Η ενσωμάτωση της τεχνητής νοημοσύνης στην καθημερινή κλινική πράξη, η μετάβαση προς την ιατρική ακριβείας και ο επανακαθορισμός του ρόλου του γιατρού στην ψηφιακή εποχή βρίσκονται στο επίκεντρο των εργασιών του συνεδρίου Ιπποκράτειες Ημέρες Καρδιολογίας 2026, που διοργανώνει στις 15-16 Μαΐου, η Β’ Πανεπιστημιακή Καρδιολογική Κλινική ΑΠΘ σε συνεργασία με την Εταιρεία Αθηροσκλήρωσης Βορείου Ελλάδος.
Στο πλαίσιο αυτό, οι ομιλητές επιχειρούν να χαρτογραφήσουν όχι μόνο τις τρέχουσες εξελίξεις, αλλά και το πώς θα διαμορφωθεί η κλινική πράξη τα επόμενα χρόνια μέσα από την αξιοποίηση νέων τεχνολογιών, όπως η ανάλυση ιατρικών δεδομένων με αλγορίθμους AI.
Τεχνητή νοημοσύνη στην καρδιολογία: από το ΗΚΓ στην πρόγνωση
«Η τεχνητή νοημοσύνη έρχεται να ενισχύσει τα διαγνωστικά εργαλεία που ήδη διαθέτουμε. Από ένα απλό ηλεκτροκαρδιογράφημα (ΗΚΓ) μπορούμε να αντλήσουμε πολύ περισσότερες πληροφορίες για τη διάγνωση και την πρόγνωση του ασθενούς», επισημαίνει, μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, ο πρόεδρος της οργανωτικής επιτροπής του συνεδρίου, καθηγητής Καρδιολογίας και διευθυντής της Β’ Καρδιολογικής Κλινικής του Ιπποκρατείου, Νίκος Φραγκάκης.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η βασική αλλαγή που φέρνει η νέα τεχνολογία είναι ότι επιτρέπει στον γιατρό να «δει» ευρήματα που δεν είναι ορατά με το ανθρώπινο μάτι, ενισχύοντας την ακρίβεια της διάγνωσης και την ικανότητα επιλογής ασθενών που χρειάζονται άμεση παρέμβαση ή νοσηλεία. Η τεχνολογία, αναφέρει, βασίζεται στην εκπαίδευση συστημάτων με μεγάλο όγκο ιατρικών δεδομένων, κυρίως ηλεκτροκαρδιογραφημάτων, τα οποία έχουν συσχετιστεί με συγκεκριμένες παθήσεις, ώστε να αναγνωρίζονται πρότυπα και προγνωστικοί δείκτες.
«Ουσιαστικά εκπαιδεύονται μηχανήματα μέσω της εισαγωγής πολλών ηλεκτροκαρδιογραφημάτων, τα οποία χαρακτηρίζουν συγκεκριμένες παθήσεις και, με μια ανάλυση που γίνεται, αναδεικνύονται τα σημεία εκείνα τα οποία ενδεχομένως μπορεί να έχουν προγνωστικό χαρακτήρα. Ουσιαστικά “ταΐζουμε” το μηχάνημα με πληροφορίες, τις οποίες αξιοποιεί με τον δικό του τρόπο και στη συνέχεια μας βοηθά στο διαγνωστικό κομμάτι που θέλουμε», εξηγεί ο κ. Φραγκάκης.
Ωστόσο, όπως διευκρινίζει, η χρήση της τεχνητής νοημοσύνης βρίσκεται ακόμη σε ερευνητικό στάδιο. «Υπάρχει σημαντική επιστημονική παραγωγή και πολλές μελέτες, αλλά ακόμη βρισκόμαστε στη φάση της έρευνας και της συλλογής δεδομένων. Η τεχνητή νοημοσύνη δεν έχει ενσωματωθεί ακόμη στην καθημερινή λειτουργία των νοσοκομείων. Πιστεύω, όμως, ότι στο κοντινό μέλλον θα δούμε την ενσωμάτωση της τεχνητής νοημοσύνης στην καθημερινότητα των γιατρών και στα καθημερινά διαγνωστικά εργαλεία και, με αυτόν τον τρόπο, θα έχουν πολύ πιο γρήγορη πρόσβαση στην πληροφορία», σημειώνει.
Παράλληλα, εκτιμά ότι η τεχνητή νοημοσύνη δεν θα αντικαταστήσει τον γιατρό, αλλά θα επαναπροσδιορίσει τον ρόλο του, μεταφέροντάς τον από τη συλλογή δεδομένων στην κλινική κρίση και τη σύνθεση της πληροφορίας.
