Πολιτεία, επιστημονική κοινότητα και ασθενείς μαζί στον σχεδιασμό μιας ολοκληρωμένης εθνικής στρατηγικής για τον καρκίνο
Με την πρώτη συνεδρίαση της Ομάδας Εργασίας που συστάθηκε από το Υπουργείο Υγείας ξεκίνησε τη Δευτέρα 31 Αυγούστου 2026 η διαδικασία εκπόνησης του νέου Εθνικού Σχεδίου Δράσης για τον Καρκίνο (ΕΣΔΚ).
Στόχος είναι η διαμόρφωση ενός σύγχρονου και εφαρμόσιμου Εθνικού Σχεδίου, το οποίο θα συνδέσει σε μια κοινή στρατηγική τις σημαντικές παρεμβάσεις που έχουν ήδη υλοποιηθεί ή βρίσκονται σε εξέλιξη στη χώρα και θα θέσει τις προτεραιότητες της πολιτικής για τον καρκίνο για τα επόμενα χρόνια.
Το νέο ΕΣΔΚ φιλοδοξεί να καλύψει ολόκληρη τη διαδρομή του πολίτη και του ασθενούς, από την πρόληψη και την έγκαιρη διάγνωση έως τη θεραπεία, την αποκατάσταση, την επιβίωση και την ανακουφιστική φροντίδα, ενσωματώνοντας παράλληλα τις νέες δυνατότητες που δημιουργούν τα δεδομένα, η έρευνα, η ψηφιακή τεχνολογία και η καινοτομία.
Ιδιαίτερη σημασία έχει ο συμπεριληπτικός χαρακτήρας της διαδικασίας. Στην Ομάδα Εργασίας συμμετέχουν εκπρόσωποι της Πολιτείας, της ιατρικής, επιστημονικής, ακαδημαϊκής και ερευνητικής κοινότητας και των ίδιων των ασθενών, ενώ κατά την εκπόνηση του Σχεδίου θα αξιοποιηθεί η γνώση και η εμπειρία ενός ευρύτερου κύκλου φορέων και εμπειρογνωμόνων.
Κοινή επιδίωξη είναι το νέο Εθνικό Σχέδιο να μην περιοριστεί στην καταγραφή των δράσεων που ήδη υλοποιούνται, αλλά να αποτελέσει έναν πραγματικό οδικό χάρτη, με σαφείς προτεραιότητες, συγκεκριμένους και μετρήσιμους στόχους, χρονοδιαγράμματα και μηχανισμούς παρακολούθησης και αξιολόγησης.
Χριστίνα – Μαρία Κράββαρη, Γενική Γραμματέας Δημόσιας Υγείας του Υπουργείου Υγείας και Συντονίστρια της Ομάδας Εργασίας
«Με την πρώτη συνεδρίαση της Ομάδας Εργασίας ξεκίνησε η κατάρτιση του νέου Εθνικού Σχεδίου Δράσης για τον Καρκίνο, σε μια περίοδο κατά την οποία η χώρα έχει ήδη προχωρήσει σε σημαντικές παρεμβάσεις και διαθέτει περισσότερα εργαλεία για την πρόληψη, την έγκαιρη ανίχνευση και την αντιμετώπιση της νόσου.
Αποτελεί ιδιαίτερη τιμή ο συντονισμός αυτής της σημαντικής εθνικής προσπάθειας, μαζί με τον Αναπληρωτή Συντονιστή και Πρόεδρο της Ελληνικής Ομοσπονδίας Καρκίνου – ΕΛΛΟΚ, Γιώργο Καπετανάκη, με στόχο να αξιοποιήσουμε τη δυναμική που έχει ήδη δημιουργηθεί και να προσδιορίσουμε με σαφήνεια τις προτεραιότητες της χώρας για τα επόμενα χρόνια, με βάση τις πραγματικές ανάγκες του πληθυσμού και τα σύγχρονα επιστημονικά δεδομένα.
Κεντρική θέση στον νέο σχεδιασμό έχουν η πρόληψη και ο οργανωμένος προσυμπτωματικός έλεγχος. Τα εθνικά προγράμματα για τον καρκίνο του μαστού, του τραχήλου της μήτρας και του παχέος εντέρου έχουν ήδη δημιουργήσει μια νέα βάση για την οργανωμένη πρόληψη στη χώρα, παρέχοντας δωρεάν πρόσβαση σε εκατομμύρια πολίτες. Το επόμενο βήμα είναι να αξιοποιήσουμε την εμπειρία και τα δεδομένα που παράγονται, να ενισχύσουμε περαιτέρω τη συμμετοχή, να προσεγγίσουμε αποτελεσματικότερα πληθυσμιακές ομάδες που δεν συμμετέχουν επαρκώς στον προσυμπτωματικό έλεγχο και να ενδυναμώσουμε τη σύνδεση της πρόληψης με την Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας.
