Η ευρωπαϊκή πρωτοβουλία περνά από την ανταλλαγή απόψεων σε πρακτικές ομάδες εργασίας για τον καρκίνο, τα καρδιαγγειακά νοσήματα και την αξιόπιστη εφαρμογή της AI.

Του Τάκη Μαραλέτου
Dailypharmanews Health AI Section
Σχεδόν 350 οργανισμοί παροχής υπηρεσιών υγείας από όλα τα κράτη-μέλη συμμετέχουν πλέον στο Ευρωπαϊκό Δίκτυο Κέντρων Προηγμένου Προσυμπτωματικού Ελέγχου με τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης.
Η αριθμητική ανάπτυξη του δικτύου είναι αξιοσημείωτη, αλλά η ουσιαστικότερη εξέλιξη βρίσκεται αλλού. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιχειρεί να μετατρέψει μια ευρεία κοινότητα ενδιαφέροντος σε πρακτικό μηχανισμό εφαρμογής, αξιολόγησης και ανταλλαγής εμπειρίας.
Η εργασία του δικτύου οργανώνεται σε τρεις κατευθύνσεις. Οι δύο πρώτες αφορούν την εφαρμογή της AI στον καρκίνο και στα καρδιαγγειακά νοσήματα. Η τρίτη καλύπτει τη ρύθμιση, την οργανωτική διακυβέρνηση, τη δεοντολογία και την εμπιστοσύνη.
Οι ομάδες για τις δύο θεραπευτικές περιοχές δεν θα περιοριστούν στη σύγκριση αλγορίθμων. Θα εξετάσουν ολόκληρη τη διαδρομή από την αναγνώριση ενός κλινικού προβλήματος μέχρι την επιλογή λύσης, την προετοιμασία του νοσοκομείου, την εκπαίδευση των χρηστών, την ένταξη στην καθημερινή εργασία και την αξιολόγηση μετά την εγκατάσταση.
Η προσέγγιση αυτή διορθώνει μια συνηθισμένη αδυναμία των σχετικών προγραμμάτων. Μια εφαρμογή μπορεί να έχει υψηλή επίδοση σε ένα ελεγχόμενο σύνολο δεδομένων, αλλά να αποτύχει όταν μεταφερθεί σε διαφορετικό νοσοκομείο, πληθυσμό ή διαγνωστική διαδικασία. Η ποιότητα των δεδομένων, η σύνθεση του πληθυσμού, ο χρησιμοποιούμενος εξοπλισμός και η εκπαίδευση των επαγγελματιών μπορούν να μεταβάλουν το αποτέλεσμα.
Για τον λόγο αυτό, η ευρωπαϊκή πρωτοβουλία περιλαμβάνει την αξιολόγηση της κλινικής και οικονομικής επίδρασης, καθώς και την παρακολούθηση μετά την εγκατάσταση. Το ερώτημα δεν είναι μόνο αν ένας αλγόριθμος εντοπίζει ένα εύρημα, αλλά αν βελτιώνει τη φροντίδα χωρίς να δημιουργεί νέες καθυστερήσεις, ψευδείς ειδοποιήσεις ή ανισότητες.
Το δίκτυο σχεδιάζεται επίσης να συνεργάζεται με το Compass AI, την ευρωπαϊκή υποδομή τεχνογνωσίας για την εφαρμογή της AI στην υγεία. Οι συμμετέχοντες θα μπορούν να συμβάλλουν στη δημιουργία μελετών περίπτωσης, καταλόγων ελέγχου, συστάσεων και πρακτικών οδηγών.
Η πρωτοβουλία δεν αποτελεί πρόγραμμα πιστοποίησης και δεν δημιουργεί κοινό ευρωπαϊκό μηχανισμό αποζημίωσης. Μπορεί, όμως, να επηρεάσει έμμεσα τα κριτήρια με τα οποία νοσοκομεία και δημόσιοι φορείς θα αξιολογούν λύσεις AI.
Τι σημαίνει για την Ελλάδα
Η Επιτροπή αναφέρει ότι στο δίκτυο εκπροσωπούνται όλα τα κράτη-μέλη. Δεν έχει δημοσιευθεί, ωστόσο, πλήρης κατάλογος που να επιτρέπει την αναγνώριση των ελληνικών νοσοκομείων ή οργανισμών που συμμετέχουν.
Για την Ελλάδα, η πρακτική αξία βρίσκεται στη δυνατότητα συμμετοχής σε κοινές μεθόδους αξιολόγησης. Η ελληνική γλώσσα, η διαθεσιμότητα δεδομένων, οι ανομοιογενείς ψηφιακές υποδομές και οι διαφορετικές ροές εργασίας καθιστούν αναγκαία την τοπική επιβεβαίωση κάθε συστήματος.
Τα νοσοκομεία που θα συμμετάσχουν ενεργά μπορούν να αποκτήσουν έγκαιρη πρόσβαση σε εργαλεία ετοιμότητας, εκπαιδευτικές μεθόδους και εμπειρίες από άλλες χώρες. Αυτό δεν καταργεί την ανάγκη για τοπικές προμήθειες, νομικό έλεγχο και κλινική αξιολόγηση.
Τι πρέπει να παρακολουθήσουμε στη συνέχεια
Η τρίτη συνάντηση του δικτύου προβλέπεται για τα τέλη Ιανουαρίου 2027. Μέχρι τότε, ενδιαφέρον παρουσιάζουν η συγκρότηση των ομάδων εργασίας, η συμμετοχή ελληνικών φορέων και η έκδοση των πρώτων πρακτικών εργαλείων.
Το άρθρο αποτελεί μέρος του DPN Health AI Watch, της ειδικής συντακτικής σειράς του DailyPharmaNews για την τεχνητή νοημοσύνη στην υγεία.
