Στον απόηχο του θλιβερού περιστατικού του θανάτου του Γεωργίου Μαζωνάκη, ο οποίος έχασε τη ζωή του έπειτα από θεραπεία πλασμαφαίρεσης που πραγματοποιήθηκε σε ιδιωτικό ιατρείο της Αθήνας –μια ιατρική πράξη που, σύμφωνα με τους κανόνες της ιατρικής επιστήμης, απαγορεύεται αυστηρά να εκτελείται σε φορέα πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας–, αναδύθηκαν εύλογα και έντονα ερωτήματα στην κοινή γνώμη σχετικά με τον ρόλο, τα όρια και τις αρμοδιότητες του Ιατρικού Συλλόγου Αθηνών. Με αφορμή αυτή την οδυνηρή απώλεια που συγκλόνισε το πανελλήνιο, ο ΙΣΑ παρεμβαίνει θεσμικά για να ξεκαθαρίσει το τοπίο γύρω από το σύνθετο πλαίσιο αδειοδότησης, εποπτείας και λειτουργίας των ιατρικών φορέων στην πρωτεύουσα, παραθέτοντας αναλυτικά όλα τα πραγματικά δεδομένα που διέπουν τον τομέα της υγειονομικής φροντίδας.
Το θεσμικό πλαίσιο αδειοδότησης και το εύρος ελέγχου του ΙΣΑ
Ο Ιατρικός Σύλλογος Αθηνών αποτελεί τον αρμόδιο φορέα για την αδειοδότηση, τον έλεγχο και την εποπτεία του συνόλου των ιατρείων, πολυϊατρείων και διαγνωστικών εργαστηρίων που διατηρούν την έδρα τους εντός των γεωγραφικών ορίων της περιφέρειάς του. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία των υπηρεσιών του, στην περιοχή ευθύνης του λειτουργούν σήμερα περισσότεροι από 16.500 υγειονομικοί φορείς, συμπεριλαμβανομένων ατομικών ιατρείων, συστεγαζόμενων δομών, κοινών ιατρείων και εταιρειών παροχής υπηρεσιών πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας. Πριν από την οριστική έκδοση οποιασδήποτε βεβαίωσης λειτουργίας, Τριμελής Επιτροπή Ελέγχου φορέων ΠΦΥ του ΙΣΑ –η οποία απαρτίζεται από ένα μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου, έναν ιατρό μέλος του Συλλόγου και έναν διπλωματούχο μηχανικό– διενεργεί υποχρεωτικά επιτόπια αυτοψία στον χώρο, γνωμοδοτώντας τεκμηριωμένα. Ενδεικτικά αναφέρεται ότι από το 2024 έως σήμερα έχουν εξεταστεί για αρχική αδειοδότηση ή τροποποίηση περίπου 5.500 φορείς, αποδεικνύοντας τον διαρκή όγκο εργασίας των αρμόδιων επιτροπών.
Οι δειγματοληπτικοί έλεγχοι και τα όρια των θεσμικών αρμοδιοτήτων
Πέρα από τον αρχικό έλεγχο εγκατάστασης, ο ΙΣΑ πραγματοποιεί συστηματικά δειγματοληπτικούς έκτακτους ελέγχους σε ετήσια βάση, καθώς και στοχευμένους ελέγχους ύστερα από καταγγελίες πολιτών ή σχετικές οχλήσεις από αρμόδιους κρατικούς ελεγκτικούς μηχανισμούς, όπως το Υπουργείο Υγείας, η Εθνική Αρχή Διαφάνειας, η Αρχή για το Ξέπλυμα Μαύρου Χρήματος, η ΣΔΟΕ και η Ελληνική Αστυνομία. Μόνο τα τελευταία χρόνια έχουν διεξαχθεί περίπου 1.000 επιπλέον έλεγχοι. Ωστόσο, ο Σύλλογος επισημαίνει με έμφαση ότι οι επιτροπές του δεν διαθέτουν εκ του νόμου διωκτικές ή ανακριτικές εξουσίες, ούτε είναι τεχνικά εφικτό να παρακολουθούν αδιαλείπτως με κάμερες ή να ελέγχουν καθημερινά περισσότερους από 15.000 ενεργούς φορείς. Οι έλεγχοι αυτοί αποτυπώνουν την κατάσταση που επικρατεί σε μια συγκεκριμένη χρονική στιγμή, ενώ η θεμελιώδης ευθύνη για τη νόμιμη λειτουργία του ιατρείου, καθώς και για κάθε ιατρική πράξη, παράλειψη ή θεραπευτική επιλογή, βαραίνει αποκλειστικά και πρωτίστως τον επιστημονικά υπεύθυνο ιατρό που παρέχει τις υπηρεσίες του στον ασθενή.