Απο το Μάνο Σιγανό
Περισσότεροι από τους μισούς φοιτητές αισθάνονται μοναξιά — και όσοι χρησιμοποιούν περισσότερο τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης είναι ιδιαίτερα πιθανό να νιώθουν απομονωμένοι, σύμφωνα με μελέτη δεκάδων χιλιάδων νέων 18 έως 24 ετών στις ΗΠΑ.
Ακόμη και μόλις 16 ώρες την εβδομάδα — περίπου δύο ώρες την ημέρα — στα social media συνδέθηκαν με αυξημένες πιθανότητες μοναξιάς, όπως αναφέρει δημοσίευση στο Journal of American College Health.
Οι συγγραφείς της μελέτης επισημαίνουν ότι τα πανεπιστημιακά ιδρύματα θα πρέπει να ενημερώνουν τους φοιτητές για τις επιπτώσεις της χρήσης των social media και να τους ενθαρρύνουν να θέτουν χρονικά όρια.
Η ερευνήτρια δρ. Madelyn Hill, σήμερα επίκουρη καθηγήτρια στο Ohio University, η οποία ηγήθηκε της μελέτης κατά τη διάρκεια της διδακτορικής της έρευνας στο University of Cincinnati την άνοιξη του 2025, εξηγεί: «Γνωρίζουμε ότι οι άνθρωποι που νιώθουν μοναξιά είναι πιο πιθανό να εμφανίσουν κατάθλιψη. Γνωρίζουμε επίσης ότι η μοναξιά συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο πρόωρου θανάτου.
»Η νεαρή ενήλικη ζωή είναι μια περίοδος πολλών αλλαγών — από την πρώτη αποχώρηση από το σπίτι έως την έναρξη των σπουδών και τη δημιουργία νέων φιλιών — και είναι ζωτικής σημασίας τα πανεπιστήμια να κάνουν ό,τι μπορούν για να βοηθήσουν τους φοιτητές να δημιουργήσουν ουσιαστικές σχέσεις.»
Προηγούμενες έρευνες έχουν δείξει ότι το Instagram, το Facebook και το Snapchat είναι οι αγαπημένες πλατφόρμες των νέων ενηλίκων. Άλλες μελέτες υποδηλώνουν ότι η υπερβολική χρήση των social media μειώνει τον χρόνο για δια ζώσης κοινωνικοποίηση, αν και τα ευρήματα για το αν αυτό οδηγεί σε μοναξιά ήταν αντικρουόμενα.
Για να διερευνηθεί το θέμα, η δρ. Hill και οι συνεργάτες της ανέλυσαν δεδομένα από 64.988 νέους 18–24 ετών από περισσότερα από 120 κολέγια που συμμετείχαν σε εθνική έρευνα. Η μοναξιά μετρήθηκε με ερωτήσεις σχετικά με το πόσο συχνά ένιωθαν αποκλεισμένοι, χωρίς συντροφιά ή απομονωμένοι.
Η μελέτη διαπίστωσε ότι:
- Το 54% των φοιτητών ένιωθε μοναξιά, ποσοστό σύμφωνο με άλλες πρόσφατες έρευνες στις ΗΠΑ.
- Ιδιαίτερα υψηλά ποσοστά μοναξιάς ανέφεραν οι φοιτήτριες και οι έγχρωμοι φοιτητές.
- Οι φοιτητές σε υβριδικά προγράμματα σπουδών ήταν λιγότερο μοναχικοί από όσους φοιτούσαν αποκλειστικά διά ζώσης, πιθανόν επειδή μπορούσαν να διατηρούν επαφή με παλιούς φίλους.
- Τα μέλη φοιτητικών αδελφοτήτων και συλλόγων ήταν από τους λιγότερο μοναχικούς, ίσως λόγω περισσότερων κοινωνικών δραστηριοτήτων.
- Όσοι ζούσαν στο πατρικό σπίτι ήταν πιο μοναχικοί από όσους διέμεναν σε φοιτητικές εστίες.
Οι φοιτητές ρωτήθηκαν επίσης πόσες ώρες περνούσαν στα social media σε μια τυπική εβδομάδα. Περίπου το 13% τα χρησιμοποιούσε υπερβολικά (τουλάχιστον 16 ώρες εβδομαδιαίως), και όσο αυξανόταν ο χρόνος χρήσης τόσο αυξάνονταν οι πιθανότητες μοναξιάς:
- 16–20 ώρες/εβδομάδα: 19% μεγαλύτερη πιθανότητα μοναξιάς σε σχέση με όσους δεν τα χρησιμοποιούσαν καθόλου.
- 21–25 ώρες: 23% μεγαλύτερη πιθανότητα.
- 26–30 ώρες: 34% μεγαλύτερη πιθανότητα.
- Πάνω από 30 ώρες: 38% μεγαλύτερη πιθανότητα.
Οι ερευνητές σημειώνουν ότι δεν είναι σαφές αν η υπερβολική χρήση προκαλεί τη μοναξιά ή το αντίστροφο — πιθανόν ισχύουν και τα δύο. Κάποιοι φοιτητές ίσως απομονώνονται επειδή περνούν λιγότερο χρόνο με φίλους, ενώ άλλοι που νιώθουν ήδη μοναξιά μπορεί να βρίσκουν υποστήριξη στο διαδίκτυο.
Παράλληλα, αναγνωρίζουν ότι ορισμένοι συμμετέχοντες μπορεί να υποεκτίμησαν τον χρόνο που περνούν online. Ωστόσο, θεωρούν ότι ο περιορισμός της υπερβολικής χρήσης θα μπορούσε να μειώσει τα επίπεδα μοναξιάς.
Η δρ. Ashley L. Merianos από το University of Cincinnati, ανώτερη συγγραφέας της μελέτης, τονίζει: «Τα αποτελέσματα αναδεικνύουν πόσο διαδεδομένη είναι η μοναξιά στους φοιτητές και δείχνουν ότι η υπερβολική χρήση social media ίσως αντικαθιστά τις ουσιαστικές αλληλεπιδράσεις που προστατεύουν την ψυχική υγεία. Κρίσιμη στρατηγική δημόσιας υγείας είναι η ενίσχυση των κοινωνικών δεσμών και των σχέσεων εκτός διαδικτύου.»
Η δρ. Hill καταλήγει ότι τα πανεπιστήμια πρέπει να ενημερώνουν τους φοιτητές για τις πιθανές αρνητικές επιπτώσεις της υπερβολικής χρήσης, όπως η μοναξιά, και να τους ενθαρρύνουν να αξιολογούν τον χρόνο που αφιερώνουν στα social media, να τον περιορίζουν και να συμμετέχουν σε κοινωνικές δραστηριότητες εντός της πανεπιστημιούπολης.