Στην 61η έκθεση κατάστασης για την πολυκρατική έξαρση του mpox (δηλαδή της ευλογιάς των πιθήκων) αποτυπώνεται η σύγχρονη παγκόσμια επιδημιολογική εικόνα της νόσου, με επικαιροποιημένα στοιχεία έως 30 Νοεμβρίου 2025 σε παγκόσμιο επίπεδο, έως 14 Δεκεμβρίου 2025 για την Αφρική, καθώς και ενημέρωση για τις επιχειρησιακές παρεμβάσεις έως 17 Δεκεμβρίου 2025.
Από τη Ρούλα Σκουρογιάννη
Το συνολικό μήνυμα της έκθεσης είναι σαφές: όλα τα γενετικά στελέχη (clades) του ιού MPXV συνεχίζουν να κυκλοφορούν, γεγονός που καθιστά κρίσιμη την έγκαιρη ανίχνευση, την απομόνωση των κρουσμάτων και τη διακοπή της μετάδοσης από άνθρωπο σε άνθρωπο, ώστε να αποφευχθεί η εγκατάσταση παρατεταμένης κοινοτικής διασποράς.
Όλα τα στελέχη του ιού παραμένουν ενεργά
Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ), όλα τα clades του ιού της mpox (MPXV) εξακολουθούν να κυκλοφορούν διεθνώς. Η αποτυχία ταχείας ανάσχεσης των επιδημικών εστιών αυξάνει τον κίνδυνο μόνιμης μετάδοσης στην κοινότητα, με συνέπειες για τα συστήματα δημόσιας υγείας.
Η παγκόσμια εικόνα τον Νοέμβριο του 2025
Τον Νοέμβριο του 2025, 48 χώρες από όλες τις Περιφέρειες του ΠΟΥ ανέφεραν συνολικά 2.150 νέα επιβεβαιωμένα κρούσματα mpox, καθώς και πέντε θανάτους, με ποσοστό θνητότητας (CFR) 0,2%.
- Περίπου το 68% των κρουσμάτων καταγράφηκε στην Περιφέρεια της Αφρικής.
- Τέσσερις Περιφέρειες παρουσίασαν μείωση των επιβεβαιωμένων κρουσμάτων σε σύγκριση με τον Οκτώβριο 2025.
- Αντίθετα, η Ευρωπαϊκή Περιφέρεια και η Δυτική Ειρηνική κατέγραψαν αύξηση των περιστατικών σε μηνιαία βάση.
Εστία ανησυχίας η Αφρική: Ενεργή μετάδοση σε 19 χώρες
Στο διάστημα 2 Νοεμβρίου – 14 Δεκεμβρίου 2025, 19 αφρικανικές χώρες ανέφεραν ενεργή μετάδοση της mpox, με 1.435 επιβεβαιωμένα κρούσματα και επτά θανάτους (CFR 0,5%).
Οι χώρες με τον υψηλότερο αριθμό περιστατικών ήταν:
- Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό,
- Γουινέα,
- Λιβερία,
- Κένυα,
- Γκάνα.
Ενώ στη Λιβερία τα δεδομένα εξακολουθούν να υποδηλώνουν ανοδική τάση, στις υπόλοιπες χώρες οι εβδομαδιαίοι αριθμοί κρουσμάτων εμφανίζουν πτωτική πορεία το τελευταίο διάστημα.
Νέα γενετικά δεδομένα: Clade Ib σε Ρουμανία και Δυτική Ευρώπη
Ιδιαίτερη σημασία έχει η πρώτη ανίχνευση του clade Ib MPXV στη Ρουμανία, σε κρούσμα που επιβεβαιώθηκε τον Αύγουστο του 2025.
Εκτός Αφρικής, συνεχιζόμενη κοινοτική μετάδοση του clade Ib καταγράφεται:
- στην Ισπανία,
- και στην Ολλανδία.
Παράλληλα, στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, η μετάδοση του mpox συνεχίζεται σε πολλές επαρχίες, με συν-κυκλοφορία των clades Ia και Ib, έντονες τοπικές διαφοροποιήσεις και μειωμένη πρόσβαση σε διαγνωστικό έλεγχο για ύποπτα περιστατικά.
Ηνωμένο Βασίλειο: Ανίχνευση ανασυνδυασμένου στελέχους
Το Ηνωμένο Βασίλειο ανέφερε πρόσφατα εισαγόμενο κρούσμα mpox που σχετίζεται με ταξίδι, στο οποίο ανιχνεύθηκε ανασυνδυασμένο στέλεχος MPXV. Το στέλεχος αυτό περιέχει γενετικά στοιχεία τόσο του clade Ib όσο και του clade IIb.
Προς το παρόν, η έκταση της κυκλοφορίας του ανασυνδυασμένου στελέχους παραμένει άγνωστη, γεγονός που ενισχύει την ανάγκη για εντατική γονιδιωματική επιτήρηση.
Εκτίμηση κινδύνου από τον ΠΟΥ
Ο ΠΟΥ αξιολογεί τον τρέχοντα κίνδυνο για τη δημόσια υγεία ως:
- μέτριο για άνδρες που έχουν σεξουαλικές επαφές με άνδρες με νέους ή πολλαπλούς συντρόφους, για εργαζόμενους στο σεξ και άλλα άτομα με πολλαπλούς ερωτικούς συντρόφους,
- χαμηλό για τον γενικό πληθυσμό χωρίς συγκεκριμένους παράγοντες κινδύνου.
Ο Οργανισμός υπογραμμίζει τη σημασία της διατήρησης ισχυρών μηχανισμών επιτήρησης και ετοιμότητας, με ιδιαίτερη έμφαση στη γονιδιωματική αλληλούχιση, ειδικά σε περιοχές όπου συνυπάρχουν πολλαπλά στελέχη του ιού.