Αίσθημα ευγνωμοσύνης για τους δότες, τις δότριες και τις οικογένειές τους και αίσθημα ευθύνης από το Γενικό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης «Γεώργιος Παπανικολάου» που κατατάσσεται ως νοσοκομείο-δότης στην πέμπτη θέση πανελλαδικά από τον Εθνικό Οργανισμό Μεταμοσχεύσεων (ΕΟΜ) και στην πρώτη στη Βόρεια Ελλάδα.
Τη διαδικασία της δωρεάς περιγράφουν με λόγια τους δύο γιατροί της πρώτης γραμμής, συντονίστριες διευθύντριες της Α΄και Β’ ΜΕΘ του νοσοκομείου, Αθηνά Λαβρεντίεβα και Χριστίνα Ιασωνίδου αντίστοιχα:.
Η δωρεά οργάνων είναι η κατεξοχήν πράξη που γεφυρώνει τον πόνο της απώλειας με την ελπίδα για ζωή και παραμένει ζωτικής σημασίας για την αντιμετώπιση προβλημάτων υγείας για τα οποία δεν είναι εφικτή ή επαρκής άλλη θεραπεία.
Το ΓΝΘ «Γεώργιος Παπανικολάου» με την έναρξη λειτουργίας της πρώτης Μονάδας Εντατικής Θεραπείας στη Θεσσαλονίκη (Α΄ΜΕΘ) το 1986 και στη συνέχεια με την λειτουργία της Β’ Μονάδας Εντατικής Θεραπείας (Β΄ΜΕΘ), από τη δεκαετία του 90 πρωτοπορεί στον τομέα δωρεάς οργάνων και σήμερα κατατάσσεται από τον Εθνικό Οργανισμό Μεταμοσχεύσεων (ΕΟΜ) ως νοσοκομείο-δότης στην πέμπτη θέση πανελλαδικά και στην πρώτη στη Βόρεια Ελλάδα συμμετέχοντας ενεργά στην προσπάθεια ανόδου της μεταμοσχευτικής δραστηριότητας στην Ελλάδα, σύμφωνα με στοιχεία του ΕΟΜ.
Επιπλέον, προεξάρχουσα θέση πανελλαδικά έχει η Αιματολογική Κλινική του Νοσοκομείου στην πορεία των 40 χρόνων λειτουργίας της, όπου λειτουργεί η Μονάδα Μεταμόσχευσης Μυελού των Οστών από τη δεκαετία του 1980. Κατά το 2025 διενεργήθηκαν στη Μονάδα 152 μεταμοσχεύσεις αιμοποιητικών κυττάρων και κυτταρικών θεραπειών σε ασθενείς από όλη την Ελλάδα και την Κύπρο.
Τα στάδια της διαδρομής που οδηγούν στην πραγματοποίηση μιας μεταμόσχευσης είναι μια ιδιαίτερα απαιτητική και περίπλοκη διαδικασία με αφετηρία τη Μονάδα Εντατικής Θεραπείας. Για την ολοκλήρωσή της μέχρι την μεταφορά ενός μοσχεύματος στο νοσοκομείο-λήπτη συνεργάζονται περίπου 100 επαγγελματίες υγείας όλων των κατηγοριών στο νοσοκομείο-δότη.
Η 1η Νοεμβρίου έχει θεσπιστεί από τον Εθνικό Οργανισμό Μεταμοσχεύσεων ως «Πανελλήνια Ημέρα Δωρεάς Οργάνων & Μεταμοσχεύσεων» με σκοπό «να αποτίσει φόρο τιμής στους αποβιώσαντες και ζώντες δότες οργάνων, αλλά και να ευαισθητοποιήσει το ευρύ κοινό γύρω από τη δωρεά ιστών και οργάνων».
Με αφορμή την ημέρα αυτή, η διοίκηση του ΓΝΘ «Γεώργιος Παπανικολάου» αναδεικνύει τη σημασία της ενημέρωσης και της ευαισθητοποίησης των πολιτών για τη δωρεά οργάνων, δίνοντας τον λόγο στις ανθρώπους που βρίσκονται στην πρώτη γραμμή αυτής της προσπάθειας.
