Το ΚΕ.Π.ΚΑ., με στόχο την ενημέρωση των καταναλωτών, δίνει στη δημοσιότητα πληροφορίες, που αφορούν τα κύρια είδη διατροφής του Πασχαλινού τραπεζιού, για να γνωρίζουν οι καταναλωτές, όταν προμηθεύονται τα προϊόντα αυτά, τι να αγοράζουν και τι να αποφεύγουν.
Πραγματοποιούμε τις αγορές των τροφίμων μας, μόνο σε ελεγχόμενους χώρους από τις Αρμόδιες Αρχές, όπως καταστήματα λιανικής πώλησης, σούπερ μάρκετ, Κεντρικές Αγορές, Λαϊκές Αγορές κ.α. Οι επιχειρήσεις τροφίμων υποχρεούνται να τηρούν τους κανόνες υγιεινής που αφορούν τις συνθήκες διαχείρισης των τροφίμων, των χώρων και του εξοπλισμού τους, καθώς και την υγιεινή του προσωπικού. Οι επιχειρήσεις επίσης έχουν υποχρέωση να τοποθετούν κατάλληλη επισήμανση (πινακίδες) στα τρόφιμα που πωλούν, για την πληροφόρηση των καταναλωτών.
Κρέατα
Τα κρέατα συντηρούνται στο ψυγείο ή την κατάψυξη. Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται στα εντόσθια των αμνοεριφίων (αρνιών-κατσικιών), που είναι ευαίσθητα σε θερμοκρασίες εκτός ψυγείου.
Δεν πρέπει να αγοράζουμε κρέατα από παραγωγούς, τα οποία δεν ελέγχθηκαν στα σφαγεία, για την καταλληλότητα τους.
Πρέπει να αγοράζουμε κρέατα, που είναι τοποθετημένα, σε ψυγεία ή ψυγεία-βιτρίνες» και όχι αυτά, που είναι εκτός ψυγείου εκτεθειμένα σε σκόνη, ρύπανση, έντομα και μικρόβια.
Βασική ένδειξη της καταλληλόλητας του σφαγίου αμνοεριφίου ή του κρέατος, που αγοράζουμε, είναι η ύπαρξη σφραγίδων, σε διάφορα τμήματά του π.χ. μπούτια, σπάλα (χέρι) κτλ. Η σφραγίδα δηλώνει ότι έχει γίνει ο απαιτούμενος υγειονομικός έλεγχος.
Τα σφάγια αμνοεριφίων που:
α) εκτράφηκαν στην Ελλάδα ή σε άλλο κράτος-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και έχουν σφαχθεί στην Ελλάδα, έχουν σφραγίδα με σχήμα ωοειδές και χρώμα «μπλε λαμπρό», στο κέντρο της οποίας αναγράφεται ο κωδικός αριθμός του σφαγείου και περιμετρικά η χώρα προέλευσης π.χ. «HELLAS» ή «GR» και τα διακριτικά της ΕΕ.
β) έχουν σφαχθεί σε άλλα κράτη-μέλη της ΕΕ και διακινούνται προς τη χώρα μας, φέρουν ωοειδή σφραγίδα, χρώματος «επιλογής του κάθε κράτους μέλους» και τα χαρακτηριστικά στοιχεία της χώρας σφαγής (κωδικός σφαγείου, χώρα και διακριτικών της ΕΕ).
γ) έχουν σφαχθεί σε Τρίτες Χώρες(εκτός Ε.Ε.) και εισάγονται στην Ελλάδα, φέρουν σφραγίδα χρώματος «καστανού» με τα χαρακτηριστικά στοιχεία της χώρας προέλευσης.
Αν αγοράσουμε εντόσθια (συκώτι, έντερα κ.α.), για το παραδοσιακό μας κοκορέτσι και τη μαγειρίτσα, αυτά δεν πρέπει να παρουσιάζουν μεταβολές των χαρακτηριστικών που γνωρίζουμε π.χ. του χρώματος, της όψης, της οσμής. Φροντίζουμε να τα καθαρίσουμε πολύ καλά.
Λόγω της μεγάλης ζήτησης εντόσθιων, για την παρασκευή Πασχαλιάτικων εδεσμάτων γίνεται εισαγωγή ανάλογων ποσοτήτων κατεψυγμένων εντόσθιων, τα οποία ενδέχεται να πωλούνται, μετά από απόψυξη ως νωπά, παραπλανώντας τον καταναλωτή.
