Στην αντεπίθεση απέναντι στις ενστάσεις της αντιπολίτευσης για το νομοσχέδιο που θεσπίζει όριο ηλικίας 15 ετών για την πρόσβαση των ανηλίκων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης περνά ο υπουργός Επικρατείας Άκης Σκέρτσος, υπερασπιζόμενος την επιλογή της κυβέρνησης να προχωρήσει άμεσα στη νομοθέτηση, χωρίς να αναμένει την ολοκλήρωση του ευρωπαϊκού πλαισίου.
Με δύο αναρτήσεις του, απαντά τόσο στις επιφυλάξεις για τη συμβατότητα της ελληνικής πρωτοβουλίας με την ευρωπαϊκή νομοθεσία και την προστασία των προσωπικών δεδομένων όσο και στα ερωτήματα για τη συμμετοχή των ίδιων των παιδιών στη διαμόρφωση της πολιτικής.
Επικαλούμενος στοιχεία ερευνών για την υπερβολική χρήση του διαδικτύου, την πρώιμη ένταξη στα κοινωνικά δίκτυα και τις ενδείξεις προβληματικής ενασχόλησης, ο υπουργός υποστηρίζει ότι η ανάγκη προστασίας των ανηλίκων δεν επιτρέπει περαιτέρω καθυστερήσεις. Παράλληλα, επισημαίνει ότι η κυβερνητική πρόταση έχει προσαρμοστεί στις παρατηρήσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, με στόχο τη θέσπιση ηλικιακού ορίου εντός των σημερινών ευρωπαϊκών κανόνων, ενώ απορρίπτει το επιχείρημα ότι οι πιθανοί τρόποι παράκαμψης των περιορισμών αποτελούν λόγο εγκατάλειψής τους.
«Δεν επιλέγουμε να τρέχουμε πίσω από τα γεγονότα», είναι το μήνυμα του Άκη Σκέρτσου, ο οποίος θέτει ως προτεραιότητα την ασφάλεια των παιδιών, την προστασία της ψυχικής τους υγείας και την ενίσχυση της ψηφιακής παιδείας.
Ειδικότερα ο κ. Σκέρτσος αναφέρει:
«Γιατί νομοθετείτε πριν ολοκληρωθεί το EU KIDS Act; Γιατί δεν υιοθετείτε τη διαβάθμιση πρόσβασης για τις ηλικίες 13–15; Και παρέχουν οι ελληνικές εφαρμογές τις ευρωπαϊκές εγγυήσεις προστασίας δεδομένων;».
Αυτά είναι μερικά από τα ερωτήματα που θέτουν ως ενστάσεις τα κόμματα της αντιπολίτευσης στην πρότασή μας για τη θέσπιση ορίου ηλικίας στα 15 έτη για τη χρήση των ΜΚΔ από ανήλικους.
Η απάντηση είναι ότι το κάνουμε διότι η ανάγκη προστασίας των παιδιών υπάρχει σήμερα. Και, ταυτόχρονα, σήμερα υπάρχει ευρωπαϊκό πλαίσιο μέσα στο οποίο μπορούμε να δράσουμε.
Η ίδια η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, στην εμπεριστατωμένη γνώμη της για την ελληνική πρωτοβουλία που απέστειλε στις 7 Αυγούστου 2026, αναγνωρίζει ότι ο DSA δεν αποκλείει εθνικό κατώτατο όριο πρόσβασης σε συγκεκριμένες υπηρεσίες κοινωνικής δικτύωσης, εφόσον τηρείται το ενωσιακό δίκαιο.
Διατύπωσε αντιρρήσεις; Ναι. Τις λάβαμε υπόψη και αναθεωρήσαμε το σχέδιο.
Τι κάναμε ακριβώς; Διατηρήσαμε το όριο των 15 ετών, αφαιρώντας αυτοτελείς εθνικές προβλέψεις για τις μεθόδους επαλήθευσης ηλικίας και τον πρόσθετο μηχανισμό διασυνοριακής συνεργασίας. Δεν επιβάλλουμε αποκλειστική εφαρμογή ούτε δημιουργούμε παράλληλο εθνικό σύστημα ελέγχων και υποχρεώσεων για τις πλατφόρμες. Τηρήσαμε επίσης την ευρωπαϊκή διαδικασία κοινοποίησης και την περίοδο αναμονής.