Σε δύο σύντομες συνεντεύξεις (επισυνάπτονται), η συντονίστρια διευθύντρια της Α’ ΜΕΘ, Αθηνά Λαβρεντίεβα, και η συντονίστρια διευθύντρια της Β’ ΜΕΘ, Χριστίνα Ιασωνίδου, απαντούν σε βασικά ερωτήματα σχετικά με τη διαδικασία της δωρεάς οργάνων, τον ρόλο των Μονάδων Εντατικής Θεραπείας, τη σημασία της επικοινωνίας με τις οικογένειες των δυνητικών δοτών και την ανάγκη ουσιαστικής ενημέρωσης της κοινωνίας.
Ο διοικητής του Νοσοκομείου, Νικήτας Παπαδόπουλος και η αναπληρώτρια διοικήτρια, Ανατολή Κωνσταντινίδου επισημαίνουν ότι η Πανελλήνια Ημέρα Δωρεάς Οργάνων και Μεταμοσχεύσεων είναι η αφορμή και η ευκαιρία να αναγνωρίσουμε τη γενναιοδωρία των δοτών και των οικογενειών τους, να τιμήσουμε το έργο των επαγγελματιών υγείας και να ενισχύσουμε την ενημέρωση των πολιτών για τη σημασία της δωρεάς οργάνων. Γιατί η δωρεά οργάνων δεν είναι μόνο μια ιατρική πράξη. Είναι μια πράξη αλληλεγγύης που μπορεί να μετατρέψει την απώλεια σε ελπίδα και να προσφέρει σε άλλους ανθρώπους τη δυνατότητα μιας νέας ζωής.
Οι μεταμοσχεύσεις στην Ελλάδα
Η πρώτη μεταμόσχευση στην Ελλάδα έγινε το 1968 από τον καθηγητή Κ. Τούντα στη Θεσσαλονίκη που πραγματοποίησε την πρώτη μεταμόσχευση νεφρού. Έκτοτε ο τομέας των μεταμοσχεύσεων αναπτύσσεται διαρκώς με την πρόοδο της ιατρικής επιστήμης, την ανάπτυξη εξειδικευμένων μονάδων και την ενσωμάτωση στην εθνική πολιτική για την υγεία με διαμόρφωση σχετικής νομοθεσίας που επιστεγάζει θεσμικά μια δύσκολη και περίπλοκη διαδικασία. Ο Ελληνικός Οργανισμός Μεταμοσχεύσεων (ΕΟΜ) ιδρύθηκε το 1999 από το υπουργείο Υγείας και είναι ο επίσημος κρατικός φορέας που διαμεσολαβεί, ελέγχει και συντονίζει τη διαδικασία σε όλα τα στάδια από τη δωρεά έως τη μεταμόσχευση.
Το ΓΝΘ «Γεώργιος Παπανικολάου» έχει τη δική του ξεχωριστή θέση στην ιστορία των μεταμοσχεύσεων στην Ελλάδα. Στο «Γ. Παπανικολάου» διενεργήθηκε η πρώτη εγχείρηση ανοιχτής καρδιάς και η πρώτη μεταμόσχευση καρδιάς στη Θεσσαλονίκη, καθώς και η μεταμόσχευση πνεύμονα-καρδιάς και διπλού πνεύμονα από τον καθηγητή Παναγιώτη Σπύρου και την χειρουργική του ομάδα τη δεκαετία του 90.
Η Αιματολογική Κλινική του Νοσοκομείου είναι πρωτοπόρος για την ανάπτυξη των μεταμοσχεύσεων αιμοποιητικών κυττάρων στην Ελλάδα, καθώς η πρώτη διενέργεια μεταμοσχεύσεων μυελού οστών στην Ελλάδα στο πλαίσιο οργανωμένης Μονάδας, τόσο αυτόλογης όσο και αλλογενούς, πραγματοποιήθηκε στη Μονάδα Μεταμόσχευσης Μυελού των Οστών του ΓΝΘ «Γ. Παπανικολάου» από τον διευθυντή της Αιματολογικής Κλινικής, Αθανάσιο Φάσσα το 1985 και το 1990 αντίστοιχα.
ΑΠΕ-ΜΠΕ