Αν αγοράσουμε κατεψυγμένα εντόσθια, πρέπει να προσέξουμε την ημερομηνία κατάψυξης και λήξης του προϊόντος. Δεν πρέπει να αγοράζουμε αποψυγμένα εντόσθια που εκτίθενται για πώληση, εκτός ψυγείου. Η απόψυξη των κατεψυγμένων πρέπει να γίνεται στο ψυγείο για όσο χρόνο χρειάζεται ή κάτω από τρεχούμενο κρύο νερό βρύσης, για γρήγορη απόψυξη.
Η διάκριση των κατεψυγμένων εντέρων από τα νωπά είναι εύκολη, γιατί τα νωπά εντόπια έντερα είναι ακαθάριστα, δηλαδή υπάρχει το εντερικό περιεχόμενο τους, ενώ τα κατεψυγμένα εισαγωγής που αποψύχθηκαν, είναι καθαρισμένα.
Ο καταναλωτής θα πρέπει να διαβάσει προσεκτικά την πινακίδα πώλησης των τροφίμων. Αν αμφιβάλει ή διαπιστώνει, ότι θίγονται τα οικονομικά συμφέροντα του, μπορεί να απευθύνεται στο ΚΕ.Π.ΚΑ. ή στις Αρμόδιες Αρχές.
Οι πινακίδες πώλησης των κρεάτων αναγράφουν υποχρεωτικά και με ευδιάκριτες ενδείξεις:
- Το είδος του ζώου π.χ. ερίφιο, αμνός, κ.τ.λ.
- Το τεμάχιο του κρέατος π.χ. μπούτι, σπάλα(χέρι) κ.α.,
- Την προέλευσή του π.χ. εντόπιο, Τρίτης Χώρας (εκτός ΕΕ)
- Αν είναι νωπό ή κατεψυγμένο,
- Την τιμή πώλησης του τεμαχίου που αγοράζει, ανά κιλό.
Εάν αγοράσουμε συσκευασμένα κρέατα ή παρασκευάσματα κρέατος, στις ενδείξεις τους πρέπει να αναγράφονται επιπλέον, η ημερομηνία ανάλωσης (λήξης), οι οδηγίες χρήσης και αποθήκευσης-διατήρησης, καθώς και αναλυτικά τα συστατικά τους, συμπεριλαμβανομένων των αλλεργιογόνων ουσιών που τυχόν περιέχουν.
Λαχανικά
Τα λαχανικά, που θα χρησιμοποιήσουμε στις ωμές σαλάτες θέλουν πολύ καλό πλύσιμο, με άφθονο νερό (και με ξύδι, που έχει απολυμαντική δράση). Ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να δείχνουν τα άτομα που ανήκουν στις Ευπαθείς Ομάδες του πληθυσμού π.χ. εγκυμονούσες, μικρά παιδιά, πάσχοντες από χρόνια νοσήματα κ.τ.λ. Στα άτομα αυτά συνιστάται η κατανάλωση βραστής σαλάτας.
Σοκολάτες
Οι καταναλωτές πρέπει να δώσουμε προσοχή, στην αγορά των σοκολατένιων αυγών. Να προσέχουμε την ετικέτα, για να διαπιστώνουμε, αν πρόκειται για αληθινή σοκολάτα ή απομίμησή της καθώς και την ημερομηνία λήξης. Προσοχή, στα σοκολατένια αυγά, που περιέχουν παιχνίδια για παιδιά. Αυτά τα παιχνίδια μπορεί να μην πληρούν τις προδιαγραφές ασφάλειας, που ορίζει η Ευρωπαϊκή Ένωση για τα παιχνίδια.
Αυγά
Τα αυγά είναι μία τροφή με μεγάλη θρεπτική αξία, αλλά δεν είναι σπάνια η επιμόλυνση τους με μικρόβια, όπως συμβαίνει και με άλλα τρόφιμα. Τα μέτρα υγιεινής, που πρέπει να τηρούνται, πάντα, είναι:
Μετά την αγορά τους τα αυγά συντηρούνται, στις αυγοθήκες του ψυγείου ή μέσα σε κλειστό σκεύος, στις σχάρες του ψυγείου, ώστε να μην έρχονται σε επαφή, με άλλα τρόφιμα.
Καλό βράσιμο ή ψήσιμο των αυγών.
Οι επιφάνειες και τα σκεύη της κουζίνας, καθώς και τα χέρια μας, πρέπει να καθαρίζονται με ζεστό νερό και σαπούνι, μετά από το χειρισμό ή επαφή με αυγά.
