Close Menu
Dailypharmanews

    Εγγραφείτε στις ενημερώσεις

    Μάθετε τα τελευταία νέα για την υγεία.

    Σημαντικοτερα νεα

    Η μάχη για την αξία της ιατρικής επίσκεψης: 20 ευρώ το 2005 – 13 ευρώ σήμερα

    19/11/2026

    Από τη διαχείριση του πόνου στον Φάκελο Υγείας: η πρόταση Μητσικώστα που ενισχύει το αίτημα του ΠΦΣ

    19/11/2026

    «Προωρότητα & Ψυχική Υγεία»:  Στη χώρα μας η συχνότητα της προωρότητας ανέρχεται στο 12,3%

    19/11/2026
    Facebook X (Twitter) Instagram
    Dailypharmanews
    ΕΓΓΡΑΦΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ
    • Αρχικη
    • Nεα

      Η μάχη για την αξία της ιατρικής επίσκεψης: 20 ευρώ το 2005 – 13 ευρώ σήμερα

      19/11/2026

      Από τη διαχείριση του πόνου στον Φάκελο Υγείας: η πρόταση Μητσικώστα που ενισχύει το αίτημα του ΠΦΣ

      19/11/2026

      «Προωρότητα & Ψυχική Υγεία»:  Στη χώρα μας η συχνότητα της προωρότητας ανέρχεται στο 12,3%

      19/11/2026

      Start4Health27: Ανοίγει ο διαγωνισμός καινοτομίας για startups υγείας σε Ελλάδα, Κύπρο και Ισραήλ

      19/11/2026

      ΟΔΙΠΥ: Ο καθηγητής Γιάννης Υφαντόπουλος αναλαμβάνει το τιμόνι του Οργανισμού 

      19/11/2026
    • Επιστημονικα

      Ξεχνάει συχνά πράγματα ο ηλικιωμένος γονιός σας; Πότε η αφηρημάδα μπορεί να είναι σημάδι άνοιας

      19/11/2026

      Άγχος ή κατάθλιψη; Τα σημάδια που συχνά μπερδεύουμε και πώς μπορούμε να τα ξεχωρίσουμε

      18/11/2026

      Αλτσχάιμερ: Η εξέταση αίματος που δείχνει πόσο έχει προχωρήσει η νόσος στον εγκέφαλο

      18/11/2026

      Πριν καν γεννηθούμε: Οι χημικές ουσίες της καθημερινότητας που μπορούν να «μπερδέψουν» τις ορμόνες μας

      17/11/2026

      Ο αιματοεγκεφαλικός φραγμός δεν είναι τείχος αλλά έξυπνο φίλτρο: Τι σημαίνει αυτό για τη νόσο Alzheimer;

      13/11/2026
    • Πολιτικη Υγειας

      Νοσοκομεία Νάξου και Κυπαρισσίας: Ανοίγει ο δρόμος για διοικητική αυτονομία

      05/11/2026

      Θ. Κοντογεώργης: ενίσχυση των υπηρεσιών υγείας στην περιφέρεια – Ο απολογισμός της εβδομάδας

      03/11/2026

      Οι προτεραιότητες Μητσοτάκη για την Υγεία: Έκλεισε ο κύκλος για τις υποδομές, στόχος η πρόληψη και η αναβάθμιση των ψηφιακών υπηρεσιών

      03/11/2026

      Θεμιστοκλέους: Προτεραιότητα η αναβάθμιση της Ογκολογικής Κλινικής Ιωαννίνων

      02/11/2026

      Τρία ανακαινισμένα Κέντρα Υγείας παρέδωσε στα Χανιά ο Άδωνις Γεωργιάδης

      02/11/2026
    • Ασθενεις

      Ε.Σ.Α.μεΑ.: Αμέριστη στήριξη στον Σύλλογο «ΜΙΤΟΣ» – άμεση λύση για τη λειτουργία της Δομής για τον Αυτισμό στην Πάτρα