Γιατί δεν υιοθετούμε τώρα τους περιορισμένους λογαριασμούς 13–15 υπό γονικό έλεγχο;
Επειδή η σχετική πρόβλεψη του EU KIDS Act είναι ακόμη πρόταση. Περιλαμβάνει ειδικές εγγυήσεις και πρόσθετες υποχρεώσεις για τις πλατφόρμες, που δεν αποτελούν ακόμη ισχύον ευρωπαϊκό δίκαιο. Και γι’ αυτό δεν μπορούν να αποτελέσουν ακόμη ούτε εθνικό δίκαιο.
Δεν μπορούμε να τις μεταφέρουμε μονομερώς ως αυτοτελές εθνικό καθεστώς, διότι έτσι θα πρέπει παρακάμψουμε τους περιορισμούς του DSA για πρόσθετες εθνικές απαιτήσεις. Αυτή ακριβώς ήταν η ουσία των παρατηρήσεων της Επιτροπής.
Η αντιπολίτευση, λοιπόν, ζητά συμμόρφωση με το ευρωπαϊκό πλαίσιο και ταυτόχρονα προτείνει να νομοθετήσουμε ρυθμίσεις που η Ευρώπη δεν έχει ακόμη θεσπίσει. Αυτή η αντίφαση χρειάζεται απάντηση.
Όταν ο νέος Κανονισμός οριστικοποιηθεί και καταστεί εφαρμοστέος, θα προσαρμόσουμε την ελληνική νομοθεσία όπου απαιτείται.
Και η προστασία των προσωπικών δεδομένων;
Το Gov.gr Wallet διαθέτει εγκεκριμένη από την ΑΠΔΠΧ εκτίμηση αντικτύπου για την προστασία δεδομένων. Παράλληλα, η Ελλάδα είναι μία από τις επτά χώρες που συνεργάζονται με την Επιτροπή για την ευρωπαϊκή λύση επαλήθευσης ηλικίας, όπως αναφέρει η ίδια η Επιτροπή ήδη από τον Μάιο του 2026 (https://digital-strategy.ec.europa.eu/…/eu-age…).
Η ευρωπαϊκή λύση χρησιμοποιεί «απόδειξη μηδενικής γνώσης» για την προστασία των προσωπικών δεδομένων: επιβεβαιώνεται μόνο αν καλύπτεται το ηλικιακό όριο, χωρίς αποκάλυψη ταυτότητας και χωρίς η διαδικασία επαλήθευσης να συνδέει τις διαφορετικές επισκέψεις του χρήστη. Τα ελληνικά ψηφιακά πορτοφόλια αποτελούν διαθέσιμη υποδομή σε αυτήν ακριβώς την κατεύθυνση.
Στόχος μας είναι να μη χαθεί άλλος χρόνος μέχρι την περαιτέρω θωράκιση του ευρωπαϊκού πλαισίου. Δεν έχουμε αυτή την «πολυτέλεια». Το επιβάλλει το καλό των παιδιών μας.
Η αντιπολίτευση μας λέει να περιμένουμε. Οφείλει όμως να εξηγήσει τι κερδίζουν τα παιδιά από αυτή την αναμονή, όταν μπορούμε ήδη να αναλάβουμε πρωτοβουλία μέσα στα σημερινά όρια της ευρωπαϊκής νομοθεσίας; Μήπως έτσι παίζει τελικά το παιχνίδι των καθυστερήσεων που εξυπηρετεί τις πλατφόρμες αλλά όχι την ψυχική υγεία και την ισόρροπη ψυχοκοινωνική ανάπτυξη των παιδιών μας;
Δεν επιλέγουμε να τρέχουμε πίσω από τα γεγονότα. Επιλέγουμε να πρωτοπορούμε, να συνεργαζόμαστε με την Ευρώπη και να ανοίγουμε δρόμους για την ασφάλεια των παιδιών. Με κανόνες, προστασία της ιδιωτικότητας και διαρκή αξιολόγηση στην πράξη.
