Ραγδαία εξελίσσεται το πεδίο της Νευροανοσολογίας, με νέες γνώσεις για τις ανοσολογικές και φλεγμονώδεις διεργασίες που εμπλέκονται σε νευρολογικές και νευρομυϊκές παθήσεις, μεταβάλλοντας τις θεραπευτικές προσεγγίσεις
Σημαντικές προσδοκίες για την αντιμετώπιση σοβαρών αυτοάνοσων νευρολογικών νοσημάτων δημιουργούν νέες θεραπευτικές προσεγγίσεις, όπως τα νέα μονοκλωνικά αντισώματα και οι κυτταρικές θεραπείες CAR-T.
Τα παραπάνω επισημαίνει ο καθηγητής Νευρολογίας ΑΠΘ Νίκος Γρηγοριάδης, μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, στο πλαίσιο του Διεθνούς Συμποσίου για τις Διεπιστημονικές Προσεγγίσεις στις Νευρολογικές Διαταραχές (ISMIND 2026) στον τομέα της Νευροανοσολογίας και Αυτοάνοσης Νευρολογίας, οι εργασίες του οποίου διεξάγονται στις 18–21 Ιουνίου, στη Θεσσαλονίκη. Το Συμπόσιο διοργανώνεται με την οργανωτική και επιστημονική εποπτεία της Β’ Νευρολογικής Κλινικής του ΑΠΘ, διευθυντής της οποίας είναι ο κ. Γρηγοριάδης.
«Υπάρχει μια πραγματικά εντυπωσιακή ερευνητική δραστηριότητα. Σήμερα, με τη βοήθεια και της τεχνητής νοημοσύνης, πολλές διαδικασίες επιταχύνονται σημαντικά. Υπάρχουν νέες θεραπευτικές προσεγγίσεις, είτε τα καινούργια αντισώματα είτε τα λεγόμενα CAR-T cells, τα οποία χρησιμοποιούνται ήδη ευρέως στην ογκολογία. Πρόκειται για ευαισθητοποιημένα Τ λεμφοκύτταρα, που στοχεύουν συγκεκριμένους τύπους καρκινικών κυττάρων ή άλλων κυττάρων. Αυτές οι θεραπείες έχουν ήδη δοκιμαστεί σε περιστατικά βαριάς μυασθένειας, πολλαπλής σκλήρυνσης και στο σύνδρομο Stiff Person, μια σπάνια και ιδιαίτερα δύσκολη νευρολογική πάθηση. Βρίσκονται σε εξέλιξη πολλές κλινικές μελέτες. Κανείς δεν μπορεί ακόμη να μιλήσει με απόλυτη βεβαιότητα και να βγάλει ασφαλή συμπεράσματα, αλλά οι ενδείξεις είναι πραγματικά ελπιδοφόρες. Ειδικά για το σύνδρομο Stiff Person, το οποίο είναι ένα σπάνιο, αλλά ιδιαίτερα σοβαρό αυτοάνοσο νευροανοσολογικό σύνδρομο, όπου ο ασθενής εμφανίζει έντονη υπερτονία σε όλο το σώμα και επώδυνους μυϊκούς σπασμούς. Μάλιστα, σε ορισμένες περιπτώσεις οι ασθενείς απαλλάχθηκαν πλήρως από τη νόσο τους. Δοκιμάστηκαν τα CAR-T cells σε αυτό το σύνδρομο και παρατηρήθηκε ίαση. Πρόκειται πραγματικά για εντυπωσιακά αποτελέσματα», σημειώνει ο κ. Γρηγοριάδης.
Ό,τι έμοιαζε μυθοπλασία πριν από λίγα χρόνια, σήμερα έγινε πραγματικότητα
Όσον αφορά παθήσεις που είναι περισσότερο γνωστές στο ευρύ κοινό, όπως η πολλαπλή σκλήρυνση ή η μυασθένεια, υπάρχουν επίσης νέες θεραπείες που αναμένεται να διατεθούν και να εξεταστούν τα κριτήρια, βάσει των οποίων θα χορηγηθούν. Το ίδιο ισχύει και για άλλα απομυελινωτικά νοσήματα, όπως η οπτική νευρομυελίτιδα.