      30/07/2026

      Χρόνια νοσήματα στις διακοπές, ο ασθενής δεν κάνει διάλειμμα από τη θεραπεία του

      24/07/2026

      Σαλμονέλα: Πώς θα καταλάβω ότι έχω μολυνθεί

      24/07/2026

      Χρόνια δυσκοιλιότητα: Οι νέες κατευθυντήριες οδηγίες για την αντιμετώπισή της μέσω της διατροφής

      14/12/2025

      Triplex καρδιάς: Πότε είναι αναγκαίο – Ποια καρδιακά προβλήματα εντοπίζει

      29/11/2025
    • Καινοτομια

      Hepatrat: Ευρωπαϊκή πατέντα για τη συμβολή του σε ασθενείς με λιπώδες ήπαρ

      04/02/2026

      Στρατηγική συνεργασία LAMDA Development- Ομίλου Ιατρικού Αθηνών για την ανάπτυξη ενός υπερσύγχρονου Healthcare Park

      18/12/2025

      BeeAutism: Οι Μέλισσες δημιουργούν για ένα γλυκό σκοπό

      16/12/2025

      Από τους εμφυτεύσιμους καταγραφείς καρδιακού ρυθμού στα wearables

      05/11/2025

      Νέα έκδοχα – νέος ορίζοντας: Τα «αόρατα» συστατικά που μπορεί να απογειώσουν την καινοτομία στα φάρμακα

      28/10/2025
    • Podcasts
    • Αφιερωματα
    ΕΓΓΡΑΦΗ
    Dailypharmanews
    Home » Φαρμακειο » Από τα δεδομένα στην απόφαση: πώς τα real-world data αλλάζουν τη φαρμακευτική πρακτική
    ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ

    Από τα δεδομένα στην απόφαση: πώς τα real-world data αλλάζουν τη φαρμακευτική πρακτική

    30/09/20266 Mins Read
    Facebook Twitter WhatsApp
    real-world data και φαρμακευτική πρακτική
    Facebook Twitter LinkedIn WhatsApp
    Listen to this article

    O πρόεδρος του Φαρμακευτικού Συλλόγου Χαλκιδικής κ. Κωνσταντίνος Κάσσανδρος με αφορμή το 6ο Συμπόσιο Φαρμακοεπιδημιολογίας  σε άρθρο του για το DailyPharmaNews αναφέρεται στο πρόσφατο 42ο Annual Meeting της International Society for Pharmacoepidemiology (ISPE) και στα συμπεράσματα που προέκυψαν από αυτό για  τη νέα εποχή της φαρμακοεπιδημιολογίας, την τεχνητή νοημοσύνη και την αξιοποίηση της πληροφορίας που παράγεται καθημερινά γύρω από το φάρμακο.

    Το Συμπόσιο διοργανώνει η Ελληνική Εταιρεία Φαρμακοεπιδημιολογίας από τις 2 έως τις 4 Οκτωβρίου στην Αθήνα συγκεντρώνοντας Έλληνες και διεθνείς επιστήμονες, με επίκεντρο τις σύγχρονες τεχνολογίες, τα δεδομένα και τη σύνδεσή τους με την κλινική πράξη, το φαρμακείο και την πολιτική υγείας,

    Ακολουθεί το άρθρο του κ. Κάσσανδρου:

    Τι έδειξε το ISPE 2026 για τη νέα εποχή της φαρμακοεπιδημιολογίας, την τεχνητή νοημοσύνη και την αξιοποίηση της πληροφορίας που παράγεται καθημερινά γύρω από το φάρμακο.