Η πολιτική Δημόσιας Υγείας απέναντι στον καρκίνο ξεκινά ακόμη νωρίτερα. Η συστηματική αντιμετώπιση των τροποποιήσιμων παραγόντων κινδύνου, η προαγωγή υγιεινών συμπεριφορών, η εγγραμματοσύνη υγείας και η αξιοποίηση των δυνατοτήτων του εμβολιασμού αποτελούν κρίσιμα πεδία παρέμβασης για τη μείωση της επίπτωσης της νόσου σε βάθος χρόνου. Η πρόληψη χρειάζεται σταθερή πληθυσμιακή στόχευση και ιδιαίτερη μέριμνα για όσους αντιμετωπίζουν μεγαλύτερα εμπόδια στην πρόσβαση, ώστε οι δυνατότητες που δημιουργούνται να φτάνουν σε ολόκληρο τον πληθυσμό.
Το Εθνικό Σχέδιο, ωστόσο, καλείται να δει την αντικαρκινική πολιτική στο σύνολό της και να συνδέσει σε μια κοινή εθνική κατεύθυνση τις διαφορετικές διαστάσεις της. Από την πρόληψη και την έγκαιρη ανίχνευση έως τη διάγνωση και τη θεραπεία, αλλά και μέσα από τις νέες δυνατότητες που δημιουργούν τα δεδομένα, η έρευνα και η καινοτομία, απαιτούνται σαφείς επιλογές και ιεράρχηση των παρεμβάσεων που μπορούν να επιφέρουν τη μεγαλύτερη βελτίωση στα αποτελέσματα υγείας.
Η κατάρτιση του νέου Εθνικού Σχεδίου μάς δίνει τη δυνατότητα να περάσουμε σε μια πιο ώριμη φάση της πολιτικής της χώρας απέναντι στον καρκίνο: με ισχυρότερη πρόληψη, καλύτερη αξιοποίηση των δεδομένων και της επιστημονικής γνώσης και παρεμβάσεις που μπορούν να περιορίσουν ουσιαστικά το αποτύπωμα του καρκίνου στη Δημόσια Υγεία.»
Λίλιαν Βενετία Βιλδιρίδη, Γενική Γραμματέας Υπηρεσιών Υγείας του Υπουργείου Υγείας
«Η πρώτη συνεδρίαση της Ομάδας Εργασίας για την εκπόνηση του Εθνικού Σχεδίου Δράσης για τον Καρκίνο σηματοδοτεί ένα σημαντικό επόμενο βήμα στην προσπάθειά μας για μια ολοκληρωμένη και συνεκτική εθνική πολιτική για τον καρκίνο.
Τα τελευταία χρόνια έχουν γίνει σημαντικά βήματα και έχουν υλοποιηθεί ή βρίσκονται σε εξέλιξη ουσιαστικές παρεμβάσεις για τη βελτίωση της φροντίδας των ογκολογικών ασθενών. Από το Εθνικό Μητρώο Νεοπλασματικών Ασθενειών, τα θεραπευτικά πρωτόκολλα και το Ολοκληρωμένο Σύστημα Φροντίδας Ογκολογικών και Αιματολογικών Ασθενών, έως την ενίσχυση των υποδομών, τις νέες ψηφιακές υπηρεσίες και την ανάπτυξη της νοσηλείας κατ’ οίκον για ογκολογικούς ασθενείς.
Στις παρεμβάσεις αυτές προστίθεται και η έναρξη της επέκτασης του εθνικού εργαλείου αξιολόγησης της εμπειρίας των ασθενών στους ογκολογικούς ασθενείς, ώστε η δική τους φωνή και εμπειρία από τις υπηρεσίες υγείας να αποτυπώνεται συστηματικά και να αξιοποιείται για τη συνεχή βελτίωση της παρεχόμενης φροντίδας.
Στόχος μας τώρα είναι να συνθέσουμε όλες αυτές τις παρεμβάσεις σε ένα ενιαίο, συνεκτικό και συστηματικό πλαίσιο, με σαφείς προτεραιότητες, συγκεκριμένους στόχους και μετρήσιμα αποτελέσματα. Ένα Εθνικό Σχέδιο Δράσης που δεν θα αποτελεί απλώς την καταγραφή όσων ήδη γίνονται, αλλά έναν πραγματικό οδικό χάρτη για τα επόμενα χρόνια.
Στο επίκεντρο αυτού του σχεδιασμού βρίσκεται ο ογκολογικός ασθενής. Οι ανάγκες, οι εμπειρίες και οι προσδοκίες των ασθενών πρέπει να αποτελούν τον γνώμονα για τον τρόπο με τον οποίο οργανώνουμε και εξελίσσουμε τις υπηρεσίες υγείας, διασφαλίζοντας την ποιότητα, την προσβασιμότητα, τον καλύτερο συντονισμό και τη συνέχεια της φροντίδας σε όλη τη διαδρομή του ασθενούς μέσα στο σύστημα υγείας.
