοϊού SARS-CoV-2 στη χώρα μας ανακοίνωσε το υπουργείο Υγείας.Ο συνολικός αριθμός των κρουσμάτων είναι 2882, εκ των οποίων το 55,2% αφορά άνδρες. Από αυτά, 627 (21,8%) θεωρούνται σχετιζόμενα με ταξίδι από το εξωτερικό και 1.640 (56,9%) είναι σχετιζόμενα με ήδη γνωστό κρούσμα. 18 συμπολίτες μας νοσηλεύονται διασωληνωμένοι. Η διάμεση ηλικία τους είναι 69 ετών. 5 (27, 8%) είναι γυναίκες και οι υπόλοιποι άνδρες. Το 83, 3% έχει υποκείμενο νόσημα ή είναι ηλικιωμένοι 70 ετών και άνω. 101 ασθενείς έχουν εξέλθει από τις ΜΕΘ. Τέλος, έχουμε 1 ακόμα καταγεγραμμένο θάνατο και 172 θανάτους συνολικά στη χώρα. Οι 51 ήταν γυναίκες (29, 7%) και οι υπόλοιποι άνδρες. Η διάμεση ηλικία των θανόντων συμπολιτών μας ήταν τα 76 έτη και το 94. 8% είχε κάποιο υποκείμενο νόσημα ή/και ηλικία 70 ετών και άνω. Έχουν συνολικά ελεγχθεί 155.037 κλινικά δείγματα.

', 'PUBLISH_DATE' => '25/05/2020 18:00:00', 'PRIORITY' => 21, 'PRIORITY_CAT' => 21, 'PRIORITY_SUBCAT' => 9, 'PRIORITY_3RD_SUBCAT' => 9, 'CREATED_DATE' => '25/05/2020 17:39:47', 'SUBCATEGORY_ID' => NULL, 'THIRDLVLCATEGORY_ID' => NULL, 'PROJECT_ID' => NULL, 'TEMPLATE' => 'photoText', 'MAIN_DISPLAY' => NULL, 'CAT_DISPLAY' => NULL, 'FIRST_IN_SUBCAT' => 'no', 'CLICKS' => 0, 'BTN_TEXT' => '', 'DISP_ON_HEAD' => 0, ), '_related' => array ( ), '_errors' => NULL, '_validators' => NULL, '_scenario' => 'default', '_events' => array ( ), '_behaviors' => array ( ), )), ), 'articleImages' => array ( 0 => app\models\ArticleImages::__set_state(array( '_attributes' => array ( 'ARTICLE_ID' => 13635, 'IMAGE_ID' => 17513, ), '_oldAttributes' => array ( 'ARTICLE_ID' => 13635, 'IMAGE_ID' => 17513, ), '_related' => array ( 'images' => array ( 0 => app\models\Images::__set_state(array( '_attributes' => array ( 'IMAGE_ID' => 17513, 'IMAGE_TAG' => '', 'IMAGE_PATH' => '/Images/13635/tsiodras.jpg', 'IMAGE_TYPE_ID' => 'SUBCAT_TEMPLATE', ), '_oldAttributes' => array ( 'IMAGE_ID' => 17513, 'IMAGE_TAG' => '', 'IMAGE_PATH' => '/Images/13635/tsiodras.jpg', 'IMAGE_TYPE_ID' => 'SUBCAT_TEMPLATE', ), '_related' => array ( ), '_errors' => NULL, '_validators' => NULL, '_scenario' => 'default', '_events' => array ( ), '_behaviors' => array ( ), )), ), ), '_errors' => NULL, '_validators' => NULL, '_scenario' => 'default', '_events' => array ( ), '_behaviors' => array ( ), )), ), ), '_errors' => NULL, '_validators' => NULL, '_scenario' => 'default', '_events' => array ( ), '_behaviors' => array ( ), )), 1 => app\models\CategoryArticles::__set_state(array( '_attributes' => array ( 'ARTICLE_ID' => 13614, ), '_oldAttributes' => array ( 'ARTICLE_ID' => 13614, ), '_related' => array ( 'articles' => array ( 0 => app\models\Articles::__set_state(array( '_attributes' => array ( 'ARTICLE_ID' => 13614, 'TITLE' => 'Ο ρόλος του γενετικού προφίλ στη νόσηση της COVID-19', 'SUBTITLE' => NULL, 'AUTHOR_ID' => '0', 'CATEGORY_ID' => '2', 'DESCRIPTION' => 'Πρωτοβουλία του Ηνωμένου Βασιλείου για την αλληλούχηση 35.000 γονιδιωμάτων ασθενών με COVID-19 προκειμένου να συσχετισθούν... ', 'CONTENT' => '

Πρωτοβουλία του Ηνωμένου Βασιλείου για την αλληλούχηση 35.000 γονιδιωμάτων ασθενών με COVID-19 προκειμένου να συσχετισθούν το γενετικό υπόβαθρο των ασθενών με τη βαρύτητα της νόσου.

 

Συγκεκριμένα, η κοινοπραξία Genomics England και η GenOMICC (Genetics of Mortality in Critical Care) προωθούν μια πρωτοβουλία για τον προσδιορισμό της αλληλουχίας του γονιδιώματος δεκάδων χιλιάδων ασθενών με COVID-19 στο Ηνωμένο Βασίλειο.
Η πρωτοβουλία αυτή στοχεύει στην κατανόηση της επίδρασης των γονιδίων ενός ασθενή στην αντίδραση στον ιό και κατ΄ επέκταση στην εξέλιξη της βαρύτητας της νόσου. Ειδικότερα, οι ερευνητές θα χρησιμοποιήσουν τα δεδομένα ώστε να κατανοήσουν τον ρόλο του γενετικού προφίλ στο εάν ένας ασθενής είναι πιθανό να εμφανίσει μόνο ήπια συμπτώματα ή αν κινδυνεύει να εμφανίσει σοβαρή νόσο COVID-19, ανεξάρτητα από άλλους γνωστούς παράγοντες κινδύνου*.

Οι τεχνολογίες αλληλούχησης νέας γενιάς (Next-Generation Sequencing, NGS) έχουν αλλάξει δραματικά το πεδίο της μοριακής διαγνωστικής και γονιδιωματικής, επιτρέποντας τον ακριβή προσδιορισμό της αλληλουχίας γονιδιωμάτων και μεταγραφωμάτων οργανισμών με υψηλή ακρίβεια και με ταχύτητες που δεν είχαν υπάρξει στο παρελθόν. Τα τελευταία χρόνια, η βελτιστοποίηση των εργαστηριακών πρωτοκόλλων, η κατάλληλη κατάρτιση του εργαστηριακού προσωπικού και η ανάπτυξη βιοπληροφορικών εργαλείων για τη διαχείρηση και την ερμηνεία των πολύπλοκων και τεράστιων δεδομένων που παράγονται, έχουν καταστήσει την τεχνολογία NGS το κυρίαρχο εργαλείο για τη μελέτη των γονιδιωμάτων.

 Αναμφισβήτητα, η βασικότερη εφαρμογή της τεχνολογίας NGS είναι η αλληλούχηση ολόκληρων γονιδιωμάτων (Whole Genome Sequencing, WGS). Η εφαρμογή WGS έχει αλλάξει ριζικά την κατανόηση των σχέσεων μεταξύ της γονιδιωματικής ποικιλομορφίας και των φαινοτύπων, αλλά έχει συμβάλει και τα μέγιστα στην κλινική διάγνωση, ιδιαίτερα στις περιπτώσεις των γενετικών ασθενειών. Το WGS παρέχει τη δυνατότητα για ταυτόχρονο και πλήρη διαγνωστικό έλεγχο πιθανών μονογονιδιακών παθήσεων, επιταχύνοντας, με τον τρόπο αυτό, την μοριακή διάγνωση και ελαχιστοποιώντας τη διάρκεια εφαρμογής εμπειρικής αγωγής. Αξίζει ωστόσο να σημειωθεί πως μια από τις πιο σημαντικές κλινικές εφαρμογές του WGS αποτελεί η αλληλούχηση παθογόνων στελεχών μικροοργανισμών, η μελέτη της επιδημιολογίας τους και η παρακολούθηση μολυσματικών ασθενειών σε επίπεδο πληθυσμού.

 Επιπλέον, μια σύγχρονη και πολύ βασική εφαρμογή του NGS, η αλληλούχηση των εξωνίων του γονιδιώματος (Whole Exome Sequencing, WES), έχει εξελίξει τη βιοϊατρική έρευνα επεκτείνοντας τα αποτελέσματα και τις εφαρμογές στην κλινική διάγνωση και πρόγνωση. Με τη χρήση του WES είναι πλέον εφικτός ο προσδιορισμός των επιπέδων έκφρασης των ανθρώπινων γονιδίων σε φυσιολογικές ή παθολογικές καταστάσεις, με αποτέλεσμα την απόκτηση ενός αναλυτικού γονιδιακού προφίλ έκφρασης, το οποίο μπορεί να χρησιμοποιηθεί τόσο για την κατηγοριοποίηση των ασθενών σε ομάδες επικινδυνότητας, όσο και για τη μελέτη φαρμακογενετικών παραλλαγών που μπορεί να επηρεάσουν την ανταπόκριση ενός ατόμου σε κάποιο φαρμακευτικό παράγοντα.

Όσον αφορά τη συγκεκριμένη μελέτη, θα ενταχθούν αρχικά 20.000 άτομα που νοσηλεύονται -ή νοσηλεύτηκαν- σε ΜΕΘ με σοβαρή νόσο COVID-19, καθώς και 15.000 άτομα που εμφάνισαν μόνο ήπια συμπτώματα της νόσου. Ο απώτερος στόχος είναι να αλληλουχηθεί το γονιδίωμα κάθε ασθενή με COVID-19 που βρίσκεται σε ΜΕΘ σε ολόκληρο το ΕΣΥ του Ηνωμένου Βασιλείου και να πραγματοποιηθεί μια συγκριτική γονιδωματική μελέτη (Genome-Wide Association Study, GWAS) που θα επιτρέψει την σύγκριση των γονιδιωμάτων των ασθενών που εμφανίζουν ήπια συμπτώματα με εκείνους που εμφανίζουν πιο σοβαρά. Παρόλο που δεν είναι δυνατό να προβλεφθεί τι θα δείξουν τα δεδομένα, αυτά θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν στη διαστρωμάτωση των ασθενών για μελλοντικές κλινικές δοκιμές νέων θεραπειών και εμβολίων έναντι του COVID-19. Επίσης η μελέτη αυτή θα μπορούσε να βοηθήσει στον προσδιορισμό του κατά πόσον ορισμένα φάρμακα μπορεί να έχουν περισσότερο ή λιγότερο όφελος σε ασθενείς με συγκεκριμένα γονιδιακά προφίλ. Επιπρόσθετα, τα δεδομένα που θα αποκτηθούν από την αλληλούχηση των ασθενών θα μπορούσαν να αποδειχθούν ιδιαίτερα σημαντικά για την μελέτη της αλληλεπίδρασης του ιού SARS-CoV-2 με νευρικά κύτταρα του ανθρώπου και τις επιπτώσεις της δράσης του στον εγκέφαλο. Σύμφωνα με πρόσφατες επιστημονικές έρευνες, έχει διαπιστωθεί ότι ο SARS-CoV-2 μπορεί να προσβάλει το κεντρικό νευρικό σύστημα με ποικίλους τρόπους, ενώ ένα ποσοστό σοβαρά νοσούντων εμφανίζει νευρολογικά προβλήματα. Παράλληλα, ιδιαίτερο ενδιαφέρον αναμένεται να έχουν τα αποτελέσματα της αλληλούχησης όσον αφορά τη μελέτη της μοριακής εξέλιξης του ιού στον αγγλικό πληθυσμό και τη συσχέτιση μεταλλάξεων ή πολυμορφισμών με τη βαρύτητα της νόσου, εντοπίζοντας με αυτόν τον τρόπο τα στελέχη υψηλής παθογένειας.

Μακροπρόθεσμα, τα δεδομένα θα μπορούσαν επίσης να βοηθήσουν στον εξατομικευμένο σχεδιασμό εμβολίων, εάν π.χ. βρεθεί ότι το γονιδιώμα μπορεί να επηρεάσει την ανταπόκριση σε ένα εμβόλιο. Η κοινοπραξία έχει ήδη συλλέξει δείγματα DNA από 2.000 ασθενείς που νοσηλεύονται σε ΜΕΘ λόγω COVID-19. Θα πραγματοποιηθεί μια αρχική ανάλυση σε μικρό σχετικά αριθμό ασθενών και κατόπιν οι αναλύσεις θα επαναλαμβάνονται καθώς θα αυξάνονται οι αριθμοί των γονιδιωμάτων ασθενών που θα εντάσσονται στην μελέτη. Η μελέτη θα καθιερώσει ένα είδος «δημόσιου παρατηρητηρίου», όπου θα υπάρχει ευρεία πρόσβαση σε ερευνητές στα συνοπτικά δεδομένα. Επίσης, τα δεδομένα από την ανάλυση του γονιδίωματος ενός ατόμου θα συνδεθούν με δεδομένα από την ανάλυση του γονιδιώματος του ιού. Αυτά θα παρέχονται μέσω του προγράμματος αλληλούχησης του γονδιώματος του ιού από την κοινοπραξία COVID-19 Genomics UK (COG-UK), που έχει ήδη αλληλουχήσει πάνω από 10.000 γονιδιώματα ιών από ασθενείς με COVID-19. Η σύνδεση αυτών των δεδομένων με τα δεδομένα του γονιδιώματος των ασθενών μπορεί να παρέχει μοναδικές πληροφορίες σχετικά με το πώς τα γονιδιώματα του ασθενούς και του ιού αλληλεπιδρούν και επηρεάζουν την ανταπόκριση στη λοίμωξη. Η πρωτοβουλία αυτή στο Ηνωμένο Βασίλειο είναι η μεγαλύτερη του είδους. Το έργο υποστηρίζεται με 28 εκατομμύρια λίρες από τη Genomics England και διάφορες Υπηρεσίες Έρευνας και Υγείας του Ηνωμένου Βασιλείου. Ένα ανάλογο παράδειγμα δημοσιεύθηκε πρόσφατα το ιατρικό περιοδικό Journal of Virοlogy και αφορά στα αντιγόνα των λευκοκυττάρων HLA (Human Leucocyte Antigens). Τα HLA είναι πρωτεΐνες που κωδικοποιούνται από ένα διαφορετικό σύνολο ανθρώπινων γονιδίων στην περιοχή του μείζονος σύμπλεγματος ιστοσυμβατότητας. Οι περισσότεροι άνθρωποι φέρουν μεταξύ τριών και έξι διαφορετικών αλληλόμορφων HLA (δηλαδή παραλλαγών του ίδιου γονιδίου) με γεωγραφική και φυλετική κατανομή. Αυτές οι πρωτεΐνες του συμπλέγματος ιστοσυμβατότητας είναι σημαντικές τόσο για τον τρόπο με τον οποίο το ανοσοποιητικό σύστημα αναγνωρίζει ξένα αντιγόνα (π.χ. ιούς και μικρόβια) όσο και για το πως ανταποκρίνεται και κινητοποιείται έναντι μολύνσεων από ιούς και μικρόβια. Τα μόρια HLA «παρουσιάζουν» σε ορισμένα κύτταρα του ανοσοποιητικού τα διάφορα αντιγόνα (π.χ. ιών ή βακτηρίων) ώστε να ξεκινήσει η ανοσολογική αντίδραση. Τα HLA έχουν επίσης τεράστια σημασία στις μεταμοσχεύσεις οργάνων και μυελού των οστών, καθώς απαιτείται συμβατότητα σε αυτά (δηλαδή να είναι ίδια ή έστω παρόμοια μεταξύ δότη και λήπτη) ώστε να μην απορρίπτεται το μόσχευμα.