«Ρωτήσατε τα παιδιά; Μιλήσατε μαζί τους; Ή αποφασίζετε για αυτά χωρίς αυτά; Κι αν στραφούν σε πιο επικίνδυνες συμπεριφορές;» Ρωτά επίμονα η αντιπολίτευση για τη θέσπιση ορίου ηλικίας στα ΜΚΔ. Ας ακούσουμε, λοιπόν, τι μας λένε τα ίδια τα παιδιά σε μεγάλες έρευνες που έχουν συμμετάσχει τόσο σε εθνικό όσο και σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Ένας στους τέσσερις μαθητές Γυμνασίου και Λυκείου δηλώνει ότι κάνει υπερβολική χρήση του διαδικτύου και χρειάζεται βοήθεια για να τη μειώσει.
Αυτό κατέγραψε η έρευνα του Ελληνικού Κέντρου Ασφαλούς Διαδικτύου του ΙΤΕ, τον Φεβρουάριο του 2025, σε 2.500 μαθητές ηλικίας 10–18 ετών από πέντε μεγάλες πόλεις.
Στην ίδια έρευνα, το 51% των μαθητών της Δευτεροβάθμιας αναφέρει ότι ξεκίνησε τα κοινωνικά δίκτυα μεταξύ 10 και 12 ετών. Και από όσους τα χρησιμοποιούν, το 74% δηλώνει ότι έδωσε ψευδή ηλικία κατά την εγγραφή. Τα σημερινά όρια παρακάμπτονται εύκολα.
Αντίστοιχα, στην ευρωπαϊκή έρευνα ESPAD 2024, που πραγματοποιήθηκε στην Ελλάδα από το ΕΠΙΨΥ με τη συμμετοχή 6.810 μαθητών από 488 σχολεία:
Το 40,5% των 16χρονων αναφέρει τουλάχιστον τέσσερις ώρες ημερησίως στα social media τις καθημερινές. Τα Σαββατοκύριακα το ποσοστό φτάνει το 64,9%. Το 2019 τα αντίστοιχα ποσοστά ήταν 35,4% και 59,5%. Το 48% εμφανίζει ενδείξεις προβληματικής ενασχόλησης, έναντι 47% κατά μέσο όρο στις χώρες της ESPAD. Πρόκειται για ενδείξεις βάσει των απαντήσεων των μαθητών, όχι για κλινική διάγνωση εθισμού.
Υπάρχουν, επομένως, δεδομένα που έχουν κατατεθεί από τα ίδια τα παιδιά. Αυτά αξιολογήσαμε μεταξύ άλλων πολλών επιστημονικών ερευνών. Και περιγράφουν ένα σοβαρό πρόβλημα που απαιτεί απάντηση.
Η συμμετοχή τους στον διάλογο είναι απαραίτητη. Όμως το επιχείρημα «αν δεν συμφωνούν τα παιδιά, δεν δικαιούστε να θεσπίσετε όρια προστασίας» δημιουργεί ένα ψευτοδίλημμα.
Με αυτή τη λογική, θα έπρεπε να εξαρτούμε από τη συγκατάθεση των ανηλίκων τους ηλικιακούς περιορισμούς στο κάπνισμα, στο αλκοόλ ή στην οδήγηση. Η Πολιτεία οφείλει να ακούει τα παιδιά και ταυτόχρονα να αναλαμβάνει την ευθύνη της προστασίας τους, με βάση την επιστημονική γνώση, την ηλικία και τους κινδύνους κάθε δραστηριότητας.
Και αν κάποια παιδιά αναζητήσουν πιο επικίνδυνες διεξόδους;
Είναι ένας κίνδυνος που χρειάζεται παρακολούθηση και αντιμετώπιση. Δεν αποτελεί, όμως, από μόνος του λόγο να εγκαταλείψουμε την προστασία.
Για να μιλήσουμε με παραδείγματα: Δεν καταργούμε τα όρια ταχύτητας στον ΚΟΚ επειδή κάποιοι μπορεί να τα παραβιάσουν. Φροντίζουμε να εποπτεύονται αποτελεσματικά και τα συνοδεύουμε με εκπαίδευση και ελέγχους. Αντίστοιχα, η πιθανότητα παράκαμψης ενός ηλικιακού ορίου απαιτεί αποτελεσματική εφαρμογή και συνεχή αξιολόγηση.
Ακούμε τα παιδιά όταν παίρνουμε στα σοβαρά την άποψή τους αλλά πρωτίστως την ανάγκη τους για βοήθεια. Με όρια που εφαρμόζονται, ψηφιακή παιδεία, στήριξη των οικογενειών και περισσότερες δυνατότητες για άθληση, δημιουργία και παρέα.