«Σήμερα υπάρχουν θεραπείες, που σε πολλές περιπτώσεις μπορούν να ελέγξουν στο 100% τη νόσο.
Κάποτε αυτό έμοιαζε με μυθοπλασία, σήμερα αποτελεί πραγματικότητα. Άλλες από αυτές τις θεραπείες ελέγχουν απολύτως την ενεργότητα της νόσου, όπως τα μονοκλωνικά αντισώματα έναντι του συμπληρώματος, στην περίπτωση της οπτικής νευρομυελίτιδας. Άλλες ελέγχουν την ενεργότητα της νόσου. Σήμερα, η εικόνα που παρατηρείται στην πολλαπλή σκλήρυνση δεν θυμίζει σε τίποτα την πολλαπλή σκλήρυνση που ξέραμε πριν από λίγα χρόνια. Είναι άλλη η πορεία, πολύ καλύτερη -και πολύ καλύτερη η ποιότητα ζωής γι’ αυτούς τους ανθρώπους. Αυτά τα χρωστάμε στην πρόοδο της βιοτεχνολογίας σε συνδυασμό με την πρόοδο που υπάρχει στη νευροανοσολογία και στην έρευνα στην αυτοάνοση νευρολογία», σημειώνει ο κ. Γρηγοριάδης.
Διεθνής συνεργασία και νέες ερευνητικές κατευθύνσεις
Στο πλαίσιο του Συμποσίου, περισσότεροι από 300 κορυφαίοι ειδικοί επιστήμονες Νευροανοσολογίας από την Αλβανία, τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη, τη Βουλγαρία, την Κροατία, την Ελλάδα, το Μαυροβούνιο, τη Βόρεια Μακεδονία, τη Ρουμανία, τη Σερβία, τη Σλοβενία και την Τουρκία θα παρουσιάσουν όλες τις πρόσφατες εξελίξεις στο συγκεκριμένο επιστημονικό πεδίο.
Θα αναπτυχθούν θέματα που αφορούν τους υποκείμενους μηχανισμούς των νευροανοσολογικών νοσημάτων, όπως η πολλαπλή σκλήρυνση, οι αυτοάνοσες πολυνευροπάθειες, η μυασθένεια και άλλα απομυελινωτικά νοσήματα του κεντρικού νευρικού συστήματος. Θα παρουσιαστούν, επίσης, οι μηχανισμοί που ερμηνεύουν επιπλοκές από το κεντρικό και το περιφερικό νευρικό σύστημα σε ασθενείς που υποβάλλονται σε ανοσοθεραπείες στην ογκολογία.
«Σήμερα έχουν αναπτυχθεί πολύ ισχυρά και αποτελεσματικά φάρμακα που ενισχύουν το ανοσοποιητικό σύστημα ώστε να αντιμετωπίζει με μεγαλύτερη επιτυχία τον καρκίνο. Ωστόσο, αυτό πολλές φορές έχει και ένα κόστος, με την εμφάνιση ανοσολογικών διαταραχών που προκαλούν παθολογία τόσο στο κεντρικό νευρικό σύστημα, δηλαδή στον εγκέφαλο και τον νωτιαίο μυελό, όσο και στο περιφερικό νευρικό σύστημα, με πολυνευροπάθειες, μυοπάθειες κ.ά. Για όλα αυτά θα υπάρξουν εισηγήσεις από ομιλητές κυρίως από το εξωτερικό, αλλά και από την Ελλάδα. Το σημαντικό, όμως, σε αυτό το συνέδριο, πέρα από το επιστημονικό του περιεχόμενο, είναι ότι για πρώτη φορά συναντιόμαστε επιστήμονες από χώρες της γειτονιάς μας, δηλαδή κυρίως από τη Νοτιοανατολική Ευρώπη και τα Βαλκάνια. Ο λόγος είναι ότι θέλουμε να ενώσουμε τις επιστημονικές και ερευνητικές μας δυνάμεις. Και αυτές οι χώρες διαθέτουν εξαιρετικούς επιστήμονες. Στόχος είναι να δούμε κατά πόσο μπορούμε να αναπτύξουμε κοινά ερευνητικά προγράμματα που αφορούν τους πληθυσμούς αυτών των χωρών», σημειώνει ο κ. Γρηγοριάδης.
ΑΠΕ-ΜΠΕ