Ερευνητές από τις ΗΠΑ εξέτασαν πώς οι διάφορες παραλλαγές των HLA επηρεάζουν την κυτταρική ανοσολογική απόκριση σε πεπτίδια (κομμάτια πρωτεΐνης) από κορωναϊούς που μολύνουν τον άνθρωπο. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι το HLA-B*46:01 είχε τις λιγότερες προβλεπόμενες θέσεις σύνδεσης με τον SARS-CoV-2, ενώ το HLA-B*15:03 έδειξε τη μεγαλύτερη ικανότητα παρουσίασης των πεπτιδίων του SARS-CoV-2 σε κύτταρα του ανοσοποιητικού. Η τυποποίηση των HLA (δηλαδή ο ακριβής προσδιορισμός του υποτύπου για κάθε διαφορετικό μόριο HLA σε κάθε άτομο) θα μπορούσε να προσφέρει πολύτιμες πληροφορίες σχετικά με το πώς μπορεί να εκδηλωθεί η νόσος COVID-19 στο άτομο αυτό και να βοηθήσει στην ιεράρχηση των θεραπευτικών επιλογών, όπως π.χ. της πρώιμης έναρξης μιας πιο ειδικής θεραπείας εάν ο κίνδυνος είναι υψηλός, και πριν τα συμπτώματα γίνουν σοβαρά.

 

 

* Τα δεδομένα συνοψίζουν οι Καθηγητές του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, Ανδρέας Σκορίλας, Ευστάθιος Καστρίτης, Ιωάννης Τρουγκάκος και ο Πρύτανης ΕΚΠΑ Θάνος Δημόπουλος.

 

 

                     

 

 

', 'PUBLISH_DATE' => '25/05/2020 12:07:38', 'PRIORITY' => 21, 'PRIORITY_CAT' => 21, 'PRIORITY_SUBCAT' => 9, 'PRIORITY_3RD_SUBCAT' => 9, 'CREATED_DATE' => '25/05/2020 11:06:55', 'SUBCATEGORY_ID' => NULL, 'THIRDLVLCATEGORY_ID' => NULL, 'PROJECT_ID' => NULL, 'TEMPLATE' => 'photoText', 'MAIN_DISPLAY' => NULL, 'CAT_DISPLAY' => NULL, 'FIRST_IN_SUBCAT' => 'no', 'CLICKS' => 0, 'BTN_TEXT' => '', 'DISP_ON_HEAD' => 0, ), '_oldAttributes' => array ( 'ARTICLE_ID' => 13614, 'TITLE' => 'Ο ρόλος του γενετικού προφίλ στη νόσηση της COVID-19', 'SUBTITLE' => NULL, 'AUTHOR_ID' => '0', 'CATEGORY_ID' => '2', 'DESCRIPTION' => 'Πρωτοβουλία του Ηνωμένου Βασιλείου για την αλληλούχηση 35.000 γονιδιωμάτων ασθενών με COVID-19 προκειμένου να συσχετισθούν... ', 'CONTENT' => '

Πρωτοβουλία του Ηνωμένου Βασιλείου για την αλληλούχηση 35.000 γονιδιωμάτων ασθενών με COVID-19 προκειμένου να συσχετισθούν το γενετικό υπόβαθρο των ασθενών με τη βαρύτητα της νόσου.

 

Συγκεκριμένα, η κοινοπραξία Genomics England και η GenOMICC (Genetics of Mortality in Critical Care) προωθούν μια πρωτοβουλία για τον προσδιορισμό της αλληλουχίας του γονιδιώματος δεκάδων χιλιάδων ασθενών με COVID-19 στο Ηνωμένο Βασίλειο.
Η πρωτοβουλία αυτή στοχεύει στην κατανόηση της επίδρασης των γονιδίων ενός ασθενή στην αντίδραση στον ιό και κατ΄ επέκταση στην εξέλιξη της βαρύτητας της νόσου. Ειδικότερα, οι ερευνητές θα χρησιμοποιήσουν τα δεδομένα ώστε να κατανοήσουν τον ρόλο του γενετικού προφίλ στο εάν ένας ασθενής είναι πιθανό να εμφανίσει μόνο ήπια συμπτώματα ή αν κινδυνεύει να εμφανίσει σοβαρή νόσο COVID-19, ανεξάρτητα από άλλους γνωστούς παράγοντες κινδύνου*.

Οι τεχνολογίες αλληλούχησης νέας γενιάς (Next-Generation Sequencing, NGS) έχουν αλλάξει δραματικά το πεδίο της μοριακής διαγνωστικής και γονιδιωματικής, επιτρέποντας τον ακριβή προσδιορισμό της αλληλουχίας γονιδιωμάτων και μεταγραφωμάτων οργανισμών με υψηλή ακρίβεια και με ταχύτητες που δεν είχαν υπάρξει στο παρελθόν. Τα τελευταία χρόνια, η βελτιστοποίηση των εργαστηριακών πρωτοκόλλων, η κατάλληλη κατάρτιση του εργαστηριακού προσωπικού και η ανάπτυξη βιοπληροφορικών εργαλείων για τη διαχείρηση και την ερμηνεία των πολύπλοκων και τεράστιων δεδομένων που παράγονται, έχουν καταστήσει την τεχνολογία NGS το κυρίαρχο εργαλείο για τη μελέτη των γονιδιωμάτων.

 Αναμφισβήτητα, η βασικότερη εφαρμογή της τεχνολογίας NGS είναι η αλληλούχηση ολόκληρων γονιδιωμάτων (Whole Genome Sequencing, WGS). Η εφαρμογή WGS έχει αλλάξει ριζικά την κατανόηση των σχέσεων μεταξύ της γονιδιωματικής ποικιλομορφίας και των φαινοτύπων, αλλά έχει συμβάλει και τα μέγιστα στην κλινική διάγνωση, ιδιαίτερα στις περιπτώσεις των γενετικών ασθενειών. Το WGS παρέχει τη δυνατότητα για ταυτόχρονο και πλήρη διαγνωστικό έλεγχο πιθανών μονογονιδιακών παθήσεων, επιταχύνοντας, με τον τρόπο αυτό, την μοριακή διάγνωση και ελαχιστοποιώντας τη διάρκεια εφαρμογής εμπειρικής αγωγής. Αξίζει ωστόσο να σημειωθεί πως μια από τις πιο σημαντικές κλινικές εφαρμογές του WGS αποτελεί η αλληλούχηση παθογόνων στελεχών μικροοργανισμών, η μελέτη της επιδημιολογίας τους και η παρακολούθηση μολυσματικών ασθενειών σε επίπεδο πληθυσμού.

 Επιπλέον, μια σύγχρονη και πολύ βασική εφαρμογή του NGS, η αλληλούχηση των εξωνίων του γονιδιώματος (Whole Exome Sequencing, WES), έχει εξελίξει τη βιοϊατρική έρευνα επεκτείνοντας τα αποτελέσματα και τις εφαρμογές στην κλινική διάγνωση και πρόγνωση. Με τη χρήση του WES είναι πλέον εφικτός ο προσδιορισμός των επιπέδων έκφρασης των ανθρώπινων γονιδίων σε φυσιολογικές ή παθολογικές καταστάσεις, με αποτέλεσμα την απόκτηση ενός αναλυτικού γονιδιακού προφίλ έκφρασης, το οποίο μπορεί να χρησιμοποιηθεί τόσο για την κατηγοριοποίηση των ασθενών σε ομάδες επικινδυνότητας, όσο και για τη μελέτη φαρμακογενετικών παραλλαγών που μπορεί να επηρεάσουν την ανταπόκριση ενός ατόμου σε κάποιο φαρμακευτικό παράγοντα.

Όσον αφορά τη συγκεκριμένη μελέτη, θα ενταχθούν αρχικά 20.000 άτομα που νοσηλεύονται -ή νοσηλεύτηκαν- σε ΜΕΘ με σοβαρή νόσο COVID-19, καθώς και 15.000 άτομα που εμφάνισαν μόνο ήπια συμπτώματα της νόσου. Ο απώτερος στόχος είναι να αλληλουχηθεί το γονιδίωμα κάθε ασθενή με COVID-19 που βρίσκεται σε ΜΕΘ σε ολόκληρο το ΕΣΥ του Ηνωμένου Βασιλείου και να πραγματοποιηθεί μια συγκριτική γονιδωματική μελέτη (Genome-Wide Association Study, GWAS) που θα επιτρέψει την σύγκριση των γονιδιωμάτων των ασθενών που εμφανίζουν ήπια συμπτώματα με εκείνους που εμφανίζουν πιο σοβαρά. Παρόλο που δεν είναι δυνατό να προβλεφθεί τι θα δείξουν τα δεδομένα, αυτά θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν στη διαστρωμάτωση των ασθενών για μελλοντικές κλινικές δοκιμές νέων θεραπειών και εμβολίων έναντι του COVID-19. Επίσης η μελέτη αυτή θα μπορούσε να βοηθήσει στον προσδιορισμό του κατά πόσον ορισμένα φάρμακα μπορεί να έχουν περισσότερο ή λιγότερο όφελος σε ασθενείς με συγκεκριμένα γονιδιακά προφίλ. Επιπρόσθετα, τα δεδομένα που θα αποκτηθούν από την αλληλούχηση των ασθενών θα μπορούσαν να αποδειχθούν ιδιαίτερα σημαντικά για την μελέτη της αλληλεπίδρασης του ιού SARS-CoV-2 με νευρικά κύτταρα του ανθρώπου και τις επιπτώσεις της δράσης του στον εγκέφαλο. Σύμφωνα με πρόσφατες επιστημονικές έρευνες, έχει διαπιστωθεί ότι ο SARS-CoV-2 μπορεί να προσβάλει το κεντρικό νευρικό σύστημα με ποικίλους τρόπους, ενώ ένα ποσοστό σοβαρά νοσούντων εμφανίζει νευρολογικά προβλήματα. Παράλληλα, ιδιαίτερο ενδιαφέρον αναμένεται να έχουν τα αποτελέσματα της αλληλούχησης όσον αφορά τη μελέτη της μοριακής εξέλιξης του ιού στον αγγλικό πληθυσμό και τη συσχέτιση μεταλλάξεων ή πολυμορφισμών με τη βαρύτητα της νόσου, εντοπίζοντας με αυτόν τον τρόπο τα στελέχη υψηλής παθογένειας.

Μακροπρόθεσμα, τα δεδομένα θα μπορούσαν επίσης να βοηθήσουν στον εξατομικευμένο σχεδιασμό εμβολίων, εάν π.χ. βρεθεί ότι το γονιδιώμα μπορεί να επηρεάσει την ανταπόκριση σε ένα εμβόλιο. Η κοινοπραξία έχει ήδη συλλέξει δείγματα DNA από 2.000 ασθενείς που νοσηλεύονται σε ΜΕΘ λόγω COVID-19. Θα πραγματοποιηθεί μια αρχική ανάλυση σε μικρό σχετικά αριθμό ασθενών και κατόπιν οι αναλύσεις θα επαναλαμβάνονται καθώς θα αυξάνονται οι αριθμοί των γονιδιωμάτων ασθενών που θα εντάσσονται στην μελέτη. Η μελέτη θα καθιερώσει ένα είδος «δημόσιου παρατηρητηρίου», όπου θα υπάρχει ευρεία πρόσβαση σε ερευνητές στα συνοπτικά δεδομένα. Επίσης, τα δεδομένα από την ανάλυση του γονιδίωματος ενός ατόμου θα συνδεθούν με δεδομένα από την ανάλυση του γονιδιώματος του ιού. Αυτά θα παρέχονται μέσω του προγράμματος αλληλούχησης του γονδιώματος του ιού από την κοινοπραξία COVID-19 Genomics UK (COG-UK), που έχει ήδη αλληλουχήσει πάνω από 10.000 γονιδιώματα ιών από ασθενείς με COVID-19. Η σύνδεση αυτών των δεδομένων με τα δεδομένα του γονιδιώματος των ασθενών μπορεί να παρέχει μοναδικές πληροφορίες σχετικά με το πώς τα γονιδιώματα του ασθενούς και του ιού αλληλεπιδρούν και επηρεάζουν την ανταπόκριση στη λοίμωξη. Η πρωτοβουλία αυτή στο Ηνωμένο Βασίλειο είναι η μεγαλύτερη του είδους. Το έργο υποστηρίζεται με 28 εκατομμύρια λίρες από τη Genomics England και διάφορες Υπηρεσίες Έρευνας και Υγείας του Ηνωμένου Βασιλείου. Ένα ανάλογο παράδειγμα δημοσιεύθηκε πρόσφατα το ιατρικό περιοδικό Journal of Virοlogy και αφορά στα αντιγόνα των λευκοκυττάρων HLA (Human Leucocyte Antigens). Τα HLA είναι πρωτεΐνες που κωδικοποιούνται από ένα διαφορετικό σύνολο ανθρώπινων γονιδίων στην περιοχή του μείζονος σύμπλεγματος ιστοσυμβατότητας. Οι περισσότεροι άνθρωποι φέρουν μεταξύ τριών και έξι διαφορετικών αλληλόμορφων HLA (δηλαδή παραλλαγών του ίδιου γονιδίου) με γεωγραφική και φυλετική κατανομή. Αυτές οι πρωτεΐνες του συμπλέγματος ιστοσυμβατότητας είναι σημαντικές τόσο για τον τρόπο με τον οποίο το ανοσοποιητικό σύστημα αναγνωρίζει ξένα αντιγόνα (π.χ. ιούς και μικρόβια) όσο και για το πως ανταποκρίνεται και κινητοποιείται έναντι μολύνσεων από ιούς και μικρόβια. Τα μόρια HLA «παρουσιάζουν» σε ορισμένα κύτταρα του ανοσοποιητικού τα διάφορα αντιγόνα (π.χ. ιών ή βακτηρίων) ώστε να ξεκινήσει η ανοσολογική αντίδραση. Τα HLA έχουν επίσης τεράστια σημασία στις μεταμοσχεύσεις οργάνων και μυελού των οστών, καθώς απαιτείται συμβατότητα σε αυτά (δηλαδή να είναι ίδια ή έστω παρόμοια μεταξύ δότη και λήπτη) ώστε να μην απορρίπτεται το μόσχευμα.