Για να εξακριβώσουμε αν είναι φρέσκο ένα αυγό, το βυθίζουμε σε νερό και εφόσον στέκεται οριζόντια στον πυθμένα του δοχείου, είναι φρέσκο, λιγότερο των 5 ημερών. Αντίθετα, αν ανεβαίνει στην επιφάνεια, είναι μπαγιάτικο, πάνω από 30 μέρες. Η μέθοδος αυτή ισχύει, μόνο για τα αυγά, που διατηρούνται σε θερμοκρασία περιβάλλοντος 20-22oC. Άλλος τρόπος είναι το κούνημα του αυγού. Το αυγό που, όταν το κουνήσουμε, δημιουργεί αίσθημα μετατόπισης του βάρους του, δεν είναι ιδιαίτερα φρέσκο.
Τα βρασμένα αυγά δίνουν μια καλύτερη εικόνα της «ηλικίας» τους. Έτσι, ένα φρέσκο βρασμένο αυγό δεν αποχωρίζεται εύκολα από το κέλυφός του, το οποίο σπάει εύκολα σε κάθε πίεσή του, στην προσπάθειά μας να το καθαρίσουμε. Επίσης, το ασπράδι είναι λευκό, ομοιογενές και ο κρόκος κατέχει, στο αυγό, κεντρική θέση. Ο αεροθάλαμος του φρέσκου αυγού είναι πολύ μικρός, σε αντίθεση, με αυτόν του μπαγιάτικου, το οποίο, όταν καθαρίζουμε, διαπιστώνουμε ότι το κέλυφος αποκολλάται, εύκολα και το ασπράδι είναι πιο σκοτεινό και ανομοιογενές.
Ένα αυγό για να είναι κατάλληλο, προς βρώση:
- Δεν πρέπει να είναι σε κατάσταση επώασης.
- Δεν πρέπει να έχει ξινή γεύση, ή κάποια δυσάρεστη ή ασυνήθιστη οσμή, όταν το καθαρίζουμε.
- Δεν πρέπει το ασπράδι να είναι θρομβώδες ή χρωματισμένο.
- Εξωτερικά, στο κέλυφος, δεν πρέπει να υπάρχουν ξένα σώματα, π.χ. φτερά, υπολείμματα από κουτσουλιές ή εκτεταμένες κηλίδες αίματος, καθώς υπάρχει κίνδυνος επιμολύνσεων.
Τα αυγά, που αγοράζει ο καταναλωτής, είναι κατηγορίας Α και ταξινομούνται, ως εξής:
XL = πολύ μεγάλο (πάνω από 73γρ.)
L = μεγάλο (από 63-73γρ.)
M = μεσαίο (από 53-63γρ.)
S = μικρό (κάτω από 53γρ.)
Όλα τα αυγά θα πρέπει υποχρεωτικά να είναι σφραγισμένα στο κέλυφός τους με τον διακριτικό αριθμό του παραγωγού, με καθαρά γράμματα. Τα συσκευασμένα αυγά πρέπει να φέρουν επισήμανση με τις προβλεπόμενες ενδείξεις, πέραν εκείνων που υπάρχουν στο κέλυφος, δηλαδή:
- Τον κωδικό αριθμό του ωοσκοπικού κέντρου
- Την κατηγορία ποιότητας και βάρους
- Τη χώρα προέλευσης
- Την ημερομηνία ελάχιστης διατηρησιμότητας (28 ημέρες μετά την ωοτοκία τους)
Τη μέθοδο εκτροφής δηλαδή:
- Αυγά ελευθέρας βοσκής
- Αυγά αχυρώνα ή στρωμνής
- Αυγά κλωβοστοιχίας (αυγά κλουβιών) και αν είναι Βιολογικά, την ένδειξη πιστοποίησής τους.
Επίσης, πρέπει να γνωρίζουμε:
Το διαφορετικό χρώμα του κελύφους των αυγών καθώς και ο διαφορετικός χρωματισμός των κρόκων των αυγών, δεν αποτελούν κριτήρια ποιότητας και οφείλονται σε άλλους παράγοντες π.χ. γενετικούς, περιβαλλοντικούς κ.α.
Οι οδηγίες, που δίνει το ΚΕ.Π.ΚΑ., στους καταναλωτές, αφορούν, κυρίως τους τρόπους προστασίας της υγείας του καταναλωτή, από τυχόν επιμολύνσεις, που μπορεί να μεταδοθούν από αυγά καθώς και την προστασία των οικονομικών συμφερόντων του.