    «Το 42ο Annual Meeting της International Society for Pharmacoepidemiology (ISPE), που πραγματοποιήθηκε στο Μιλάνο από τις 29 Αυγούστου έως τις 2 Σεπτεμβρίου 2026, έδειξε με αρκετή σαφήνεια προς τα πού κινείται σήμερα η έρευνα για το φάρμακο. Real-world data, causal inference, φαρμακοεπαγρύπνηση, αξιολόγηση της χρήσης φαρμάκων, αποσυνταγογράφηση και τεχνητή νοημοσύνη βρέθηκαν στον πυρήνα ενός προγράμματος που είχε ως κοινό παρονομαστή ένα πρακτικό ερώτημα: τι συμβαίνει πραγματικά όταν μια θεραπεία περάσει από τις συνθήκες της κλινικής δοκιμής στην καθημερινή ζωή του ασθενούς;

    Οι κλινικές δοκιμές παραμένουν η βάση για την αξιολόγηση μιας θεραπείας, όμως δεν μπορούν να αναπαραγάγουν πλήρως την πραγματικότητα της μακροχρόνιας χρήσης. Στην καθημερινή κλινική πράξη το ίδιο φάρμακο χορηγείται σε ηλικιωμένους, σε ασθενείς με πολλές συννοσηρότητες, σε ανθρώπους που λαμβάνουν ταυτόχρονα πολλές θεραπείες ή που αλλάζουν δόση, διακόπτουν και επανεκκινούν την αγωγή τους. Η σύγχρονη φαρμακοεπιδημιολογία προσπαθεί να μελετήσει ακριβώς αυτή την πραγματικότητα. Γι’ αυτό και στο φετινό ISPE δόθηκε ιδιαίτερη έμφαση στην ποιότητα του σχεδιασμού των μελετών, στον έλεγχο του bias και του confounding (σ.σ. Ο έλεγχος του συστηματικού σφάλματος -bias και της σύγχισης – confounding αποτελεί τον κεντρικό πυλώνα για τη διασφάλιση της εσωτερικής εγκυρότητας κάθε επιδημιολογικής και επιστημονικής μελέτης), στις νεότερες προσεγγίσεις causal inference (σ.σ. Η αιτιώδης συμπερασματολογία – causal inference είναι το μαθηματικό και στατιστικό πλαίσιο που μας επιτρέπει να καταλάβουμε αν ένα φάρμακο προκάλεσε ένα αποτέλεσμα -θεραπεία ή παρενέργεια- και όχι απλά αν σχετίζεται τυχαία με αυτό) και στη χρήση real-world evidence (σ.σ. δηλαδή κλινικές αποδείξεις για τη χρήση, τα οφέλη και τους κινδύνους ενός ιατρικού προϊόντος, οι οποίες προκύπτουν από την ανάλυση των δεδομένων από τον πραγματικό κόσμο – real word data) για ζητήματα ασφάλειας και θεραπευτικών αποφάσεων.

    Μία από τις πιο ενδιαφέρουσες τάσεις είναι ότι η συζήτηση μετακινείται σταδιακά από το «έχουμε πολλά δεδομένα» στο «έχουμε τα σωστά δεδομένα και γνωρίζουμε πώς να τα ερμηνεύσουμε;». Η ηλεκτρονική συνταγογράφηση, τα μητρώα ασθενών, οι ασφαλιστικές βάσεις και οι ηλεκτρονικοί φάκελοι υγείας δημιουργούν τεράστιο όγκο πληροφορίας. Το μέγεθος όμως από μόνο του δεν αρκεί. Χρειάζεται να γνωρίζουμε ποιον πληθυσμό μελετάμε, τι ακριβώς θεωρούμε έκθεση σε μία θεραπεία, ποια είναι η κατάλληλη ομάδα σύγκρισης και ποιοι άλλοι παράγοντες μπορεί να εξηγούν ένα αποτέλεσμα. Η λογική αυτή φαίνεται και στην αυξανόμενη χρήση προσεγγίσεων όπως το target trial emulation (σ.σ. πρόκειται για μία σύγχρονη μεθοδολογία στον τομέα της επιδημιολογίας με τους ερευνητές να χρησιμοποιούν δεδομένα από τον πραγματικό κόσμο -όπως ιατρικούς φακέλους ή βάσεις δεδομένων ασφαλισμένων- και να τα αναλύουν με τέτοιο τρόπο ώστε να προσομοιώσουν τον σχεδιασμό μιας τυχαιοποιημένης ελεγχόμενης κλινικής δοκιμής), όπου μια παρατηρητική μελέτη σχεδιάζεται εξαρχής όσο το δυνατόν πιο κοντά στη δομή μιας υποθετικής τυχαιοποιημένης δοκιμής. Δεν εξαφανίζει τους περιορισμούς των παρατηρησιακών δεδομένων, αλλά επιβάλλει πολύ μεγαλύτερη ακρίβεια στο ερευνητικό ερώτημα.