Ερευνητές από τις ΗΠΑ εξέτασαν πώς οι διάφορες παραλλαγές των HLA επηρεάζουν την κυτταρική ανοσολογική απόκριση σε πεπτίδια (κομμάτια πρωτεΐνης) από κορωναϊούς που μολύνουν τον άνθρωπο. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι το HLA-B*46:01 είχε τις λιγότερες προβλεπόμενες θέσεις σύνδεσης με τον SARS-CoV-2, ενώ το HLA-B*15:03 έδειξε τη μεγαλύτερη ικανότητα παρουσίασης των πεπτιδίων του SARS-CoV-2 σε κύτταρα του ανοσοποιητικού. Η τυποποίηση των HLA (δηλαδή ο ακριβής προσδιορισμός του υποτύπου για κάθε διαφορετικό μόριο HLA σε κάθε άτομο) θα μπορούσε να προσφέρει πολύτιμες πληροφορίες σχετικά με το πώς μπορεί να εκδηλωθεί η νόσος COVID-19 στο άτομο αυτό και να βοηθήσει στην ιεράρχηση των θεραπευτικών επιλογών, όπως π.χ. της πρώιμης έναρξης μιας πιο ειδικής θεραπείας εάν ο κίνδυνος είναι υψηλός, και πριν τα συμπτώματα γίνουν σοβαρά.

 

 

* Τα δεδομένα συνοψίζουν οι Καθηγητές του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, Ανδρέας Σκορίλας, Ευστάθιος Καστρίτης, Ιωάννης Τρουγκάκος και ο Πρύτανης ΕΚΠΑ Θάνος Δημόπουλος.

 

 

                     

 

 

', 'PUBLISH_DATE' => '25/05/2020 12:07:38', 'PRIORITY' => 21, 'PRIORITY_CAT' => 21, 'PRIORITY_SUBCAT' => 9, 'PRIORITY_3RD_SUBCAT' => 9, 'CREATED_DATE' => '25/05/2020 11:06:55', 'SUBCATEGORY_ID' => NULL, 'THIRDLVLCATEGORY_ID' => NULL, 'PROJECT_ID' => NULL, 'TEMPLATE' => 'photoText', 'MAIN_DISPLAY' => NULL, 'CAT_DISPLAY' => NULL, 'FIRST_IN_SUBCAT' => 'no', 'CLICKS' => 0, 'BTN_TEXT' => '', 'DISP_ON_HEAD' => 0, ), '_related' => array ( ), '_errors' => NULL, '_validators' => NULL, '_scenario' => 'default', '_events' => array ( ), '_behaviors' => array ( ), )), ), 'articleImages' => array ( 0 => app\models\ArticleImages::__set_state(array( '_attributes' => array ( 'ARTICLE_ID' => 13614, 'IMAGE_ID' => 17492, ), '_oldAttributes' => array ( 'ARTICLE_ID' => 13614, 'IMAGE_ID' => 17492, ), '_related' => array ( 'images' => array ( 0 => app\models\Images::__set_state(array( '_attributes' => array ( 'IMAGE_ID' => 17492, 'IMAGE_TAG' => '', 'IMAGE_PATH' => '/Images/13614/-ρόλος-του-γενετικού-προφίλ.jpg', 'IMAGE_TYPE_ID' => 'SUBCAT_TEMPLATE', ), '_oldAttributes' => array ( 'IMAGE_ID' => 17492, 'IMAGE_TAG' => '', 'IMAGE_PATH' => '/Images/13614/-ρόλος-του-γενετικού-προφίλ.jpg', 'IMAGE_TYPE_ID' => 'SUBCAT_TEMPLATE', ), '_related' => array ( ), '_errors' => NULL, '_validators' => NULL, '_scenario' => 'default', '_events' => array ( ), '_behaviors' => array ( ), )), ), ), '_errors' => NULL, '_validators' => NULL, '_scenario' => 'default', '_events' => array ( ), '_behaviors' => array ( ), )), ), ), '_errors' => NULL, '_validators' => NULL, '_scenario' => 'default', '_events' => array ( ), '_behaviors' => array ( ), )), 2 => app\models\CategoryArticles::__set_state(array( '_attributes' => array ( 'ARTICLE_ID' => 13613, ), '_oldAttributes' => array ( 'ARTICLE_ID' => 13613, ), '_related' => array ( 'articles' => array ( 0 => app\models\Articles::__set_state(array( '_attributes' => array ( 'ARTICLE_ID' => 13613, 'TITLE' => 'Ταχεία ανάπτυξη φαρμάκων εναντίον του SARS-CoV-2 ', 'SUBTITLE' => NULL, 'AUTHOR_ID' => '0', 'CATEGORY_ID' => '2', 'DESCRIPTION' => 'Μία προσέγγιση για την ταχεία ανάπτυξη νέων θεραπειών είναι η χρησιμοποίηση ήδη εγκεκριμένων φαρμάκων που έχουν αναπτυχθεί για άλλες χρήσεις...', 'CONTENT' => '

Ποια η στρατηγική, ποιοι οι μηχανισμοί που διερευνώνται

 

Μία προσέγγιση για την ταχεία ανάπτυξη νέων θεραπειών είναι η χρησιμοποίηση ήδη εγκεκριμένων φαρμάκων που έχουν αναπτυχθεί για άλλες χρήσεις, ως θεραπείες για την COVID-19 (repurposing of drugs).

 

Αυτό συμβαίνει επειδή, επί του παρόντος, διαθέτουμε σχεδόν μόνο υποστηρικτικές και όχι ειδικές αντιϊκές θεραπείες, που οι ασθενείς χρειάζονται άμεσα, καθώς -αν και οι περισσότεροι πάσχοντες από COVID-19 αναρρώνουν εντός 1 έως 3 εβδομάδων- ένα ποσοστό αναπτύσσει σοβαρή νόσο.

Αυτή η στρατηγική εκμεταλλεύεται τα υπάρχοντα δεδομένα σχετικά με τη φαρμακολογία και την τοξικότητα στον άνθρωπο αυτών των φαρμάκων και μπορεί να επιταχύνει τις κλινικές δοκιμές και τον κανονιστικό έλεγχο*.

 

Οι κορωνοϊοί

Με την εμφάνιση του SARS-CoV-2, υπάρχουν πλέον επτά κορωνοϊοί που είναι γνωστό ότι μολύνουν τον άνθρωπο. Τέσσερις από αυτούς (HCoV-229E, HCoV-OC43, HCoV-NL63 και HCoV-HKU1) ευθύνονται για περίπου 30% των περιπτώσεων κοινού κρυολογήματος στους ανθρώπους. Δύο από αυτούς ο SARS-CoV-1 και ο MERS-CoV προκάλεσαν, επίσης, πρόσφατες επιδημίες με σημαντική θνησιμότητα. Οι δύο επιδημίες (SARS & MERS)  επηρέασαν ένα μικρό αριθμό ασθενών σε σύγκριση με τον SARS-CoV-2, ο οποίος είναι πιο μεταδοτικός. Καθώς πριν από την COVID-19, μόνο ο SARS-CoV-1 και ο MERS-CoV προκάλεσαν σοβαρή ασθένεια, δεν είχε δοθεί βαρύτητα στην ανακάλυψη φαρμάκων έναντι των κορωνοϊών, αντίθετα π.χ. με την προσπάθεια για άλλες ιογενείς λοιμώξεις όπως η γρίπη. Ο κύκλος ζωής του κορωνοϊού περιλαμβάνει μια σειρά από στάδια τα οποία δυνητικά θα μπορούσαν να αποτελέσουν στόχο για θεραπεία. Οι ιοί δεν μπορούν να αναπαραχθούν από μόνοι τους και πρέπει να εισέλθουν σε κύτταρα για να μπορέσουν να πολλαπλασιαστούν, χρησιμοποιώντας τους μηχανισμούς του κυττάρου-στόχου. Αυτή η διαδικασία γίνεται σε στάδια. Εκτός από τους στόχους όμως που κωδικοποιεί ο ιός, υπάρχουν και πολλοί στόχοι μέσα στο κύτταρο-ξενιστή που  είναι απαραίτητοι για την αντιγραφή του ιού και την πρόοδο της νόσου.

 

Οι πιθανοί στόχοι και οι θεραπείες

Ο κυτταρικός υποδοχέας για τον SARS-CoV-2 είναι το ένζυμο ACE2 που βρίσκεται στην επιφάνεια του κυττάρου (κυρίως σε κύτταρα στην μύτη και στον πνεύμονα).
Έχει αναπτυχθεί ανασυνδυασμένο ανθρώπινο ένζυμο ACE2 (ονομάζεται rhACE2 ή APN01) που βρίσκεται υπό διερεύνηση ως θεραπεία για οξεία πνευμονική βλάβη και πνευμονική αρτηριακή υπέρταση. Αυτή η θεραπεία φαίνεται να είναι καλά ανεκτή σε μια δοκιμή φάσης 1 σε υγιείς εθελοντές. Το rhACE2 ότι μειώνει σημαντικά και την είσοδο ιού SARS-CoV-2 σε οργανοειδή που προέρχονται από ανθρώπινα κύτταρα, πιθανώς ενεργώντας ως «δόλωμα» για τη σύνδεση του ιού. Έτσι, κλινικές δοκιμές διερευνούν τον αποκλεισμό της εισόδου του ιού με την χορήγηση του rhACE2 σε ασθενείς με COVID-19.

 Η επιτυχής είσοδος του ιού στα κύτταρα απαιτεί τη σύνδεση της πρωτεΐνης-ακίδας του ιού με τον υποδοχέα ACE2. Αυτό απαιτεί την «ενεργοποίηση» της πρωτεΐνης-ακίδας (ουσιαστικά αποκόπτεται ένα κομμάτι της) η οποία γίνεται από το ένζυμο TMPRSS2, που επίσης βρίσκεται στην επιφάνεια των κυττάρων (συχνά μαζί και με τον ACE2).  
Το φάρμακο camostat  αναστέλλει το ένζυμο TMPRSS2 και έχει εγκριθεί στην Ιαπωνία για τη θεραπεία της χρόνιας παγκρεατίτιδας και της μετεγχειρητικής γαστρικής παλινδρόμησης. Τόσο το camostat όσο και το συγγενικό nafamostat, φαίνεται ότι μπορούν να σταματήσουν την αντιγραφή του SARS-CoV-2 σε ανθρώπινα κύτταρα που εκφράζουν το ένζυμο TMPRSS2. Το Camostat έχει αποδειχθεί ότι εμποδίζει τη μόλυνση με SARS-CoV-2 σε ένα μοντέλο ποντικιού. Έτσι έχουν ξεκινήσει σχετικές κλινικές δοκιμές στην Ολλανδία και τη Γερμανία.

 Οι κορωνοϊοί χρησιμοποιούν τα ενδοσώματα για να εισέλθουν στο κύτταρο (αφού συνδεθούν με τον υποδοχέα ACE2). Η χλωροκίνη και η υδροξυχλωροκίνη είναι γνωστά και παλιά ανθελονοσιακά φάρμακα που επηρεάζουν τη λειτουργία των ενδοσωμάτων. Και τα δύο φάρμακα έχουν δείξει ότι αναστέλλουν την αντιγραφή του SARS-CoV-2 στο εργαστήριο. Η αζιθρομυκίνη είναι ευρέως χρησιμοποιούμενο αντιβιοτικό και  μπλοκάρει επίσης την κάθαρση των αυτοφαγοσωμάτων στα ανθρώπινα κύτταρα. Στο εργαστήριο,  μπλοκάρει επίσης την αντιγραφή του ιού Zika και του ιού της γρίπης. Αν και τα προκαταρκτικά αποτελέσματα από μικρές δοκιμές με  υδροξυχλωροκίνη σε ασθενείς με COVID-19 έδειξαν κάποια ενθαρρυντικά αποτελέσματα δεν υπάρχουν αποδείξεις αποτελεσματικότητας, ενώ υπάρχει κίνδυνος τοξικότητας (π.χ καρδιακές αρρυθμίες). Πολύ πρόσφατα δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Lancet μια μετα-ανάλυση που δείχνει ότι πιθανόν η χρήση της αυξάνει τελικά την θνητότητα.  

Μετά την είσοδο του ιού, αυτός απελευθερώνει το γενετικό του υλικό (το RNA του) μέσα στο κύτταρο, όπου χρησιμοποιείται για την μετάφραση και την παραγωγή των πρωτεϊνών του. Αυτή η διαδικασία εξαρτάται και από μια πρωτεΐνη του ιού που ονομάζεται RdRp και δύο άλλες που ανήκουν στις λεγόμενες πρωτεάσες. Υπάρχουν πολλά αντιιϊκά φάρμακα που δρουν στις πρωτεάσες του  HIV και άλλων ιών. Όμως οι πρωτεάσες του SARS-CoV-2 διαφέρουν αρκετά. Ο συνδυασμός των αναστολέων της πρωτεάσης του HIV, λοπιναβίρης και ριτοναβίρης, αποδείχθηκε αναποτελεσματικός για τη νόσο COVID-19. Η επαναχρησιμοποίηση αυτής της κατηγορίας φαρμάκων δεν φαίνεται χρήσιμη σε αυτή τη φάση. Βέβαια υπάρχουν άλλοι αναστολείς πρωτεάσης που κατευθύνονται ειδικά προς τις πρωτεάσες του κορωνοϊού, σε αρχικό στάδιο ανάπτυξης.