Βαμμένα Αυγά
Οι ενδείξεις, που περιλαμβάνονται, υποχρεωτικά, στην επισήμανση των βρασμένων – βαμμένων αυγών είναι:
- Η ονομασία πώλησης π.χ. Βρασμένα – Βαμμένα αυγά
- Η καθαρή ποσότητα (βάρος)
- Η χρονολογία ελάχιστης διατηρησιμότητας
- Οι ιδιαίτερες συνθήκες συντήρησης και χρήσης
- Το όνομα ή η εμπορική επωνυμία και η διεύθυνση του υπεύθυνου της επιχείρησης
- Ο τόπος παραγωγής ή προέλευσης
Για το βάψιμο των αυγών ή για τη σφράγισή τους μπορούν να χρησιμοποιούνται μόνον χρωστικές, που επιτρέπονται, από τη νομοθεσία.
Οι ενδείξεις, που αφορούν την ταξινόμηση των αυγών, ανά ποιότητα και βάρος καθώς και η ένδειξη «φρέσκο», δεν πρέπει να αναγράφονται στα βρασμένα – βαμμένα αυγά.
Γαλακτοκομικά
Όταν προμηθευόμαστε γαλακτοκομικά προϊόντα, προσέχουμε:
Δεν αγοράζουμε «φρέσκα τυριά», από παραγωγούς (κτηνοτρόφους), που δεν έχουν ελεγχθεί.
Τα συσκευασμένα γαλακτοκομικά θα πρέπει να φέρουν στην επισήμανση τους το σήμα υγειονομικού ελέγχου (οβάλ σφραγίδα), με τα αρχικά της χώρας παραγωγής και τον αριθμό έγκρισης του παρασκευαστή. Επίσης, πάνω στη συσκευασία, πρέπει να αναγράφεται η ονομασία τους, η ημερομηνία παραγωγής, συσκευασίας και ανάλωσης, το καθαρό βάρος, ο πίνακας διατροφικής δήλωσης.
Αλλαντικά
Πρέπει να προσέξουμε:
- Το περίβλημά τους πρέπει να είναι καθαρό, στεγνό και να μην έχει προσβληθεί, από μούχλα.
- Να μην έχουν δυσάρεστη οσμή και γεύση.
- Να μην έχουν γλοιώδη υφή.
- Να διατηρούν το φυσιολογικό τους χρώμα.
- Να διατηρούνται, στο ψυγείο, εκτός από τα αλλαντικά αέρος, τα οποία μπορούν να συντηρηθούν, σε δροσερό χώρο σε θερμοκρασία, μέχρι 18 βαθμούς Κελσίου.
Πρέπει, όμως, να γνωρίζουμε ότι οι μέρες των γιορτών και τα ειδικά εδέσματα, που καταναλώνονται και, μάλιστα, σε μεγάλες ποσότητες, μπορούν να αποδειχτούν επιβαρυντικά, για την υγεία μας, μακροπρόθεσμα. Το αρνίσιο κρέας είναι πλούσιο, σε λίπος και, επομένως, πλούσιο, σε χοληστερίνη. Κάθε 100γρ. ψημένου αρνιού περιέχουν: 10 γρ. λίπος, 30 γρ. πρωτεΐνες, 400 θερμίδες και δίνουν στον οργανισμό μας, το μισό της ημερήσιας επιτρεπόμενης ποσότητας, σε χοληστερίνη.
Παραθέτουμε σχετικό πίνακα, με τις θερμίδες και τα ποσά χοληστερίνης, που καταναλώνουμε στο Πασχαλινό μας τραπέζι.
| ΤΡΟΦΗ | ΓΡΑΜΜΑΡΙΑ | ΧΟΛΗΣΤΕΡΙΝΗ(mgr) | ΘΕΡΜΙΔΕΣ |
| Αρνί | 300 | 330 | 1230 |
| Κοκορέτσι | 150 | 160 | 236 |
| Αυγά (2) | 150 | 675 | 220 |
| Τυρί | 100 | 72 | 304 |
| Τσουρέκι | 70 | 78 | 286 |
| Σαλατικό | 300 | — | 75 |
| Ψωμί | 50 | — | 109 |
| Σοκολατένιο αυγό | 100 | 10 | 529 |
| Σύνολο | 1325 | 2990 |
Μετά από αυτές τις πληροφορίες, αντιλαμβανόμαστε, γιατί πρέπει να καταναλώνουμε τα τόσο νόστιμα παραδοσιακά πασχαλινά εδέσματα, με μέτρο!