Στάθης Σκληρός – Γενικός Ιατρός, Πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Έρευνας και Εκπαίδευσης στην Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας
Καλοκαίρι σημαίνει διακοπές, θάλασσα, βόλτες και, θεωρητικά τουλάχιστον, λιγότερο στρες. Για όσους, όμως, ζουν με χρόνιο πόνο, τα πράγματα δεν είναι πάντα τόσο απλά. Ένα πολύωρο ταξίδι, ένα διαφορετικό στρώμα, η ζέστη, η ορθοστασία ή ένα πιο γεμάτο πρόγραμμα μπορεί να επιβαρύνουν το σώμα και να κάνουν τον πόνο περισσότερο αισθητό.
Ο πόνος συχνά επηρεάζει και τον ύπνο. Όταν πονάμε, δυσκολευόμαστε να χαλαρώσουμε και να κοιμηθούμε καλά. Και όταν ο ύπνος δεν είναι επαρκής, την επόμενη ημέρα μπορεί να νιώθουμε περισσότερη κόπωση, ένταση και μεγαλύτερη ευαισθησία στον πόνο. Έτσι, ο πόνος, το στρες και η αϋπνία δημιουργούν έναν κύκλο που μπορεί να μας ακολουθεί ακόμη και στις διακοπές.
Υπάρχει κάτι νεότερο στις φαρμακευτικές προσεγγίσεις που θα μπορούσε να βοηθήσει τους ασθενείς που πραγματικά υποφέρουν;
Στη διαχείριση του χρόνιου πόνου, μία από τις πιο πρόσφατες εξελίξεις είναι η χορήγηση της φαρμακευτικής κάνναβης.
Πρόκειται για ένα αυστηρά ελεγχόμενο φαρμακευτικό προϊόν, με θεραπευτικές δυνατότητες που έχουν μελετηθεί συστηματικά και υποστηρίζονται από επιστημονικά και κλινικά δεδομένα, και το οποίο μπορεί να αποτελέσει μια σύγχρονη θεραπευτική επιλογή στη διαχείριση του χρόνιου πόνου.
Παράλληλα, ένας συνεχώς αυξανόμενος αριθμός κλινικών μελετών βρίσκεται σε εξέλιξη, αξιολογώντας την αποτελεσματικότητα και την ασφάλειά της φαρμακευτικής κάνναβης σε πολλές και διαφορετικές θεραπευτικές προσεγγίσεις και πληθυσμούς ασθενών, διευρύνοντας διαρκώς τη γνώση και την τεκμηρίωση γύρω από τη θέση του στη σύγχρονη θεραπευτική πρακτική.
Τα τελευταία χρόνια, η επιστημονική κοινότητα διαθέτει όλο και περισσότερα δεδομένα σχετικά με τη φαρμακευτική κάνναβη και τη θέση που μπορεί να έχει στη διαχείριση του χρόνιου πόνου. Παράλληλα, εξετάζεται η επίδρασή της σε συμπτώματα που συχνά συνοδεύουν τον πόνο, όπως το άγχος και οι δυσκολίες στον ύπνο. Καθώς η έρευνα συνεχίζεται, η φαρμακευτική κάνναβη εντάσσεται σταδιακά στις διαθέσιμες θεραπευτικές επιλογές.
Η φαρμακευτική κάνναβη χρησιμοποιείται πλέον σε πλήθος ανεπτυγμένων ευρωπαικών χωρών, με την εμπειρία να διευρύνεται σταδιακά και να προσφέρει περισσότερα δεδομένα για τη θεραπευτική της χρήση.
Πλέον και η Ελλάδα ακολουθεί τις σύγχρονες ευρωπαϊκές επιστημονικές εξελίξεις, δίνοντας τη δυνατότητα σε ασθενείς που υποφέρουν να εξετάσουν, μαζί με τον γιατρό τους, εάν αυτή η θεραπευτική επιλογή είναι κατάλληλη για τη δική τους περίπτωση.
Η φαρμακευτική κάνναβη μπορεί να βοηθήσει τους ασθενείς όχι μόνο ως προς την ένταση του χρόνιου πόνου, αλλά και ως προς τις επιπτώσεις που έχει ο πόνος στην καθημερινότητά τους. Όταν ο πόνος περιορίζεται καλύτερα, μπορεί να γίνεται ευκολότερη η κίνηση, η ξεκούραση και ο ύπνος.
Αυτό δεν σημαίνει ότι αποτελεί θεραπεία για το στρες ή την αϋπνία γενικά. Η καλύτερη διαχείριση του πόνου, όμως, μπορεί να συμβάλει στη βελτίωση του ύπνου και, συνολικά, της καθημερινότητας του ασθενούς.
Είναι επίσης σημαντικό να ξεκαθαρίσουμε ότι μιλάμε για φαρμακευτική θεραπεία και όχι για αυτοθεραπεία.
Στην Ελλάδα, δυστυχώς υπάρχει ακόμη μεγάλη σύγχυση ανάμεσα στη φαρμακευτική κάνναβη και υπόλοιπα προϊόντα κάνναβης που κυκλοφορούσαν ελεύθερα στην αγορά.Η φαρμακευτική κάνναβη αποτελεί προίον υψηλών και αυστηρών προδιαγραφών, διέπεται απο συγκεκριμμένο ρυθμιστικό πλαίσιο, χορηγείται με ιατρική συνταγή, σε συγκεκριμμένη δοσολογία και με βάση τις ανάγκες κάθε ασθενούς.
Πρόκειται, επομένως, για μια πολυεπίπεδη και εξατομικευμένη θεραπευτική προσέγγιση, η οποία προσαρμόζεται στις ανάγκες κάθε ασθενούς ξεχωριστά.
Από εκεί και πέρα, οι διακοπές δεν χρειάζεται να μετατραπούν σε ένα αυστηρό πρόγραμμα αυτοφροντίδας. Μερικές απλές κινήσεις μπορούν να κάνουν σημαντική διαφορά: συχνά διαλείμματα κατά τη διάρκεια του ταξιδιού, ήπια κίνηση, χρόνος για ξεκούραση και ένα πρόγραμμα που δεν είναι γεμάτο από το πρωί μέχρι το βράδυ.
Το ζητούμενο δεν είναι ένα καλοκαίρι χωρίς καμία ενόχληση. Είναι να μη δώσουμε στον πόνο περισσότερο χώρο από όσο του αναλογεί. Να αναγνωρίζουμε τα όριά μας, να ξεκουραζόμαστε όταν το χρειαζόμαστε και να μιλάμε με τον γιατρό μας όταν δεν αισθανόμαστε καλά, καθώς εκείνος είναι ο αρμόδιος να μας καθοδηγήσει.
Το καλοκαίρι αξίζει να το ζούμε χωρίς να μας βαραίνουν ο πόνος και η κούραση.Η φαρμακευτική κάνναβη μπορεί, για τους ασθενείς στους οποίους κρίνεται κατάλληλη, να αποτελέσει μία ακόμη επιλογή στην προσπάθεια για καλύτερη διαχείριση του πόνου και βελτίωση της καθημερινότητάς τους.