 

Η πρωτεΐνες του μηχανισμού αντιγραφής του γονιδιώματος του ιού, που συμπεριλαμβάνει την πρωτεΐνη ελικάση και την πρωτεΐνη RdRp. Η ελικάση είναι ένας ελκυστικός στόχος, αλλά διαφέρει από ελικάσες άλλων ιών και οι αναστολείς της ελικάσης του ιού του απλού έρπητα (αμεναβίρη και πρετελιβίρη) δεν είναι αποτελεσματικές έναντι των κορονοϊών. Η πρωτεΐνη RdRp εκτελεί τόσο την αντιγραφή όσο και τη μεταγραφή του RNA του ιού, και αποτελεί  σαφή στόχο για την διακοπή του κύκλου ζωής του ιού. Η RdRp είναι μια κρίσιμη πρωτεΐνη για πολλούς ιούς και υπάρχουν αναστολείς έναντι της RdRp είτε εγκεκριμένοι είτε σε κλινικές δοκιμές. Τέτοια φάρμακα είναι το remdesivir και το favipiravir. Το remdesivir αναπτύχθηκε αρχικά για τη θεραπεία του Ebola και αποδείχθηκε ότι είναι ενεργό έναντι τόσο του SARS-CoV-1 και του MERS-CoV σε ζωικά μοντέλα. Το Favipiravir αναπτύχθηκε για τη γρίπη και εγκρίθηκε στην Ιαπωνία το 2014. Στο εργαστήριο, τόσο το remdesivir όσο και το favipiravir είναι δραστικά έναντι του SARS-CoV-2 σε ανθρώπινα κύτταρα. Το remdesivir έχει προχωρήσει ταχύτατα σε αρκετές κλινικές δοκιμές για το COVID-19 και τα πρώιμα δεδομένα δείχνουν ότι το remdesivir έχει κάποια αποτελεσματικότητα. Περαιτέρω τυχαιοποιημένες, ελεγχόμενες κλινικές δοκιμές με το remdesivir  (και το favipiravir) συνεχίζονται.

 

Εξετάζονται, επίσης, ορισμένα άλλα φάρμακα, αν και με λιγότερα στοιχεία. Επιπλέον, χρησιμοποιώντας στρατηγικές του λεγόμενου  φαινοτυπικού ελέγχου γίνεται προσπάθεια εντοπισμού ήδη γνωστών (και ασφαλών) φαρμάκων που μπορεί να είναι δραστικά. Πρόκειται για μια στρατηγική για τον εντοπισμό μορίων με την ικανότητα να αλλάξουν τον φαινότυπο ενός κυττάρου (πως φαίνεται, πως συμπεριφέρεται ή αλλαγές σε κάποιο άλλο χαρακτηριστικό που μπορεί να απεικονιστεί). Έτσι γίνεται μαζικός έλεγχος όπου καταγράφεται αν ο ιός μπορεί τελικά να εισέλθει ή να αντιγραφεί στα κύτταρα κατά την έκθεση σε κάποιο ήδη γνωστό φάρμακο ή χημική ουσία και καταγράφεται με ειδικά συστήματα απεικόνισης πως αλλάζει το κύτταρο όταν έρθει σε επαφή με τον ιό.

 

*Τα δεδομένα συνοψίζουν ο Πρύτανης ΕΚΠΑ, Θάνος Δημόπουλος και ο Καθηγητής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, Ευστάθιος Καστρίτης.

 

  

 

 

 

', 'PUBLISH_DATE' => '25/05/2020 12:04:36', 'PRIORITY' => 21, 'PRIORITY_CAT' => 21, 'PRIORITY_SUBCAT' => 9, 'PRIORITY_3RD_SUBCAT' => 9, 'CREATED_DATE' => '25/05/2020 11:02:25', 'SUBCATEGORY_ID' => NULL, 'THIRDLVLCATEGORY_ID' => NULL, 'PROJECT_ID' => NULL, 'TEMPLATE' => 'photoText', 'MAIN_DISPLAY' => NULL, 'CAT_DISPLAY' => NULL, 'FIRST_IN_SUBCAT' => 'no', 'CLICKS' => 0, 'BTN_TEXT' => '', 'DISP_ON_HEAD' => 0, ), '_oldAttributes' => array ( 'ARTICLE_ID' => 13613, 'TITLE' => 'Ταχεία ανάπτυξη φαρμάκων εναντίον του SARS-CoV-2 ', 'SUBTITLE' => NULL, 'AUTHOR_ID' => '0', 'CATEGORY_ID' => '2', 'DESCRIPTION' => 'Μία προσέγγιση για την ταχεία ανάπτυξη νέων θεραπειών είναι η χρησιμοποίηση ήδη εγκεκριμένων φαρμάκων που έχουν αναπτυχθεί για άλλες χρήσεις...', 'CONTENT' => '

Ποια η στρατηγική, ποιοι οι μηχανισμοί που διερευνώνται

 

Μία προσέγγιση για την ταχεία ανάπτυξη νέων θεραπειών είναι η χρησιμοποίηση ήδη εγκεκριμένων φαρμάκων που έχουν αναπτυχθεί για άλλες χρήσεις, ως θεραπείες για την COVID-19 (repurposing of drugs).

 

Αυτό συμβαίνει επειδή, επί του παρόντος, διαθέτουμε σχεδόν μόνο υποστηρικτικές και όχι ειδικές αντιϊκές θεραπείες, που οι ασθενείς χρειάζονται άμεσα, καθώς -αν και οι περισσότεροι πάσχοντες από COVID-19 αναρρώνουν εντός 1 έως 3 εβδομάδων- ένα ποσοστό αναπτύσσει σοβαρή νόσο.

Αυτή η στρατηγική εκμεταλλεύεται τα υπάρχοντα δεδομένα σχετικά με τη φαρμακολογία και την τοξικότητα στον άνθρωπο αυτών των φαρμάκων και μπορεί να επιταχύνει τις κλινικές δοκιμές και τον κανονιστικό έλεγχο*.

 

Οι κορωνοϊοί

Με την εμφάνιση του SARS-CoV-2, υπάρχουν πλέον επτά κορωνοϊοί που είναι γνωστό ότι μολύνουν τον άνθρωπο. Τέσσερις από αυτούς (HCoV-229E, HCoV-OC43, HCoV-NL63 και HCoV-HKU1) ευθύνονται για περίπου 30% των περιπτώσεων κοινού κρυολογήματος στους ανθρώπους. Δύο από αυτούς ο SARS-CoV-1 και ο MERS-CoV προκάλεσαν, επίσης, πρόσφατες επιδημίες με σημαντική θνησιμότητα. Οι δύο επιδημίες (SARS & MERS)  επηρέασαν ένα μικρό αριθμό ασθενών σε σύγκριση με τον SARS-CoV-2, ο οποίος είναι πιο μεταδοτικός. Καθώς πριν από την COVID-19, μόνο ο SARS-CoV-1 και ο MERS-CoV προκάλεσαν σοβαρή ασθένεια, δεν είχε δοθεί βαρύτητα στην ανακάλυψη φαρμάκων έναντι των κορωνοϊών, αντίθετα π.χ. με την προσπάθεια για άλλες ιογενείς λοιμώξεις όπως η γρίπη. Ο κύκλος ζωής του κορωνοϊού περιλαμβάνει μια σειρά από στάδια τα οποία δυνητικά θα μπορούσαν να αποτελέσουν στόχο για θεραπεία. Οι ιοί δεν μπορούν να αναπαραχθούν από μόνοι τους και πρέπει να εισέλθουν σε κύτταρα για να μπορέσουν να πολλαπλασιαστούν, χρησιμοποιώντας τους μηχανισμούς του κυττάρου-στόχου. Αυτή η διαδικασία γίνεται σε στάδια. Εκτός από τους στόχους όμως που κωδικοποιεί ο ιός, υπάρχουν και πολλοί στόχοι μέσα στο κύτταρο-ξενιστή που  είναι απαραίτητοι για την αντιγραφή του ιού και την πρόοδο της νόσου.

 

Οι πιθανοί στόχοι και οι θεραπείες

Ο κυτταρικός υποδοχέας για τον SARS-CoV-2 είναι το ένζυμο ACE2 που βρίσκεται στην επιφάνεια του κυττάρου (κυρίως σε κύτταρα στην μύτη και στον πνεύμονα).
Έχει αναπτυχθεί ανασυνδυασμένο ανθρώπινο ένζυμο ACE2 (ονομάζεται rhACE2 ή APN01) που βρίσκεται υπό διερεύνηση ως θεραπεία για οξεία πνευμονική βλάβη και πνευμονική αρτηριακή υπέρταση. Αυτή η θεραπεία φαίνεται να είναι καλά ανεκτή σε μια δοκιμή φάσης 1 σε υγιείς εθελοντές. Το rhACE2 ότι μειώνει σημαντικά και την είσοδο ιού SARS-CoV-2 σε οργανοειδή που προέρχονται από ανθρώπινα κύτταρα, πιθανώς ενεργώντας ως «δόλωμα» για τη σύνδεση του ιού. Έτσι, κλινικές δοκιμές διερευνούν τον αποκλεισμό της εισόδου του ιού με την χορήγηση του rhACE2 σε ασθενείς με COVID-19.

 Η επιτυχής είσοδος του ιού στα κύτταρα απαιτεί τη σύνδεση της πρωτεΐνης-ακίδας του ιού με τον υποδοχέα ACE2. Αυτό απαιτεί την «ενεργοποίηση» της πρωτεΐνης-ακίδας (ουσιαστικά αποκόπτεται ένα κομμάτι της) η οποία γίνεται από το ένζυμο TMPRSS2, που επίσης βρίσκεται στην επιφάνεια των κυττάρων (συχνά μαζί και με τον ACE2).  
Το φάρμακο camostat  αναστέλλει το ένζυμο TMPRSS2 και έχει εγκριθεί στην Ιαπωνία για τη θεραπεία της χρόνιας παγκρεατίτιδας και της μετεγχειρητικής γαστρικής παλινδρόμησης. Τόσο το camostat όσο και το συγγενικό nafamostat, φαίνεται ότι μπορούν να σταματήσουν την αντιγραφή του SARS-CoV-2 σε ανθρώπινα κύτταρα που εκφράζουν το ένζυμο TMPRSS2. Το Camostat έχει αποδειχθεί ότι εμποδίζει τη μόλυνση με SARS-CoV-2 σε ένα μοντέλο ποντικιού. Έτσι έχουν ξεκινήσει σχετικές κλινικές δοκιμές στην Ολλανδία και τη Γερμανία.

 Οι κορωνοϊοί χρησιμοποιούν τα ενδοσώματα για να εισέλθουν στο κύτταρο (αφού συνδεθούν με τον υποδοχέα ACE2). Η χλωροκίνη και η υδροξυχλωροκίνη είναι γνωστά και παλιά ανθελονοσιακά φάρμακα που επηρεάζουν τη λειτουργία των ενδοσωμάτων. Και τα δύο φάρμακα έχουν δείξει ότι αναστέλλουν την αντιγραφή του SARS-CoV-2 στο εργαστήριο. Η αζιθρομυκίνη είναι ευρέως χρησιμοποιούμενο αντιβιοτικό και  μπλοκάρει επίσης την κάθαρση των αυτοφαγοσωμάτων στα ανθρώπινα κύτταρα. Στο εργαστήριο,  μπλοκάρει επίσης την αντιγραφή του ιού Zika και του ιού της γρίπης. Αν και τα προκαταρκτικά αποτελέσματα από μικρές δοκιμές με  υδροξυχλωροκίνη σε ασθενείς με COVID-19 έδειξαν κάποια ενθαρρυντικά αποτελέσματα δεν υπάρχουν αποδείξεις αποτελεσματικότητας, ενώ υπάρχει κίνδυνος τοξικότητας (π.χ καρδιακές αρρυθμίες). Πολύ πρόσφατα δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Lancet μια μετα-ανάλυση που δείχνει ότι πιθανόν η χρήση της αυξάνει τελικά την θνητότητα.  

Μετά την είσοδο του ιού, αυτός απελευθερώνει το γενετικό του υλικό (το RNA του) μέσα στο κύτταρο, όπου χρησιμοποιείται για την μετάφραση και την παραγωγή των πρωτεϊνών του. Αυτή η διαδικασία εξαρτάται και από μια πρωτεΐνη του ιού που ονομάζεται RdRp και δύο άλλες που ανήκουν στις λεγόμενες πρωτεάσες. Υπάρχουν πολλά αντιιϊκά φάρμακα που δρουν στις πρωτεάσες του  HIV και άλλων ιών. Όμως οι πρωτεάσες του SARS-CoV-2 διαφέρουν αρκετά. Ο συνδυασμός των αναστολέων της πρωτεάσης του HIV, λοπιναβίρης και ριτοναβίρης, αποδείχθηκε αναποτελεσματικός για τη νόσο COVID-19. Η επαναχρησιμοποίηση αυτής της κατηγορίας φαρμάκων δεν φαίνεται χρήσιμη σε αυτή τη φάση. Βέβαια υπάρχουν άλλοι αναστολείς πρωτεάσης που κατευθύνονται ειδικά προς τις πρωτεάσες του κορωνοϊού, σε αρχικό στάδιο ανάπτυξης.