    Αντίστοιχη ωρίμανση φαίνεται και στην τεχνητή νοημοσύνη. Το ISPE 2026 περιλάμβανε εκπαίδευση και εφαρμογές AI στη φαρμακοεπιδημιολογία, στη φαρμακοεπαγρύπνηση και στην πρόβλεψη κινδύνου, αλλά το ενδιαφέρον πλέον δεν περιορίζεται στο τι μπορεί να κάνει ένας αλγόριθμος. Εστιάζει στο πότε μπορούμε να εμπιστευτούμε το αποτέλεσμα και ποια ερώτηση πραγματικά απαντά.  Ένα μοντέλο μπορεί, για παράδειγμα, να αναγνωρίσει ασθενείς με μεγαλύτερη πιθανότητα μιας ανεπιθύμητης έκβασης. Αυτό δεν σημαίνει αυτομάτως ότι μπορεί να αποδείξει ποιο φάρμακο την προκάλεσε. Η πρόβλεψη κινδύνου, η διερεύνηση αιτιότητας και η κλινική απόφαση είναι διαφορετικά στάδια και η AI μπορεί να υποστηρίξει, αλλά όχι να υποκαταστήσει, τη σωστή μεθοδολογία και την επαγγελματική κρίση.

    Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και η αυξανόμενη μελέτη της αποσυνταγογράφησης. Η έρευνα δεν αφορά πλέον μόνο το ποιος ξεκινά μια θεραπεία, αλλά και το ποιος παραμένει σε αυτή για χρόνια, τι συμβαίνει όταν μειώνεται η δόση, ποιοι ασθενείς τελικά διακόπτουν και πόσοι επανέρχονται στη θεραπεία. Πρόκειται για ερωτήματα με ιδιαίτερη σημασία στην πολυφαρμακία και στους ηλικιωμένους, αλλά και για ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα του πόσο διαφορετική μπορεί να είναι η πραγματική χρήση ενός φαρμάκου από την αρχική θεραπευτική πρόθεση.

    Όλα αυτά μπορεί αρχικά να φαίνονται αρκετά μακριά από την καθημερινότητα ενός κοινοτικού φαρμακείου. Στην πραγματικότητα, όμως, ένα σημαντικό μέρος αυτής της λογικής εφαρμόζεται ήδη, συχνά εμπειρικά. Όταν παρατηρούμε ότι ένας ασθενής καθυστερεί σταθερά να ανανεώσει τη θεραπεία του, ότι χρησιμοποιεί παράλληλα διαφορετικά φάρμακα, ότι επιστρέφει σε προηγούμενη δόση μετά από μια αλλαγή ή ότι μια θεραπεία συνεχίζεται επί χρόνια, ουσιαστικά παρατηρούμε πραγματικά δεδομένα χρήσης. Το ίδιο συμβαίνει όταν καταγράφουμε μια ανεπιθύμητη ενέργεια, εντοπίζουμε ένα πρόβλημα πολυφαρμακίας ή προσπαθούμε να καταλάβουμε γιατί ένας ασθενής σταμάτησε μια αγωγή.

