Περισσότεροι από 840.000 άνθρωποι χάνουν τη ζωή τους κάθε χρόνο εξαιτίας παθήσεων που σχετίζονται με ψυχοκοινωνικούς κινδύνους στον χώρο εργασίας, όπως οι υπερβολικές ώρες απασχόλησης, η εργασιακή ανασφάλεια και η παρενόχληση, σύμφωνα με νέα έκθεση της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας, οργανισμού των Ηνωμένων Εθνών.
Η έκθεση επισημαίνει ότι οι συγκεκριμένοι κίνδυνοι συνδέονται άμεσα με την εμφάνιση καρδιαγγειακών νοσημάτων και ψυχικών διαταραχών, ακόμη και με περιπτώσεις αυτοκτονίας. Όπως δήλωσε η Manal Azzi, επικεφαλής πολιτικής για την Υγεία και Ασφάλεια στην Εργασία, οι ψυχοκοινωνικοί κίνδυνοι αποτελούν πλέον μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις για τη σύγχρονη αγορά εργασίας.
Η ίδια υπογράμμισε ότι η βελτίωση του εργασιακού περιβάλλοντος δεν αφορά μόνο την προστασία της υγείας των εργαζομένων, αλλά και την ενίσχυση της παραγωγικότητας και της βιώσιμης οικονομικής ανάπτυξης.
Βαρύ κόστος για την υγεία και την οικονομία
Σύμφωνα με τα στοιχεία, οι επιπτώσεις αυτών των κινδύνων οδηγούν σε σχεδόν 45 εκατομμύρια χαμένα έτη ζωής προσαρμοσμένα στην αναπηρία (DALYs) ετησίως, ενώ η συνολική οικονομική ζημία εκτιμάται στο 1,37% του παγκόσμιου ΑΕΠ.
Στην Ευρώπη μόνο, καταγράφονται πάνω από 112.000 θάνατοι ετησίως, σχεδόν έξι εκατομμύρια DALYs και απώλεια 1,43% του ΑΕΠ. Αν και τα καρδιαγγειακά νοσήματα ευθύνονται για τους περισσότερους θανάτους, οι ψυχικές διαταραχές προκαλούν τη μεγαλύτερη απώλεια υγιών ετών ζωής.
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας εκτιμά ότι η κατάθλιψη και το άγχος οδηγούν σε περίπου 12 δισεκατομμύρια χαμένες εργάσιμες ημέρες κάθε χρόνο. Μεταξύ των πιο συχνών προβλημάτων συγκαταλέγονται η κατάθλιψη, οι αγχώδεις διαταραχές, η επαγγελματική εξουθένωση, οι διαταραχές ύπνου και η χρόνια κόπωση.
Παράλληλα, οι ψυχικές δυσκολίες συχνά συνδέονται με ανθυγιεινές συνήθειες, όπως το κάπνισμα, η υπερκατανάλωση αλκοόλ, η κακή διατροφή και η έλλειψη άσκησης, αυξάνοντας τον κίνδυνο εμφάνισης χρόνιων παθήσεων όπως η παχυσαρκία και η υπέρταση.
Οι βασικοί παράγοντες κινδύνου
Η έκθεση αναδεικνύει ως κύριους επιβαρυντικούς παράγοντες:
τις πολλές ώρες εργασίας
τον εκφοβισμό και την παρενόχληση
την έντονη εργασιακή πίεση
την ανισορροπία μεταξύ προσπάθειας και ανταμοιβής
την εργασιακή ανασφάλεια
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί το γεγονός ότι το 35% των εργαζομένων παγκοσμίως εργάζεται περισσότερες από 48 ώρες την εβδομάδα. Έρευνες δείχνουν ότι η εργασία άνω των 55 ωρών αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο εγκεφαλικού επεισοδίου και θανάτου από καρδιοπάθεια.
Επιπλέον, σχεδόν ένας στους τέσσερις εργαζόμενους έχει βιώσει κάποια μορφή βίας ή παρενόχλησης στην εργασία, με την ψυχολογική βία να αποτελεί τη συχνότερη μορφή.
Αναγκαία τα μέτρα πρόληψης
Η ταχεία εξάπλωση της τηλεργασίας, της τεχνητής νοημοσύνης και των νέων μορφών απασχόλησης αλλάζει ριζικά το εργασιακό περιβάλλον, καθιστώντας επιτακτική την ανάγκη για προσαρμογή.
Η ΔΟΕ καλεί τις επιχειρήσεις να επενδύσουν σε:καλύτερο σχεδιασμό και οργάνωση της εργασίας, διαχείριση φόρτου και ωραρίου, σαφήνεια ρόλων και επαρκή στελέχωση.
Παράλληλα, όταν η πρόληψη δεν επαρκεί, προτείνεται η παροχή έγκαιρης και μη στιγματιστικής υποστήριξης προς τους εργαζόμενους, με πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας, προσαρμογές στον χώρο εργασίας και δίκαιες διαδικασίες επανένταξης.
Η έκθεση καταλήγει ότι η αντιμετώπιση των ψυχοκοινωνικών κινδύνων δεν αποτελεί μόνο ζήτημα υγείας, αλλά και κρίσιμο παράγοντα για τη βιωσιμότητα των οικονομιών και των κοινωνιών.
Δείτε την Έκθεση ΕΔΩ