 

Η πρωτεΐνες του μηχανισμού αντιγραφής του γονιδιώματος του ιού, που συμπεριλαμβάνει την πρωτεΐνη ελικάση και την πρωτεΐνη RdRp. Η ελικάση είναι ένας ελκυστικός στόχος, αλλά διαφέρει από ελικάσες άλλων ιών και οι αναστολείς της ελικάσης του ιού του απλού έρπητα (αμεναβίρη και πρετελιβίρη) δεν είναι αποτελεσματικές έναντι των κορονοϊών. Η πρωτεΐνη RdRp εκτελεί τόσο την αντιγραφή όσο και τη μεταγραφή του RNA του ιού, και αποτελεί  σαφή στόχο για την διακοπή του κύκλου ζωής του ιού. Η RdRp είναι μια κρίσιμη πρωτεΐνη για πολλούς ιούς και υπάρχουν αναστολείς έναντι της RdRp είτε εγκεκριμένοι είτε σε κλινικές δοκιμές. Τέτοια φάρμακα είναι το remdesivir και το favipiravir. Το remdesivir αναπτύχθηκε αρχικά για τη θεραπεία του Ebola και αποδείχθηκε ότι είναι ενεργό έναντι τόσο του SARS-CoV-1 και του MERS-CoV σε ζωικά μοντέλα. Το Favipiravir αναπτύχθηκε για τη γρίπη και εγκρίθηκε στην Ιαπωνία το 2014. Στο εργαστήριο, τόσο το remdesivir όσο και το favipiravir είναι δραστικά έναντι του SARS-CoV-2 σε ανθρώπινα κύτταρα. Το remdesivir έχει προχωρήσει ταχύτατα σε αρκετές κλινικές δοκιμές για το COVID-19 και τα πρώιμα δεδομένα δείχνουν ότι το remdesivir έχει κάποια αποτελεσματικότητα. Περαιτέρω τυχαιοποιημένες, ελεγχόμενες κλινικές δοκιμές με το remdesivir  (και το favipiravir) συνεχίζονται.

 

Εξετάζονται, επίσης, ορισμένα άλλα φάρμακα, αν και με λιγότερα στοιχεία. Επιπλέον, χρησιμοποιώντας στρατηγικές του λεγόμενου  φαινοτυπικού ελέγχου γίνεται προσπάθεια εντοπισμού ήδη γνωστών (και ασφαλών) φαρμάκων που μπορεί να είναι δραστικά. Πρόκειται για μια στρατηγική για τον εντοπισμό μορίων με την ικανότητα να αλλάξουν τον φαινότυπο ενός κυττάρου (πως φαίνεται, πως συμπεριφέρεται ή αλλαγές σε κάποιο άλλο χαρακτηριστικό που μπορεί να απεικονιστεί). Έτσι γίνεται μαζικός έλεγχος όπου καταγράφεται αν ο ιός μπορεί τελικά να εισέλθει ή να αντιγραφεί στα κύτταρα κατά την έκθεση σε κάποιο ήδη γνωστό φάρμακο ή χημική ουσία και καταγράφεται με ειδικά συστήματα απεικόνισης πως αλλάζει το κύτταρο όταν έρθει σε επαφή με τον ιό.

 

*Τα δεδομένα συνοψίζουν ο Πρύτανης ΕΚΠΑ, Θάνος Δημόπουλος και ο Καθηγητής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, Ευστάθιος Καστρίτης.

 

  

 

 

 

', 'PUBLISH_DATE' => '25/05/2020 12:04:36', 'PRIORITY' => 21, 'PRIORITY_CAT' => 21, 'PRIORITY_SUBCAT' => 9, 'PRIORITY_3RD_SUBCAT' => 9, 'CREATED_DATE' => '25/05/2020 11:02:25', 'SUBCATEGORY_ID' => NULL, 'THIRDLVLCATEGORY_ID' => NULL, 'PROJECT_ID' => NULL, 'TEMPLATE' => 'photoText', 'MAIN_DISPLAY' => NULL, 'CAT_DISPLAY' => NULL, 'FIRST_IN_SUBCAT' => 'no', 'CLICKS' => 0, 'BTN_TEXT' => '', 'DISP_ON_HEAD' => 0, ), '_related' => array ( ), '_errors' => NULL, '_validators' => NULL, '_scenario' => 'default', '_events' => array ( ), '_behaviors' => array ( ), )), ), 'articleImages' => array ( 0 => app\models\ArticleImages::__set_state(array( '_attributes' => array ( 'ARTICLE_ID' => 13613, 'IMAGE_ID' => 17491, ), '_oldAttributes' => array ( 'ARTICLE_ID' => 13613, 'IMAGE_ID' => 17491, ), '_related' => array ( 'images' => array ( 0 => app\models\Images::__set_state(array( '_attributes' => array ( 'IMAGE_ID' => 17491, 'IMAGE_TAG' => '', 'IMAGE_PATH' => '/Images/13613/-ανάπτυξη-φαρμάκων.jpg', 'IMAGE_TYPE_ID' => 'SUBCAT_TEMPLATE', ), '_oldAttributes' => array ( 'IMAGE_ID' => 17491, 'IMAGE_TAG' => '', 'IMAGE_PATH' => '/Images/13613/-ανάπτυξη-φαρμάκων.jpg', 'IMAGE_TYPE_ID' => 'SUBCAT_TEMPLATE', ), '_related' => array ( ), '_errors' => NULL, '_validators' => NULL, '_scenario' => 'default', '_events' => array ( ), '_behaviors' => array ( ), )), ), ), '_errors' => NULL, '_validators' => NULL, '_scenario' => 'default', '_events' => array ( ), '_behaviors' => array ( ), )), ), ), '_errors' => NULL, '_validators' => NULL, '_scenario' => 'default', '_events' => array ( ), '_behaviors' => array ( ), )), 3 => app\models\CategoryArticles::__set_state(array( '_attributes' => array ( 'ARTICLE_ID' => 13624, ), '_oldAttributes' => array ( 'ARTICLE_ID' => 13624, ), '_related' => array ( 'articles' => array ( 0 => app\models\Articles::__set_state(array( '_attributes' => array ( 'ARTICLE_ID' => 13624, 'TITLE' => 'Τα εργαστηριακά τεστ και η πορεία ανακάλυψης φαρμάκων για θεραπεία της νόσου COVID-19', 'SUBTITLE' => NULL, 'AUTHOR_ID' => '0', 'CATEGORY_ID' => '2', 'DESCRIPTION' => 'Κατά τη χτεσινή ενημέρωση (της Κυριακής) του υπουργείο Υγείας προς τους διαπιστευμένους συντάκτες υγείας ο Υποπτέραρχος, Δημήτρης Χατζηγεωργίου, Παθολόγος-Λοιμωξιολόγος, μέλος της Επιτροπής Ειδικών Επιστημόνων... ', 'CONTENT' => '

Από τη Ρούλα Σκουρογιάννη

 

Κατά τη χτεσινή ενημέρωση (της Κυριακής) του υπουργείο Υγείας προς τους διαπιστευμένους συντάκτες υγείας ο Υποπτέραρχος, Δημήτρης Χατζηγεωργίου, Παθολόγος-Λοιμωξιολόγος, μέλος της Επιτροπής Ειδικών Επιστημόνων του υπουργείου Υγείας αναφέρθηκε στην επέκταση των ενδείξεων και κριτηρίων για εργαστηριακό έλεγχο, ένα θέμα που –όπως ο ίδιος εξήγησε– συζητήθηκε πολύ διεξοδικά στην Επιτροπή των Επιστημόνων.

 

Ειδικότερα, σημείωσε ότι υπάρχουν δύο μεγάλες κατηγορίες εργαστηριακών δοκιμασιών (τεστ) που γίνονται σε σχέση με τον ιό που προκαλεί τη νόσο COVID-19. 

Η μία κατηγορία αφορά τις μοριακές εξετάσεις ανίχνευσης του ίδιου του ιού, που πραγματοποιούνται είτε για να γίνει διάγνωση της νόσου σε κάποιον ασθενή που παρουσιάζει ύποπτα συμπτώματα, είτε σε ασυμπτωματικά άτομα για το λόγο της  έγκαιρης διάγνωσης, ώστε να προστατευθεί ένας κλειστός ή ευάλωτος πληθυσμός, παραδείγματος χάριν νοσοκομείο, γηροκομείο, στρατιωτική μονάδα και λοιπά, είτε στα πλαίσια ιχνηλάτησης. Η εξέταση αυτή είναι απόλυτα αξιόπιστη και ταυτόχρονα ακίνδυνη και ανώδυνη και πραγματοποιείται με τη λήψη δείγματος από το ρινοφάρυγγα, χρησιμοποιώντας μια ειδική μπατονέτα.

Η άλλη κατηγορία αφορά τις εξετάσεις αντισωμάτων και γίνεται με λήψη αίματος, είτε από το δάχτυλο είτε από τη φλέβα με σύριγγα.  Αυτή η δεύτερη κατηγορία εξετάσεων απαιτεί ακόμα έλεγχο της αξιοπιστίας της, επειδή αν και κυκλοφορούν πολλά τέτοια τεστ στο εμπόριο δεν έχουν ακόμα αποδείξει την ακρίβεια, τη συνέπεια και την επαναληψιμότητα των αποτελεσμάτων και επομένως δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τη διάγνωση σε συγκεκριμένους ασθενείς, αλλά μόνο στα πλαίσια οροεπιδημιολογικής μελέτης σε έναν πληθυσμό.

Τέτοιες μελέτες επιδημιολογίας έχουν αρχίσει και πραγματοποιούνται στην Ελλάδα και έχουν σκοπό να αποδείξουν σε τι ποσοστό υπάρχει ανοσία στο πληθυσμό μιας περιοχής, σε έναν κλειστό πληθυσμό ή στη χώρα ολόκληρη, καθώς επίσης και πότε χρονικά εμφανίζεται η ανοσία και για πόσο διαρκεί.

Να αναφέρουμε τώρα και μερικά ενδιαφέροντα θέματα από την ανασκόπηση της βιβλιογραφίας σχετικά με το μηχανισμό δημιουργίας των βλαβών στον πνεύμονα, αλλά και τις προσπάθειες που γίνονται για ανακάλυψη φαρμάκων για θεραπεία της νόσου COVID-19.

Οι περισσότεροι ασθενείς που καταλήγουν από το νέο κορονοϊό παρουσιάζουν ένα είδος πνευμονίας με βαριά αναπνευστική ανεπάρκεια, που σημαίνει ότι οι κυψελίδες του πνεύμονα δεν μπορεί να λειτουργήσουν και να απορροφήσουν το οξυγόνο από τον αέρα της ατμόσφαιρας και να το αποδώσουν στο αίμα και τους ιστούς.

Ο μηχανισμός με τον οποίο ο ιός προσβάλει τον πνεύμονα

Δημοσιεύτηκαν, στο τελευταίο τεύχος του περιοδικού New England General of Medicine, τα αποτελέσματα μιας μελέτης η οποία ήταν διεθνής και έγινε από επιστήμονες των Πανεπιστημίων Γερμανίας, Βελγίου, Ελβετίας και Αμερικής. Οι επιστήμονες προσπάθησαν να διαλευκάνουν το μηχανισμό με τον οποίο ο ιός προσβάλει τον πνεύμονα, μέσω της εξέτασης ιστολογικών παρασκευασμάτων από ασθενείς που κατέληξαν από τη νόσο και διαπίστωσαν ότι οι βλάβες που παρατηρούνται είναι παρόμοιες με τις βλάβες άλλων ιογενών πνευμονιών, με τρεις όμως τουλάχιστον χαρακτηριστικές διαφορές.

Η πρώτη αφορά την καταστροφή του ενδοθηλίου, δηλαδή η εσωτερική επικάλυψη, των μικρών αγγείων, η δεύτερη την παρουσία μικροθρομβώσεων μέσα στα αγγεία και η τρίτη τη δημιουργία μιας μορφής νεοαγγείωσης, που σημαίνει την ανάπτυξη ενός δικτύου καινούριων αλλά ατελών αγγείων γύρω από την κυψελίδα. 

Στην ίδια μελέτη φάνηκε επίσης ο κεντρικός ρόλος των υποδοχέων της αγγειοτενσίνης ACE2 στην παθογένεια του συγκεκριμένου ιού σε σύγκριση με άλλους αναπνευστικούς ιούς.

Σε μια άλλη μελέτη, πάλι από τη Γερμανία, που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό JAMA, αναλύθηκαν μετά θάνατον τα ιστολογικά ευρήματα των περιπτώσεων ασθενών που απεβίωσαν στη διάρκεια λοίμωξης από COVID-19. Τα αποτελέσματα ήταν ότι σε όλους σχεδόν τους ασθενείς υπήρχαν μικροσκοπικά ευρήματα στους πνεύμονες, παρόμοια με αυτά που έχουν περιγραφεί σε ασθενείς με άλλους beta-κορονοϊούς όπως είναι αυτοί που προκαλούν το SARS και το MERS.

Τα αποτελέσματα των νέων αυτών μελετών, και ιδιαίτερα της πρώτης, πιθανότατα θα συμβάλλουν σε νέες θεραπευτικές προσεγγίσεις στην προσπάθεια αντιμετώπισης του ιού.

Η μέχρι τώρα προσπάθεια στο να πετύχουμε τη θεραπεία του ιού ήταν να χρησιμοποιούνται φάρμακα που ήδη έχουν χρησιμοποιηθεί σε άλλες ιατρικές καταστάσεις και έχουν πιθανώς δραστικότητα έναντι άλλων ιών ή και παρασίτων, ελπίζοντας ότι θα έχουν αποτέλεσμα και έναντι του νέου ιού. Η τακτική αυτή δεν έχει αποδώσει παρά φτωχά, μέχρι στιγμής, αποτελέσματα.

Μία άλλη πιο ορθολογική προσέγγιση θεραπείας είναι να στοχεύσουμε σε κάποια από τις 25 ειδικές πρωτεΐνες του νέου SARS-CoV-2 και αδρανοποιώντας αυτή την πρωτεΐνη, να διακόψουμε τον κύκλο ζωής του ιού. 

Ήδη κάποια ερευνητικά εργαστήρια στον κόσμο ακολουθούν αυτό το δρόμο ο οποίος, όμως, είναι πιο δύσκολος και χρονοβόρος. Ένας από τους τρόπους να ανακαλύψουμε φάρμακα που αδρανοποιούν τις πρωτεΐνες του ιού, είναι να δοκιμάζονται, μέσω πανίσχυρων υπολογιστών, τρισδιάστατα μοντέλα πιθανών φαρμακευτικών μορίων, τα οποία συγγενεύουν στη δομή τους με τις πρωτεΐνες στόχος. Στη συνέχεια, οι ενώσεις που παρουσιάζουν τη μεγαλύτερη συγγένεια δοκιμάζονται στο κατά πόσο μπορούν να αναστείλουν τον πολλαπλασιασμό του ιού σε πειραματικά μοντέλα, δηλαδή σε κυτταροκαλλιέργειες ή σε πειραματόζωα.

Η ανακάλυψη φαρμάκων μέσω της μελέτης αλληλεπιδράσεων της τρισδιάστατης δομής των πρωτεϊνών δεν είναι κάτι καινούριο, αφού έχει χρησιμοποιηθεί από την δεκαετία του ’90, για την εύρεση κάποιων φαρμάκων για τον ιό της ανθρώπινης ανοσοανεπάρκειας που προκαλεί το AIDS.