    Η διαφορά βρίσκεται στο τι κάνουμε με αυτήν την πληροφορία. Αν παραμείνει μόνο ως εμπειρική παρατήρηση, έχει αξία για τον συγκεκριμένο ασθενή. Αν όμως καταγράφεται με κοινό και συστηματικό τρόπο, μπορεί να μας βοηθήσει να μετρήσουμε την προσήλωση, να εντοπίσουμε πληθυσμούς που χρειάζονται medication review, (σ.σ. ανασκόπηση φαρμακοθεραπείας) να αναγνωρίσουμε επαναλαμβανόμενα προβλήματα φαρμακοθεραπείας, να ενισχύσουμε τη φαρμακοεπαγρύπνηση και να αξιολογήσουμε αν μια παρέμβαση του φαρμακοποιού είχε πραγματικό αποτέλεσμα.

    Εδώ ίσως βρίσκεται και το πιο πρακτικό μήνυμα του ISPE 2026. Η επόμενη εξέλιξη στη φαρμακευτική πρακτική δεν εξαρτάται μόνο από μεγαλύτερες βάσεις δεδομένων ή πιο σύνθετους αλγορίθμους. Εξαρτάται και από την ικανότητά μας να αναγνωρίζουμε την πληροφορία που ήδη παράγεται στην καθημερινή πρακτική, να τη μετατρέπουμε σε αξιόπιστα δεδομένα και να τη χρησιμοποιούμε για καλύτερες αποφάσεις. Για το κοινοτικό φαρμακείο, αυτό μπορεί να σημαίνει μια σταδιακή μετάβαση από την εμπειρική παρατήρηση σε μια περισσότερο μετρήσιμη, τεκμηριωμένη και αξιολογήσιμη φαρμακευτική πρακτική».

    Διαβάστε επίσης:

    • EU4Health 2026: Πού κατευθύνονται τα €680,7 εκατ. και ποιες ευκαιρίες ανοίγουν για την Ελλάδα
    ISPE Δεδομένα Συμπόσιο
    Share. Facebook Twitter LinkedIn Email WhatsApp

    προσφατα αρθρα

    Η μάχη για την αξία της ιατρικής επίσκεψης: 20 ευρώ το 2005 – 13 ευρώ σήμερα

    ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ

    Από τη διαχείριση του πόνου στον Φάκελο Υγείας: η πρόταση Μητσικώστα που ενισχύει το αίτημα του ΠΦΣ

    ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ

    «Προωρότητα & Ψυχική Υγεία»:  Στη χώρα μας η συχνότητα της προωρότητας ανέρχεται στο 12,3%

    ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ

    Start4Health27: Ανοίγει ο διαγωνισμός καινοτομίας για startups υγείας σε Ελλάδα, Κύπρο και Ισραήλ

    ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ

    ΟΔΙΠΥ: Ο καθηγητής Γιάννης Υφαντόπουλος αναλαμβάνει το τιμόνι του Οργανισμού 

    ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ

    Ξεχνάει συχνά πράγματα ο ηλικιωμένος γονιός σας; Πότε η αφηρημάδα μπορεί να είναι σημάδι άνοιας

    ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ

    Δίκτυο 350 παρόχων υγείας οργανώνει την εφαρμογή της AI στον προσυμπτωματικό έλεγχο

    ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ

    Όταν τα αντιβιοτικά σταματούν να δουλεύουν: Η σιωπηλή απειλή που δεν περιμένει

    ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ

    Προσωπικός Βοηθός: Μόνιμη υπηρεσία για τα άτομα με αναπηρία σε όλη τη χώρα – Έως τις 12/1 οι νέες αιτήσεις

    ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ

    Ελλάδα – Κύπρος: Ενισχύεται η συνεργασία στον τομέα της Υγείας – Στο επίκεντρο η Τεχνητή Νοημοσύνη και η επείγουσα φροντίδα

    ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ

    Καταδίωξη με πυροβολισμούς στο πάρκινγκ του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου Ιωαννίνων – Αναφορές για τραυματία

    ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ

    Νέα εκστρατεία της ΕΛΛΟΚ – η πρώτη στην Ελλάδα- για την ενημέρωση και την ευαισθητοποίηση γύρω από τον καρκίνο του όρχεως

    ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ

    Μήπως ζεις με λιγότερη ανάσα χωρίς να το καταλαβαίνεις; Η ΧΑΠ και ο «σιωπηλός» περιορισμός της ζωής

    ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ

    «Πινελιές Ελπίδας» μέσα από έργα ζωγραφικής γυναικών με καρκίνο

    ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ

    Νοσοκομείο Μεταξά: Πραγματοποιήθηκε με επιτυχία η πρώτη επέμβαση HIPEC για προχωρημένο καρκίνο των ωοθηκών

    ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ

    Έπειτα από ένα τέταρτο του αιώνα και πλέον, οι ΗΠΑ χάνουν το καθεστώς χώρας απαλλαγμένης από την ιλαρά

    ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ

    Αφαίρεση επινεφριδίων: Σύγχρονες λαπαροσκοπικές και ρομποτικές τεχνικές

    ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ

    Άγχος ή κατάθλιψη; Τα σημάδια που συχνά μπερδεύουμε και πώς μπορούμε να τα ξεχωρίσουμε

    ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ
    Μη χασετε
    ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ

    Η μάχη για την αξία της ιατρικής επίσκεψης: 20 ευρώ το 2005 – 13 ευρώ σήμερα

    19/11/20265 Mins Read
    Πόσο αξίζει μια ιατρική επίσκεψη; Αν ρωτήσει κανείς τους συμβεβλημένους με τον ΕΟΠΥΥ γιατρούς, η απάντηση είναι πως σήμερα αξίζει λιγότερο απ’ ό,τι το 2005

    Από τη διαχείριση του πόνου στον Φάκελο Υγείας: η πρόταση Μητσικώστα που ενισχύει το αίτημα του ΠΦΣ

    19/11/2026

    «Προωρότητα & Ψυχική Υγεία»:  Στη χώρα μας η συχνότητα της προωρότητας ανέρχεται στο 12,3%

    19/11/2026

    Start4Health27: Ανοίγει ο διαγωνισμός καινοτομίας για startups υγείας σε Ελλάδα, Κύπρο και Ισραήλ

    19/11/2026
    Ροη Ειδησεων
    • Η μάχη για την αξία της ιατρικής επίσκεψης: 20 ευρώ το 2005 – 13 ευρώ σήμερα
    • Από τη διαχείριση του πόνου στον Φάκελο Υγείας: η πρόταση Μητσικώστα που ενισχύει το αίτημα του ΠΦΣ
    • «Προωρότητα & Ψυχική Υγεία»:  Στη χώρα μας η συχνότητα της προωρότητας ανέρχεται στο 12,3%
    • Start4Health27: Ανοίγει ο διαγωνισμός καινοτομίας για startups υγείας σε Ελλάδα, Κύπρο και Ισραήλ
    • ΟΔΙΠΥ: Ο καθηγητής Γιάννης Υφαντόπουλος αναλαμβάνει το τιμόνι του Οργανισμού 
    Αναζητηση
    Μεινετε σε επαφη
    • Facebook
    • YouTube
    • Instagram
    Ταυτοτητα
    Ταυτοτητα

    Menu
    • Αρχική
    • Όροι χρήσης
    • Πολιτική cookies
    • Πολιτική απορρήτου
    • Πνευματική Ιδιοκτησία
    • Επικοινωνία
    © 2026 Dailypharmanews. Designed by Dailypharmanews.
    • Αρχική
    • Όροι χρήσης
    • Πολιτική cookies
    • Πολιτική απορρήτου
    • Πνευματική Ιδιοκτησία
    • Επικοινωνία

    Type above and press Enter to search. Press Esc to cancel.