Η συζήτηση ήταν ιδιαίτερα ουσιαστική και δημιουργική και ανέδειξε την αξία της συνεργασίας και της ανταλλαγής τεκμηριωμένων απόψεων μεταξύ όλων των εμπλεκόμενων φορέων. Στόχος μας είναι ένα σύγχρονο, εφαρμόσιμο και αποτελεσματικό Εθνικό Σχέδιο Δράσης για τον Καρκίνο, που θα συνδέσει όσα έχουν ήδη επιτευχθεί με όσα ακόμη πρέπει να γίνουν και θα τα μεταφράσει σε καλύτερες, πιο συντονισμένες και περισσότερο ανθρωποκεντρικές υπηρεσίες για κάθε ογκολογικό ασθενή.»
Δάφνη – Ελένη Νικολάου, Γενική Γραμματέας Στρατηγικού Σχεδιασμού Υπουργείου Υγείας
«Το Εθνικό Σχέδιο Δράσης κατά του Καρκίνου αποτελεί εθνική ανάγκη και προτεραιότητα της Κυβέρνησής μας. Με δεδομένη την αναγκαιότητα μιας πιο οργανωμένης και ολοκληρωμένης αντιμετώπισης της νόσου και την εκπεφρασμένη βούληση του Υπουργού Υγείας, καλούμαστε να θέσουμε τα θεμέλια αυτού του ιδιαίτερης σημασίας Εθνικού Σχεδίου απέναντι στην αιτία στην οποία οφείλεται σχεδόν 1 στους 4 θανάτους στη χώρα.
Η εκπόνησή του απαιτεί σοβαρότητα, υπευθυνότητα και τεχνογνωσία, στοιχεία που χαρακτηρίζουν όλα τα μέλη της Ομάδας Εργασίας. Με πυλώνα τις πραγματικές ανάγκες του πολίτη, την πρόληψη, την παρακολούθηση και τη θεραπεία των ασθενών, θα εργαστούμε για την ολοκλήρωση του πρώτου ουσιαστικού ασθενοκεντρικού Εθνικού Σχεδίου Δράσης κατά του Καρκίνου στη χώρα μας, με στόχο τη χειροπιαστή μείωση των περιστατικών που διαγιγνώσκονται σε προχωρημένο στάδιο και την αποτελεσματική θεραπεία των ασθενών.
Σε συνεργασία με το άρτια καταρτισμένο επιστημονικό προσωπικό και όλους τους φορείς που εξασφαλίζουν την απρόσκοπτη πρόσβαση των ασθενών σε αποτελεσματικές, καινοτόμες, επεμβατικές και μη, θεραπείες, θα εργαστούμε όλοι μαζί για μία Ελλάδα με λιγότερους θανάτους από καρκίνο.»
Γιώργος Καπετανάκης, Πρόεδρος της Ελληνικής Ομοσπονδίας Καρκίνου – ΕΛΛΟΚ και Αναπληρωτής Συντονιστής της Ομάδας Εργασίας
«Η έναρξη αυτής της διαδικασίας αποτελεί την αφετηρία μιας προσπάθειας που η ογκολογική κοινότητα και οι ασθενείς περιμέναμε εδώ και χρόνια. Είναι μια μεγάλη ευκαιρία, αλλά ταυτόχρονα και μια πολύ μεγάλη ευθύνη. Για πρώτη φορά έχουμε τη δυνατότητα να εργαστούμε όλοι μαζί, από την αρχή, για ένα Εθνικό Σχέδιο που δεν θα αποτελεί απλώς ένα ακόμη κείμενο στρατηγικής, αλλά έναν πραγματικό οδικό χάρτη για την ογκολογική φροντίδα στη χώρα μας.
Η συμμετοχή των ασθενών σε αυτή τη διαδικασία, με ουσιαστικό και ισότιμο ρόλο, έχει ιδιαίτερη σημασία. Η γνώση των πραγματικών αναγκών και των δυσκολιών που αντιμετωπίζουν οι άνθρωποι σε όλη τη διαδρομή του καρκίνου, όταν συνδυάζεται με την επιστημονική γνώση και την εμπειρία των επαγγελματιών υγείας και την υποστήριξη της Πολιτείας, μπορεί να οδηγήσει σε καλύτερες και περισσότερο εφαρμόσιμες πολιτικές.
Από εδώ και πέρα, η πρόκληση είναι να μετατρέψουμε αυτή την ευκαιρία σε ένα σχέδιο που θα μπορεί πραγματικά να εφαρμοστεί. Η επιτυχία δεν θα κριθεί από την ολοκλήρωση ενός κειμένου, αλλά από το αν θα καταφέρουμε να δημιουργήσουμε ένα Εθνικό Σχέδιο με συνέχεια, μετρήσιμους στόχους και δυνατότητα εφαρμογής, που θα αλλάζει ουσιαστικά προς το καλύτερο τη ζωή των ανθρώπων που αντιμετωπίζουν τον καρκίνο σήμερα και στο μέλλον. Αυτός πρέπει να είναι ο κοινός μας στόχος και αυτό είναι το μέτρο με το οποίο στο τέλος θα πρέπει να κριθούμε όλοι.»