 

Η συνδρομή της τεχνητής νοημοσύνης

 Οι σημερινοί υπολογιστές, όπως ο υπερυπολογιστής «Summit» στο Oak Ridge του National Laboratory, που είναι ένα εκατομμύριο φορές ισχυρότερος και ταχύτερος από τους υπολογιστές της εποχής εκείνης, μπορούν να κάνουν πολλές επεξεργασίες ταυτόχρονα, επιτρέποντας την παράλληλη εκτέλεση προσομοιώσεων μοριακής αλληλεπίδρασης πολλών αντιγράφων των μορίων στόχος, αφού στη φύση η τρισδιάστατη δομή των πρωτεϊνών δεν είναι απόλυτα σταθερή.

 Ωστόσο σε ένα υπερ-ρεαλιστικό επιταχυνόμενο κόσμο της έρευνας για τον ιό SARS-CoV-2 που προκαλεί τη νόσο COVID, οι εξελίξεις γίνονται γρήγορα ξεπερασμένες. Λόγω συνεχών μεταλλάξεων σε συγκεκριμένα σημεία του γονιδιώματος, οι πρωτεΐνες των διαφόρων στελεχών του ιού παρουσιάζουν μεγάλη ποικιλομορφία και οι διαδικασίες πρέπει να επαναλαμβάνονται πολλές φορές.

Έτσι, πρόσφατα επιστρατεύτηκε η τεχνητή νοημοσύνη μέσω των υπερυπολογιστών ή με τη χρήση τεράστιων πόρων υπολογιστικού νέφους, να βοηθήσει στην πρόβλεψη της αλληλεπίδρασης της κάθε υποψήφιας θεραπευτικής ουσίας με την πρωτεΐνη στόχο του ιού.

«Κανένα από αυτά τα σύγχρονα μέσα της φαρμακευτικής επιστήμης δεν εγγυάται την επιτυχία για την ανεύρεση ενός αποτελεσματικού φαρμάκου, εντός ενός δεδομένου χρονικού πλαισίου δύο, τριών ή έξι μηνών. Όμως θεωρούμε ότι ένας συνδυασμός ορθολογισμού, επιστημονικής γνώσης και εφευρετικότητας, μαζί με τα πιο ισχυρά διαθέσιμα εργαλεία και, κυρίως, με τη συνεργασία επιστημόνων από διάφορα πεδία, θα μας δώσουν το καλύτερο αποτέλεσμα», κατέληξε ο κ. Χατζηγεωργίου.

 

 

 

 

', 'PUBLISH_DATE' => '25/05/2020 13:00:12', 'PRIORITY' => 21, 'PRIORITY_CAT' => 21, 'PRIORITY_SUBCAT' => 9, 'PRIORITY_3RD_SUBCAT' => 9, 'CREATED_DATE' => '25/05/2020 11:59:54', 'SUBCATEGORY_ID' => NULL, 'THIRDLVLCATEGORY_ID' => NULL, 'PROJECT_ID' => NULL, 'TEMPLATE' => 'photoText', 'MAIN_DISPLAY' => NULL, 'CAT_DISPLAY' => NULL, 'FIRST_IN_SUBCAT' => 'no', 'CLICKS' => 0, 'BTN_TEXT' => '', 'DISP_ON_HEAD' => 0, ), '_oldAttributes' => array ( 'ARTICLE_ID' => 13624, 'TITLE' => 'Τα εργαστηριακά τεστ και η πορεία ανακάλυψης φαρμάκων για θεραπεία της νόσου COVID-19', 'SUBTITLE' => NULL, 'AUTHOR_ID' => '0', 'CATEGORY_ID' => '2', 'DESCRIPTION' => 'Κατά τη χτεσινή ενημέρωση (της Κυριακής) του υπουργείο Υγείας προς τους διαπιστευμένους συντάκτες υγείας ο Υποπτέραρχος, Δημήτρης Χατζηγεωργίου, Παθολόγος-Λοιμωξιολόγος, μέλος της Επιτροπής Ειδικών Επιστημόνων... ', 'CONTENT' => '

Από τη Ρούλα Σκουρογιάννη

 

Κατά τη χτεσινή ενημέρωση (της Κυριακής) του υπουργείο Υγείας προς τους διαπιστευμένους συντάκτες υγείας ο Υποπτέραρχος, Δημήτρης Χατζηγεωργίου, Παθολόγος-Λοιμωξιολόγος, μέλος της Επιτροπής Ειδικών Επιστημόνων του υπουργείου Υγείας αναφέρθηκε στην επέκταση των ενδείξεων και κριτηρίων για εργαστηριακό έλεγχο, ένα θέμα που –όπως ο ίδιος εξήγησε– συζητήθηκε πολύ διεξοδικά στην Επιτροπή των Επιστημόνων.

 

Ειδικότερα, σημείωσε ότι υπάρχουν δύο μεγάλες κατηγορίες εργαστηριακών δοκιμασιών (τεστ) που γίνονται σε σχέση με τον ιό που προκαλεί τη νόσο COVID-19. 

Η μία κατηγορία αφορά τις μοριακές εξετάσεις ανίχνευσης του ίδιου του ιού, που πραγματοποιούνται είτε για να γίνει διάγνωση της νόσου σε κάποιον ασθενή που παρουσιάζει ύποπτα συμπτώματα, είτε σε ασυμπτωματικά άτομα για το λόγο της  έγκαιρης διάγνωσης, ώστε να προστατευθεί ένας κλειστός ή ευάλωτος πληθυσμός, παραδείγματος χάριν νοσοκομείο, γηροκομείο, στρατιωτική μονάδα και λοιπά, είτε στα πλαίσια ιχνηλάτησης. Η εξέταση αυτή είναι απόλυτα αξιόπιστη και ταυτόχρονα ακίνδυνη και ανώδυνη και πραγματοποιείται με τη λήψη δείγματος από το ρινοφάρυγγα, χρησιμοποιώντας μια ειδική μπατονέτα.

Η άλλη κατηγορία αφορά τις εξετάσεις αντισωμάτων και γίνεται με λήψη αίματος, είτε από το δάχτυλο είτε από τη φλέβα με σύριγγα.  Αυτή η δεύτερη κατηγορία εξετάσεων απαιτεί ακόμα έλεγχο της αξιοπιστίας της, επειδή αν και κυκλοφορούν πολλά τέτοια τεστ στο εμπόριο δεν έχουν ακόμα αποδείξει την ακρίβεια, τη συνέπεια και την επαναληψιμότητα των αποτελεσμάτων και επομένως δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τη διάγνωση σε συγκεκριμένους ασθενείς, αλλά μόνο στα πλαίσια οροεπιδημιολογικής μελέτης σε έναν πληθυσμό.

Τέτοιες μελέτες επιδημιολογίας έχουν αρχίσει και πραγματοποιούνται στην Ελλάδα και έχουν σκοπό να αποδείξουν σε τι ποσοστό υπάρχει ανοσία στο πληθυσμό μιας περιοχής, σε έναν κλειστό πληθυσμό ή στη χώρα ολόκληρη, καθώς επίσης και πότε χρονικά εμφανίζεται η ανοσία και για πόσο διαρκεί.

Να αναφέρουμε τώρα και μερικά ενδιαφέροντα θέματα από την ανασκόπηση της βιβλιογραφίας σχετικά με το μηχανισμό δημιουργίας των βλαβών στον πνεύμονα, αλλά και τις προσπάθειες που γίνονται για ανακάλυψη φαρμάκων για θεραπεία της νόσου COVID-19.

Οι περισσότεροι ασθενείς που καταλήγουν από το νέο κορονοϊό παρουσιάζουν ένα είδος πνευμονίας με βαριά αναπνευστική ανεπάρκεια, που σημαίνει ότι οι κυψελίδες του πνεύμονα δεν μπορεί να λειτουργήσουν και να απορροφήσουν το οξυγόνο από τον αέρα της ατμόσφαιρας και να το αποδώσουν στο αίμα και τους ιστούς.

Ο μηχανισμός με τον οποίο ο ιός προσβάλει τον πνεύμονα

Δημοσιεύτηκαν, στο τελευταίο τεύχος του περιοδικού New England General of Medicine, τα αποτελέσματα μιας μελέτης η οποία ήταν διεθνής και έγινε από επιστήμονες των Πανεπιστημίων Γερμανίας, Βελγίου, Ελβετίας και Αμερικής. Οι επιστήμονες προσπάθησαν να διαλευκάνουν το μηχανισμό με τον οποίο ο ιός προσβάλει τον πνεύμονα, μέσω της εξέτασης ιστολογικών παρασκευασμάτων από ασθενείς που κατέληξαν από τη νόσο και διαπίστωσαν ότι οι βλάβες που παρατηρούνται είναι παρόμοιες με τις βλάβες άλλων ιογενών πνευμονιών, με τρεις όμως τουλάχιστον χαρακτηριστικές διαφορές.

Η πρώτη αφορά την καταστροφή του ενδοθηλίου, δηλαδή η εσωτερική επικάλυψη, των μικρών αγγείων, η δεύτερη την παρουσία μικροθρομβώσεων μέσα στα αγγεία και η τρίτη τη δημιουργία μιας μορφής νεοαγγείωσης, που σημαίνει την ανάπτυξη ενός δικτύου καινούριων αλλά ατελών αγγείων γύρω από την κυψελίδα. 

Στην ίδια μελέτη φάνηκε επίσης ο κεντρικός ρόλος των υποδοχέων της αγγειοτενσίνης ACE2 στην παθογένεια του συγκεκριμένου ιού σε σύγκριση με άλλους αναπνευστικούς ιούς.

Σε μια άλλη μελέτη, πάλι από τη Γερμανία, που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό JAMA, αναλύθηκαν μετά θάνατον τα ιστολογικά ευρήματα των περιπτώσεων ασθενών που απεβίωσαν στη διάρκεια λοίμωξης από COVID-19. Τα αποτελέσματα ήταν ότι σε όλους σχεδόν τους ασθενείς υπήρχαν μικροσκοπικά ευρήματα στους πνεύμονες, παρόμοια με αυτά που έχουν περιγραφεί σε ασθενείς με άλλους beta-κορονοϊούς όπως είναι αυτοί που προκαλούν το SARS και το MERS.

Τα αποτελέσματα των νέων αυτών μελετών, και ιδιαίτερα της πρώτης, πιθανότατα θα συμβάλλουν σε νέες θεραπευτικές προσεγγίσεις στην προσπάθεια αντιμετώπισης του ιού.

Η μέχρι τώρα προσπάθεια στο να πετύχουμε τη θεραπεία του ιού ήταν να χρησιμοποιούνται φάρμακα που ήδη έχουν χρησιμοποιηθεί σε άλλες ιατρικές καταστάσεις και έχουν πιθανώς δραστικότητα έναντι άλλων ιών ή και παρασίτων, ελπίζοντας ότι θα έχουν αποτέλεσμα και έναντι του νέου ιού. Η τακτική αυτή δεν έχει αποδώσει παρά φτωχά, μέχρι στιγμής, αποτελέσματα.

Μία άλλη πιο ορθολογική προσέγγιση θεραπείας είναι να στοχεύσουμε σε κάποια από τις 25 ειδικές πρωτεΐνες του νέου SARS-CoV-2 και αδρανοποιώντας αυτή την πρωτεΐνη, να διακόψουμε τον κύκλο ζωής του ιού. 

Ήδη κάποια ερευνητικά εργαστήρια στον κόσμο ακολουθούν αυτό το δρόμο ο οποίος, όμως, είναι πιο δύσκολος και χρονοβόρος. Ένας από τους τρόπους να ανακαλύψουμε φάρμακα που αδρανοποιούν τις πρωτεΐνες του ιού, είναι να δοκιμάζονται, μέσω πανίσχυρων υπολογιστών, τρισδιάστατα μοντέλα πιθανών φαρμακευτικών μορίων, τα οποία συγγενεύουν στη δομή τους με τις πρωτεΐνες στόχος. Στη συνέχεια, οι ενώσεις που παρουσιάζουν τη μεγαλύτερη συγγένεια δοκιμάζονται στο κατά πόσο μπορούν να αναστείλουν τον πολλαπλασιασμό του ιού σε πειραματικά μοντέλα, δηλαδή σε κυτταροκαλλιέργειες ή σε πειραματόζωα.

Η ανακάλυψη φαρμάκων μέσω της μελέτης αλληλεπιδράσεων της τρισδιάστατης δομής των πρωτεϊνών δεν είναι κάτι καινούριο, αφού έχει χρησιμοποιηθεί από την δεκαετία του ’90, για την εύρεση κάποιων φαρμάκων για τον ιό της ανθρώπινης ανοσοανεπάρκειας που προκαλεί το AIDS.

 

Η συνδρομή της τεχνητής νοημοσύνης

 Οι σημερινοί υπολογιστές, όπως ο υπερυπολογιστής «Summit» στο Oak Ridge του National Laboratory, που είναι ένα εκατομμύριο φορές ισχυρότερος και ταχύτερος από τους υπολογιστές της εποχής εκείνης, μπορούν να κάνουν πολλές επεξεργασίες ταυτόχρονα, επιτρέποντας την παράλληλη εκτέλεση προσομοιώσεων μοριακής αλληλεπίδρασης πολλών αντιγράφων των μορίων στόχος, αφού στη φύση η τρισδιάστατη δομή των πρωτεϊνών δεν είναι απόλυτα σταθερή.

 Ωστόσο σε ένα υπερ-ρεαλιστικό επιταχυνόμενο κόσμο της έρευνας για τον ιό SARS-CoV-2 που προκαλεί τη νόσο COVID, οι εξελίξεις γίνονται γρήγορα ξεπερασμένες. Λόγω συνεχών μεταλλάξεων σε συγκεκριμένα σημεία του γονιδιώματος, οι πρωτεΐνες των διαφόρων στελεχών του ιού παρουσιάζουν μεγάλη ποικιλομορφία και οι διαδικασίες πρέπει να επαναλαμβάνονται πολλές φορές.

Έτσι, πρόσφατα επιστρατεύτηκε η τεχνητή νοημοσύνη μέσω των υπερυπολογιστών ή με τη χρήση τεράστιων πόρων υπολογιστικού νέφους, να βοηθήσει στην πρόβλεψη της αλληλεπίδρασης της κάθε υποψήφιας θεραπευτικής ουσίας με την πρωτεΐνη στόχο του ιού.