Όπως προσθέτει, η εξέλιξη αυτή ενδέχεται να επιτρέψει στους γιατρούς να αφιερώνουν περισσότερο χρόνο στον ίδιο τον ασθενή, ενισχύοντας τη σχέση εμπιστοσύνης και τη συνολική φροντίδα, κάτι που –όπως τονίζει– «δεν μπορεί να υποκατασταθεί από κανένα σύστημα τεχνητής νοημοσύνης».
Ιατρική ακριβείας και «ψηφιακά δίδυμα» ασθενών
Όσον αφορά την ιατρική ακριβείας, ο κ. Φραγκάκης σημειώνει ότι πρόκειται για μια εξελισσόμενη κατάσταση. «Ο γιατρός του κοντινού μέλλοντος, με την εξέλιξη της κυτταρικής και της γονιδιακής θεραπείας, σε συνδυασμό με την τεχνητή νοημοσύνη, αναμένεται πλέον να μπορεί όχι απλώς να διαχειρίζεται τα συμπτώματα των παθήσεων, όπως πολλές φορές κάνουμε αυτή τη στιγμή, αλλά να αντιμετωπίζει τις διάφορες παθήσεις ριζικά, ακόμη και να αναστέλλει οποιαδήποτε πάθηση, γιατί πλέον μπορεί να επεμβαίνει σε επίπεδο κυτταρικό και γονιδιακό. Αυτό θα είναι σίγουρα μια επανάσταση την οποία αναμένουμε», επισημαίνει και προσθέτει:
«Προς το παρόν δεν μπορώ να πω ότι οι θεραπείες είναι προσωποποιημένες, όμως προς αυτήν την κατεύθυνση κινείται πλέον η ιατρική και νομίζω έτσι θα εξελιχθούν τα πράγματα. Υπάρχουν τομείς στους οποίους εφαρμόζεται η προσωποποιημένη ιατρική σε μικρή έκταση αυτή τη στιγμή, π.χ. στην υπερτροφική μυοκαρδιοπάθεια, πάνω στη χρήση στατινών, υπάρχουν κάποια βήματα, αλλά δεν έχει περάσει ακόμη στην καθημερινή πράξη».
Παράλληλα, αναφέρει ότι στην επικαιρότητα βρίσκονται τα ψηφιακά δίδυμα, τα οποία ουσιαστικά αποτελούν ένα ψηφιακό ανάτυπο του ασθενούς, μέσα στο οποίο υπάρχουν ανατομικά και λειτουργικά στοιχεία, και με αυτόν τον τρόπο θα μπορεί να γίνεται μία καλύτερη προσέγγιση στο ποια είναι η πιο σωστή θεραπεία ανάλογα με τα χαρακτηριστικά που έχει ο συγκεκριμένος ασθενής. Δηλαδή, οι θεραπείες θα δοκιμάζονται στο ψηφιακό δίδυμο και, ανάλογα με τα αποτελέσματα, θα χορηγούνται στον ασθενή.
«Στο μέλλον πιστεύω ότι θα έχουμε θεραπείες προσαρμοσμένες στον κάθε ασθενή. Δεν θα αντιμετωπίζονται πλέον οι ασθενείς κάτω από την ομπρέλα κάποιων γενικότερων οδηγιών, όπως γίνεται αυτή τη στιγμή, αλλά κάθε ασθενής θα αντιμετωπίζεται με βάση τα δικά του χαρακτηριστικά, τόσο σε φαρμακευτικό όσο και σε επεμβατικό επίπεδο».
Σαράντα χρόνια λειτουργίας της Β’ Καρδιολογικής Κλινικής
Η φετινή διοργάνωση των «Ιπποκράτειων Ημερών Καρδιολογίας» αποκτά ιδιαίτερο συμβολισμό, καθώς συμπίπτει με τέσσερις δεκαετίες επιστημονικής παρουσίας και εκπαίδευσης της Β’ Καρδιολογικής Κλινικής, η οποία έχει διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη της σύγχρονης καρδιολογίας στην Ελλάδα.
Στο πρόγραμμα του συνεδρίου περιλαμβάνονται -μεταξύ άλλων- διαδραστικές συνεδρίες, εργαστήρια προσομοίωσης και συζητήσεις με ενεργή συμμετοχή των συνέδρων. Επίσης, για πρώτη φορά, οι ίδιοι οι ασθενείς αναδεικνύουν τις δικές τους αξίες και προτεραιότητες στη θεραπευτική διαδικασία.
ΑΠΕ-ΜΠΕ