«Κανένα από αυτά τα σύγχρονα μέσα της φαρμακευτικής επιστήμης δεν εγγυάται την επιτυχία για την ανεύρεση ενός αποτελεσματικού φαρμάκου, εντός ενός δεδομένου χρονικού πλαισίου δύο, τριών ή έξι μηνών. Όμως θεωρούμε ότι ένας συνδυασμός ορθολογισμού, επιστημονικής γνώσης και εφευρετικότητας, μαζί με τα πιο ισχυρά διαθέσιμα εργαλεία και, κυρίως, με τη συνεργασία επιστημόνων από διάφορα πεδία, θα μας δώσουν το καλύτερο αποτέλεσμα», κατέληξε ο κ. Χατζηγεωργίου.

 

 

 

 

', 'PUBLISH_DATE' => '25/05/2020 13:00:12', 'PRIORITY' => 21, 'PRIORITY_CAT' => 21, 'PRIORITY_SUBCAT' => 9, 'PRIORITY_3RD_SUBCAT' => 9, 'CREATED_DATE' => '25/05/2020 11:59:54', 'SUBCATEGORY_ID' => NULL, 'THIRDLVLCATEGORY_ID' => NULL, 'PROJECT_ID' => NULL, 'TEMPLATE' => 'photoText', 'MAIN_DISPLAY' => NULL, 'CAT_DISPLAY' => NULL, 'FIRST_IN_SUBCAT' => 'no', 'CLICKS' => 0, 'BTN_TEXT' => '', 'DISP_ON_HEAD' => 0, ), '_related' => array ( ), '_errors' => NULL, '_validators' => NULL, '_scenario' => 'default', '_events' => array ( ), '_behaviors' => array ( ), )), ), 'articleImages' => array ( 0 => app\models\ArticleImages::__set_state(array( '_attributes' => array ( 'ARTICLE_ID' => 13624, 'IMAGE_ID' => 17502, ), '_oldAttributes' => array ( 'ARTICLE_ID' => 13624, 'IMAGE_ID' => 17502, ), '_related' => array ( 'images' => array ( 0 => app\models\Images::__set_state(array( '_attributes' => array ( 'IMAGE_ID' => 17502, 'IMAGE_TAG' => '', 'IMAGE_PATH' => '/Images/13624/-εργαστηριακά-τεστ.jpg', 'IMAGE_TYPE_ID' => 'SUBCAT_TEMPLATE', ), '_oldAttributes' => array ( 'IMAGE_ID' => 17502, 'IMAGE_TAG' => '', 'IMAGE_PATH' => '/Images/13624/-εργαστηριακά-τεστ.jpg', 'IMAGE_TYPE_ID' => 'SUBCAT_TEMPLATE', ), '_related' => array ( ), '_errors' => NULL, '_validators' => NULL, '_scenario' => 'default', '_events' => array ( ), '_behaviors' => array ( ), )), ), ), '_errors' => NULL, '_validators' => NULL, '_scenario' => 'default', '_events' => array ( ), '_behaviors' => array ( ), )), ), ), '_errors' => NULL, '_validators' => NULL, '_scenario' => 'default', '_events' => array ( ), '_behaviors' => array ( ), )), 4 => app\models\CategoryArticles::__set_state(array( '_attributes' => array ( 'ARTICLE_ID' => 13633, ), '_oldAttributes' => array ( 'ARTICLE_ID' => 13633, ), '_related' => array ( 'articles' => array ( 0 => app\models\Articles::__set_state(array( '_attributes' => array ( 'ARTICLE_ID' => 13633, 'TITLE' => 'Τέλη Ιουλίου οι εκλογές για τα όργανα του Πανελλήνιου Φαρμακευτικού Συλλόγου', 'SUBTITLE' => NULL, 'AUTHOR_ID' => '0', 'CATEGORY_ID' => '5', 'DESCRIPTION' => 'Την απόφαση του που αφορά το χρόνο διεξαγωγής των εκλογών για την ανάδειξη των μελών του δεκαπενταμελούς Συμβουλίου του Δ.Σ. καθώς και... ', 'CONTENT' => '

Από τον Χαράλαμπο Πετρόχειλο

 

Την απόφαση του που αφορά το χρόνο διεξαγωγής των εκλογών για την ανάδειξη των μελών του δεκαπενταμελούς Συμβουλίου του Δ.Σ. καθώς και 4 τακτικών και 4 αναπληρωματικών μελών του Ανώτατου Φαρμακευτικού Πειθαρχικού Συμβουλίου του, έλαβε ο Πανελλήνιος Φαρμακευτικός Σύλλογος κατά τη διάρκεια της τελευταίας συνεδρίασης του διοικητικού συμβουλίου, στις 15 Μαΐου.

Σύμφωνα με την απόφαση αυτή οι εκλογές που υπό φυσιολογικές συνθήκες είχε προγραμματιστεί να διεξαχθούν μέχρι τα τέλη Ιουνίου, θα πραγματοποιηθούν ελέω κορωνοϊού, ένα μήνα αργότερα, στα τέλη Ιουλίου με την προθεσμία υποβολής υποψηφιοτήτων και συνδυασμών να ορίζεται η 24η Ιουνίου (μέχρι και τις 3 μ.μ.)

Συγκεκριμένα αποφασίστηκε οι εκλογές να πραγματοποιηθούν στις 25 Ιουλίου, ημέρα Σάββατο και σε περίπτωση ελλείψεως απαρτίας για την 26η Ιουλίου, ημέρα Κυριακή.

Η σχετική ανακοίνωση του ΠΦΣ αναφέρει τα εξής:

«Δυνάμει των υπ’ αριθμόν 1 και 2 αποφάσεών του, το Δ.Σ. του Π.Φ.Σ. προκηρύσσει αρχαιρεσίες για την 25η Ιουλίου 2020, ημέρα Σάββατο, και σε περίπτωση ελλείψεως απαρτίας για την 26η Ιουλίου 2020, ημέρα Κυριακή, για την ανάδειξη:

 

  1. Δεκαπέντε (15) μελών του Διοικητικού Συμβουλίου του Π.Φ.Σ.
  2. Τεσσάρων (4) τακτικών και τεσσάρων (4) αναπληρωματικών μελών του Ανώτατου Φαρμακευτικού Πειθαρχικού Συμβουλίου, κατά την εξής αναλογία:

 

α) Τρία (3) τακτικά και τρία (3) αναπληρωματικά μέλη από τους τακτικούς αντιπροσώπους του Φαρμακευτικού Συλλόγου Αττικής, και

β) Ένα (1) τακτικό και ένα (1) αναπληρωματικό μέλος από τους τακτικούς αντιπροσώπους του Φαρμακευτικού Συλλόγου Πειραιώς.

 

Το Δ.Σ. ενέκρινε τον καταρτισθέντα κατάλογο των εχόντων δικαίωμα ψήφου αντιπροσώπων των Φαρμακευτικών Συλλόγων της χώρας, τακτικών και αναπληρωματικών, και όρισε ως ημερομηνία αναρτήσεως του ως άνω πίνακα την 24η Μαΐου 2020, ημέρα Κυριακή, στα γραφεία του Π.Φ.Σ. (Πειραιώς αρ. 134 και Αγαθημέρου, Αθήνα).

 

Επίσης, σύμφωνα με τα οριζόμενα στο Ν. 3601/1928 και στον Εσωτερικό Κανονισμό του Π.Φ.Σ., αποφασίστηκε ότι η υποβολή των αιτήσεων υποψηφιότητας και των δηλώσεων των συνδυασμών θα πρέπει να λάβει χώρα στον Π.Φ.Σ. (προκειμένου να γίνουν δεκτές) μέχρι και την 15.00 της 24ης Ιουνίου 2020, ημέρα Τετάρτη.

 

Σας γνωρίζουμε επιπροσθέτως ότι οι επιθυμούντες να υποβάλουν υποψηφιότητα για μέλος α) του Διοικητικού Συμβουλίου του Π.Φ.Σ. και β) του Ανώτατου Φαρμακευτικού Πειθαρχικού Συμβουλίου (τακτικό ή αναπληρωματικό), θα πρέπει ρητώς, σαφώς και ορισμένως να αναφέρουν στην αίτηση υποψηφιότητας που θα υποβάλουν, για ποιο αξίωμα θέτουν υποψηφιότητα, ως επίσης με ποιο συνδυασμό κατέρχονται ως υποψήφιοι στις αρχαιρεσίες, άλλως κατέρχονται ως ανεξάρτητοι – μεμονωμένοι υποψήφιοι. Η αίτηση υποψηφιότητας θα πρέπει να φέρει υπογραφή και σφραγίδα του φαρμακείου του τακτικού αντιπροσώπου. Στην αίτηση το όνομα του υποψηφίου θα πρέπει να αναγράφεται στην κανονική μορφή και όχι στο υποκοριστικό του, το δε υποκοριστικό όνομα μπορεί να αναφέρεται εντός παρενθέσεως μετά το κύριο όνομα.

 

Επίσης, έκαστος συνδυασμός που επιθυμεί να κατέλθει στις αρχαιρεσίες, θα πρέπει να υποβάλει δήλωση – κατάσταση με τα ονοματεπώνυμα των υποψηφίων που περιλαμβάνονται σε αυτόν (άρθρο 22 του Ν. 3601/1928 ως σήμερα ισχύει), μέχρι την ως άνω προθεσμία (15.00 της 24ης Ιουνίου 2020, ημέρα Τετάρτη). Η δήλωση αυτή θα πρέπει να αναφέρει τον τίτλο του συνδυασμού, ο οποίος θα αναγράφεται στα ψηφοδέλτια. Στην περίπτωση που υφίσταται σήμα του συνδυασμού, θα πρέπει να αποτυπώνεται στην εν λόγω δήλωση.

 

Οι αιτήσεις υποψηφιότητας και οι δηλώσεις των συνδυασμών δύνανται να υποβληθούν από τον υποψήφιο ή/και τον εκπρόσωπο του συνδυασμού, στον Π.Φ.Σ., εντός της ανωτέρω ορισμένης προθεσμίας, είτε αυτοπροσώπως, είτε δια αποστολής αυτών, είτε ταχυδρομικώς, είτε με ΦΑΞ, είτε με μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου (έχοντας υποχρεωτικά προηγουμένως σκαναριστεί).

 

Επί σκοπώ ίσης μεταχείρισης και ίσων ευκαιριών όλων των υποψηφίων και των συνδυασμών εν όψει των Αρχαιρεσιών και ενημέρωσή Σας για το εκλογικό πρόγραμμά, τις θέσεις και τις προτάσεις τους, ο Π.Φ.Σ. θα γνωστοποιήσει τα στοιχεία επικοινωνίας Σας που έχει στην διάθεσή του και του έχετε νομίμως διαθέσει (διεύθυνση, σταθερό τηλέφωνο και διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου), σε όποιον υποψήφιο ή/και συνδυασμό τα ζητήσει εγγράφως από τον Π.Φ.Σ. Στην περίπτωση που δεν επιθυμείτε να γνωστοποιηθούν τα στοιχεία αυτά, παρακαλούμε όπως ενημερώσετε εγγράφως την Γραμματεία του Π.Φ.Σ. σχετικώς, το αργότερο μέχρι την 26η Μαΐου 2020, ημέρα Τετάρτη, και ώρα 15.00. Στην περίπτωση αυτή ο Π.Φ.Σ. θα γνωστοποιήσει στους αιτούντες μόνο το ονοματεπώνυμο σας καθώς και τον Φαρμακευτικό Σύλλογο όπου είστε μέλη. Στην περίπτωση που παρέλθει άπρακτη η ανωτέρω προθεσμία, ο Π.Φ.Σ. θα γνωστοποιήσει τα ανωτέρω στοιχεία σας στους αιτούντες, ως ορίζεται ανωτέρω.

Για κάθε πληροφορία – ζήτημα που αφορά τη διαδικασία και την κείμενη νομοθεσία των αρχαιρεσιών του Π.Φ.Σ., παρακαλούμε όπως απευθύνεστε στον κ. Ηλία Δημητρέλλο, Νομικό Σύμβουλο του Π.Φ.Σ».

 

Στις εκλογές του 2017 είχαν κατέβει διεκδικώντας τη ψήφο του σώματος των 178 εκλεκτόρων συνολικά 11 παρατάξεις. Φέτος φαίνεται πως ο νυν πρόεδρος κ. Απόστολος Βαλτάς δεν θα έχει απέναντί του τους προκατόχους του στη θέση του προέδρου του ΠΦΣ κ.κ. Κυριάκο Θεοδοσιάδη και Κώστα Λουράντο, ονόματα με μεγάλη διαδρομή στα συνδικαλιστικά δρώμενα του κλάδου, ωστόσο αυτό δεν σημαίνει ότι τα πράγματα θα είναι εύκολα γι’ αυτόν καθώς πέρα από τους παλιούς γνώριμους υποψηφίους, υπάρχουν νέοι άνθρωποι που τα τελευταία χρόνια κινητοποιούνται δυναμικά πιστεύοντας πως υπάρχει χώρος για μία νέα προσέγγιση των πραγμάτων. Αυτή τη στιγμή ως το αντίπαλο δέος στον κ. Βαλτά προβάλει ο διάδοχός του κ. Θεοδοσιάδη, κ. Θανάσης Παπαθανάσης ενώ στην ίδια γενιά, έχοντας ήδη μία εμπειρία ανήκει και ο κ. Γιάννης Δαγρές.

Μένει ένας μήνας μέχρι να ανακοινωθούν επίσημα οι υποψήφιοι συνδυασμοί και βεβαίως κανείς δεν μπορεί να αποκλείσει εκπλήξεις, ωστόσο το σίγουρο είναι ότι αυτές οι εκλογές σηματοδοτούν μία μετάβαση από την προηγούμενη γενιά στη νεότερη. Με τα προβλήματα και τις προκλήσεις να βρίσκονται ενώπιον του κλάδου είναι μία ευκαιρία να συνεργαστεί παλιό και νέο και στη βάση των πραγματικών δεδομένων να επικεντρωθούν όλοι οι υποψήφιοι στα πραγματικά προβλήματα που κλάδου και να μην παρασυρθούν σε μία μάχη εντυπώσεων που εκθέτει τους πάντες σε κίνδυνο, υποψηφίους και εκλεκτορικό σώμα, μπροστά στα μάτια της βάσης που είναι ο φαρμακοποιός που θέλει να εκπροσωπείται σωστά.

      

 

 

', 'PUBLISH_DATE' => '25/05/2020 14:36:55', 'PRIORITY' => 21, 'PRIORITY_CAT' => 21, 'PRIORITY_SUBCAT' => 9, 'PRIORITY_3RD_SUBCAT' => 9, 'CREATED_DATE' => '25/05/2020 13:34:47', 'SUBCATEGORY_ID' => NULL, 'THIRDLVLCATEGORY_ID' => NULL, 'PROJECT_ID' => NULL, 'TEMPLATE' => 'photoText', 'MAIN_DISPLAY' => NULL, 'CAT_DISPLAY' => NULL, 'FIRST_IN_SUBCAT' => 'no', 'CLICKS' => 0, 'BTN_TEXT' => '', 'DISP_ON_HEAD' => 0, ), '_oldAttributes' => array ( 'ARTICLE_ID' => 13633, 'TITLE' => 'Τέλη Ιουλίου οι εκλογές για τα όργανα του Πανελλήνιου Φαρμακευτικού Συλλόγου', 'SUBTITLE' => NULL, 'AUTHOR_ID' => '0', 'CATEGORY_ID' => '5', 'DESCRIPTION' => 'Την απόφαση του που αφορά το χρόνο διεξαγωγής των εκλογών για την ανάδειξη των μελών του δεκαπενταμελούς Συμβουλίου του Δ.Σ. καθώς και... ', 'CONTENT' => '

Από τον Χαράλαμπο Πετρόχειλο

 

Την απόφαση του που αφορά το χρόνο διεξαγωγής των εκλογών για την ανάδειξη των μελών του δεκαπενταμελούς Συμβουλίου του Δ.Σ. καθώς και 4 τακτικών και 4 αναπληρωματικών μελών του Ανώτατου Φαρμακευτικού Πειθαρχικού Συμβουλίου του, έλαβε ο Πανελλήνιος Φαρμακευτικός Σύλλογος κατά τη διάρκεια της τελευταίας συνεδρίασης του διοικητικού συμβουλίου, στις 15 Μαΐου.

Σύμφωνα με την απόφαση αυτή οι εκλογές που υπό φυσιολογικές συνθήκες είχε προγραμματιστεί να διεξαχθούν μέχρι τα τέλη Ιουνίου, θα πραγματοποιηθούν ελέω κορωνοϊού, ένα μήνα αργότερα, στα τέλη Ιουλίου με την προθεσμία υποβολής υποψηφιοτήτων και συνδυασμών να ορίζεται η 24η Ιουνίου (μέχρι και τις 3 μ.μ.)

Συγκεκριμένα αποφασίστηκε οι εκλογές να πραγματοποιηθούν στις 25 Ιουλίου, ημέρα Σάββατο και σε περίπτωση ελλείψεως απαρτίας για την 26η Ιουλίου, ημέρα Κυριακή.

Η σχετική ανακοίνωση του ΠΦΣ αναφέρει τα εξής:

«Δυνάμει των υπ’ αριθμόν 1 και 2 αποφάσεών του, το Δ.Σ. του Π.Φ.Σ. προκηρύσσει αρχαιρεσίες για την 25η Ιουλίου 2020, ημέρα Σάββατο, και σε περίπτωση ελλείψεως απαρτίας για την 26η Ιουλίου 2020, ημέρα Κυριακή, για την ανάδειξη:

 

  1. Δεκαπέντε (15) μελών του Διοικητικού Συμβουλίου του Π.Φ.Σ.
  2. Τεσσάρων (4) τακτικών και τεσσάρων (4) αναπληρωματικών μελών του Ανώτατου Φαρμακευτικού Πειθαρχικού Συμβουλίου, κατά την εξής αναλογία:

 

α) Τρία (3) τακτικά και τρία (3) αναπληρωματικά μέλη από τους τακτικούς αντιπροσώπους του Φαρμακευτικού Συλλόγου Αττικής, και

β) Ένα (1) τακτικό και ένα (1) αναπληρωματικό μέλος από τους τακτικούς αντιπροσώπους του Φαρμακευτικού Συλλόγου Πειραιώς.

 

Το Δ.Σ. ενέκρινε τον καταρτισθέντα κατάλογο των εχόντων δικαίωμα ψήφου αντιπροσώπων των Φαρμακευτικών Συλλόγων της χώρας, τακτικών και αναπληρωματικών, και όρισε ως ημερομηνία αναρτήσεως του ως άνω πίνακα την 24η Μαΐου 2020, ημέρα Κυριακή, στα γραφεία του Π.Φ.Σ. (Πειραιώς αρ. 134 και Αγαθημέρου, Αθήνα).

 

Επίσης, σύμφωνα με τα οριζόμενα στο Ν. 3601/1928 και στον Εσωτερικό Κανονισμό του Π.Φ.Σ., αποφασίστηκε ότι η υποβολή των αιτήσεων υποψηφιότητας και των δηλώσεων των συνδυασμών θα πρέπει να λάβει χώρα στον Π.Φ.Σ. (προκειμένου να γίνουν δεκτές) μέχρι και την 15.00 της 24ης Ιουνίου 2020, ημέρα Τετάρτη.

 

Σας γνωρίζουμε επιπροσθέτως ότι οι επιθυμούντες να υποβάλουν υποψηφιότητα για μέλος α) του Διοικητικού Συμβουλίου του Π.Φ.Σ. και β) του Ανώτατου Φαρμακευτικού Πειθαρχικού Συμβουλίου (τακτικό ή αναπληρωματικό), θα πρέπει ρητώς, σαφώς και ορισμένως να αναφέρουν στην αίτηση υποψηφιότητας που θα υποβάλουν, για ποιο αξίωμα θέτουν υποψηφιότητα, ως επίσης με ποιο συνδυασμό κατέρχονται ως υποψήφιοι στις αρχαιρεσίες, άλλως κατέρχονται ως ανεξάρτητοι – μεμονωμένοι υποψήφιοι. Η αίτηση υποψηφιότητας θα πρέπει να φέρει υπογραφή και σφραγίδα του φαρμακείου του τακτικού αντιπροσώπου. Στην αίτηση το όνομα του υποψηφίου θα πρέπει να αναγράφεται στην κανονική μορφή και όχι στο υποκοριστικό του, το δε υποκοριστικό όνομα μπορεί να αναφέρεται εντός παρενθέσεως μετά το κύριο όνομα.

 

Επίσης, έκαστος συνδυασμός που επιθυμεί να κατέλθει στις αρχαιρεσίες, θα πρέπει να υποβάλει δήλωση – κατάσταση με τα ονοματεπώνυμα των υποψηφίων που περιλαμβάνονται σε αυτόν (άρθρο 22 του Ν. 3601/1928 ως σήμερα ισχύει), μέχρι την ως άνω προθεσμία (15.00 της 24ης Ιουνίου 2020, ημέρα Τετάρτη). Η δήλωση αυτή θα πρέπει να αναφέρει τον τίτλο του συνδυασμού, ο οποίος θα αναγράφεται στα ψηφοδέλτια. Στην περίπτωση που υφίσταται σήμα του συνδυασμού, θα πρέπει να αποτυπώνεται στην εν λόγω δήλωση.

 

Οι αιτήσεις υποψηφιότητας και οι δηλώσεις των συνδυασμών δύνανται να υποβληθούν από τον υποψήφιο ή/και τον εκπρόσωπο του συνδυασμού, στον Π.Φ.Σ., εντός της ανωτέρω ορισμένης προθεσμίας, είτε αυτοπροσώπως, είτε δια αποστολής αυτών, είτε ταχυδρομικώς, είτε με ΦΑΞ, είτε με μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου (έχοντας υποχρεωτικά προηγουμένως σκαναριστεί).

 

Επί σκοπώ ίσης μεταχείρισης και ίσων ευκαιριών όλων των υποψηφίων και των συνδυασμών εν όψει των Αρχαιρεσιών και ενημέρωσή Σας για το εκλογικό πρόγραμμά, τις θέσεις και τις προτάσεις τους, ο Π.Φ.Σ. θα γνωστοποιήσει τα στοιχεία επικοινωνίας Σας που έχει στην διάθεσή του και του έχετε νομίμως διαθέσει (διεύθυνση, σταθερό τηλέφωνο και διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου), σε όποιον υποψήφιο ή/και συνδυασμό τα ζητήσει εγγράφως από τον Π.Φ.Σ. Στην περίπτωση που δεν επιθυμείτε να γνωστοποιηθούν τα στοιχεία αυτά, παρακαλούμε όπως ενημερώσετε εγγράφως την Γραμματεία του Π.Φ.Σ. σχετικώς, το αργότερο μέχρι την 26η Μαΐου 2020, ημέρα Τετάρτη, και ώρα 15.00. Στην περίπτωση αυτή ο Π.Φ.Σ. θα γνωστοποιήσει στους αιτούντες μόνο το ονοματεπώνυμο σας καθώς και τον Φαρμακευτικό Σύλλογο όπου είστε μέλη. Στην περίπτωση που παρέλθει άπρακτη η ανωτέρω προθεσμία, ο Π.Φ.Σ. θα γνωστοποιήσει τα ανωτέρω στοιχεία σας στους αιτούντες, ως ορίζεται ανωτέρω.

Για κάθε πληροφορία – ζήτημα που αφορά τη διαδικασία και την κείμενη νομοθεσία των αρχαιρεσιών του Π.Φ.Σ., παρακαλούμε όπως απευθύνεστε στον κ. Ηλία Δημητρέλλο, Νομικό Σύμβουλο του Π.Φ.Σ».

 

Στις εκλογές του 2017 είχαν κατέβει διεκδικώντας τη ψήφο του σώματος των 178 εκλεκτόρων συνολικά 11 παρατάξεις. Φέτος φαίνεται πως ο νυν πρόεδρος κ. Απόστολος Βαλτάς δεν θα έχει απέναντί του τους προκατόχους του στη θέση του προέδρου του ΠΦΣ κ.κ. Κυριάκο Θεοδοσιάδη και Κώστα Λουράντο, ονόματα με μεγάλη διαδρομή στα συνδικαλιστικά δρώμενα του κλάδου, ωστόσο αυτό δεν σημαίνει ότι τα πράγματα θα είναι εύκολα γι’ αυτόν καθώς πέρα από τους παλιούς γνώριμους υποψηφίους, υπάρχουν νέοι άνθρωποι που τα τελευταία χρόνια κινητοποιούνται δυναμικά πιστεύοντας πως υπάρχει χώρος για μία νέα προσέγγιση των πραγμάτων. Αυτή τη στιγμή ως το αντίπαλο δέος στον κ. Βαλτά προβάλει ο διάδοχός του κ. Θεοδοσιάδη, κ. Θανάσης Παπαθανάσης ενώ στην ίδια γενιά, έχοντας ήδη μία εμπειρία ανήκει και ο κ. Γιάννης Δαγρές.

Μένει ένας μήνας μέχρι να ανακοινωθούν επίσημα οι υποψήφιοι συνδυασμοί και βεβαίως κανείς δεν μπορεί να αποκλείσει εκπλήξεις, ωστόσο το σίγουρο είναι ότι αυτές οι εκλογές σηματοδοτούν μία μετάβαση από την προηγούμενη γενιά στη νεότερη. Με τα προβλήματα και τις προκλήσεις να βρίσκονται ενώπιον του κλάδου είναι μία ευκαιρία να συνεργαστεί παλιό και νέο και στη βάση των πραγματικών δεδομένων να επικεντρωθούν όλοι οι υποψήφιοι στα πραγματικά προβλήματα που κλάδου και να μην παρασυρθούν σε μία μάχη εντυπώσεων που εκθέτει τους πάντες σε κίνδυνο, υποψηφίους και εκλεκτορικό σώμα, μπροστά στα μάτια της βάσης που είναι ο φαρμακοποιός που θέλει να εκπροσωπείται σωστά.

      

 

 

', 'PUBLISH_DATE' => '25/05/2020 14:36:55', 'PRIORITY' => 21, 'PRIORITY_CAT' => 21, 'PRIORITY_SUBCAT' => 9, 'PRIORITY_3RD_SUBCAT' => 9, 'CREATED_DATE' => '25/05/2020 13:34:47', 'SUBCATEGORY_ID' => NULL, 'THIRDLVLCATEGORY_ID' => NULL, 'PROJECT_ID' => NULL, 'TEMPLATE' => 'photoText', 'MAIN_DISPLAY' => NULL, 'CAT_DISPLAY' => NULL, 'FIRST_IN_SUBCAT' => 'no', 'CLICKS' => 0, 'BTN_TEXT' => '', 'DISP_ON_HEAD' => 0, ), '_related' => array ( ), '_errors' => NULL, '_validators' => NULL, '_scenario' => 'default', '_events' => array ( ), '_behaviors' => array ( ), )), ), 'articleImages' => array ( 0 => app\models\ArticleImages::__set_state(array( '_attributes' => array ( 'ARTICLE_ID' => 13633, 'IMAGE_ID' => 17511, ), '_oldAttributes' => array ( 'ARTICLE_ID' => 13633, 'IMAGE_ID' => 17511, ), '_related' => array ( 'images' => array ( 0 => app\models\Images::__set_state(array( '_attributes' => array ( 'IMAGE_ID' => 17511, 'IMAGE_TAG' => '', 'IMAGE_PATH' => '/Images/13633/1.-Εκλογές-ΠΦΣ.jpg', 'IMAGE_TYPE_ID' => 'SUBCAT_TEMPLATE', ), '_oldAttributes' => array ( 'IMAGE_ID' => 17511, 'IMAGE_TAG' => '', 'IMAGE_PATH' => '/Images/13633/1.-Εκλογές-ΠΦΣ.jpg', 'IMAGE_TYPE_ID' => 'SUBCAT_TEMPLATE', ), '_related' => array ( ), '_errors' => NULL, '_validators' => NULL, '_scenario' => 'default', '_events' => array ( ), '_behaviors' => array ( ), )), ), ), '_errors' => NULL, '_validators' => NULL, '_scenario' => 'default', '_events' => array ( ), '_behaviors' => array ( ), )), ), ), '_errors' => NULL, '_validators' => NULL, '_scenario' => 'default', '_events' => array ( ), '_behaviors' => array ( ), )), )