Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια: Στο 18% η θνητότητα σε νοσηλείες γρίπης και RSV – Τα νέα δεδομένα και οι πρωτοβουλίες της ΕΠΕ

Νέα στοιχεία δείχνουν σημαντική θνητότητα σε ασθενείς με ΧΑΠ που νοσηλεύονται λόγω γρίπης ή RSV. Οι πρωτοβουλίες της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρείας και τα ευρήματα των νέων μελετών ανακοινώθηκαν, με αφορμή τη σημερινή (19 Νοεμβρίου) Παγκόσμια Ημέρα ΧΑΠ 2025, ενώ τονίστηκε ότι φέτος, οι ιογενείς παροξύνσεις –κυρίως της γρίπης και του κορονοϊού– εκδηλώθηκαν πολύ νωρίτερα στη χώρα μας.

Από τη Ρούλα Σκουρογιάννη

Ένα ηχηρό μήνυμα για τη ΧΑΠ από την Ελληνική Πνευμονολογική Εταιρεία

Με το άμεσο και επιδραστικό μήνυμα «Νιώθεις δύσπνοια; Λαχανιάζεις; Σκέψου τη ΧΑΠ», η Ελληνική Πνευμονολογική Εταιρεία (ΕΠΕ) παρουσίασε φέτος την καμπάνια ενημέρωσης για την Παγκόσμια Ημέρα Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας, αναδεικνύοντας τη σοβαρότητα μιας νόσου που συχνά υποδιαγιγνώσκεται.

Κατά τη συνέντευξη Τύπου, εκπρόσωποι της ΕΠΕ παρουσίασαν τα νεότερα επιστημονικά δεδομένα, τις εξελίξεις στη θεραπεία, τα προγράμματα πνευμονικής αποκατάστασης και τις επικαιροποιημένες συστάσεις για τον εμβολιασμό των ασθενών με ΧΑΠ.

ΧΑΠ – Παγκόσμια επιβάρυνση και ανάγκη για έγκαιρη διάγνωση

Ο Καθηγητής Πνευμονολογίας ΕΚΠΑ, Πέτρος Μπακάκος, και Γενικός Γραμματέας της ΕΠΕ, υπογράμμισε ότι η ΧΑΠ προσβάλλει περισσότερους από 340 εκατομμύρια ανθρώπους παγκοσμίως και αποτελεί την τρίτη αιτία θανάτου διεθνώς.
Όπως ανέφερε, η πρόοδος στη διαχείριση της νόσου τα τελευταία χρόνια είναι σημαντική, ωστόσο υπάρχει ακόμα ανάγκη για:

·         πιο έγκαιρη διάγνωση,

·         εξατομικευμένη θεραπεία,

·         μείωση της νοσηρότητας και θνητότητας μέσω οργανωμένης φροντίδας.

Εμβολιασμός – Κρίσιμη ασπίδα για ασθενείς με ΧΑΠ

Η Καθηγήτρια Πνευμονολογίας Παρασκευή Κατσαούνου υπογράμμισε ότι οι ασθενείς με ΧΑΠ βρίσκονται σε ομάδα υψηλού κινδύνου, καθώς κάθε λοίμωξη μπορεί να προκαλέσει σοβαρή παρόξυνση. Τόνισε πως «η μη φαρμακευτική παρέμβαση –διακοπή καπνίσματος, εμβολιασμός και αποκατάσταση– παίζουν σημαντικό ρόλο και ενισχύουν την αποτελεσματικότητα της φαρμακευτικής αγωγής».

-Νέα δεδομένα που προκαλούν ανησυχία

Πρόσφατα στοιχεία, που παρέθεσε η κα Κατσαούνου από το ΓΝΑ «Ευαγγελισμός», έδειξαν ότι: Οι ασθενείς με ΧΑΠ που νοσηλεύθηκαν λόγω γρίπης ή RSV είχαν θνητότητα 18%.

Πρόκειται για κρίσιμο εύρημα που επιβεβαιώνει τον αυξημένο κίνδυνο των αναπνευστικών λοιμώξεων σε αυτόν τον πληθυσμό.

-Οι επικαιροποιημένες συστάσεις εμβολιασμού της ΕΠΕ

Οι ασθενείς με ΧΑΠ συστήνεται να εμβολιάζονται:

1.      Μία φορά με το εικοσαδύναμο εμβόλιο κατά του πνευμονιόκοκκου.

2.      Κάθε έτος με το εμβόλιο γρίπης.

3.      Κάθε 10 έτη με το εμβόλιο κοκκύτη.

4.      Κάθε 2 έτη με το εμβόλιο RSV.

5.      Κάθε έτος με το εμβόλιο COVID-19.

6.      Εφάπαξ με το εμβόλιο για τον έρπητα ζωστήρα.

Για τα εμβόλια 1–5, η ΕΠΕ υπογραμμίζει ότι οι ασθενείς πρέπει να εμβολιάζονται ανεξαρτήτως ηλικίας, λόγω του υψηλού κινδύνου.

Η μελέτη HELICOPD – Το προφίλ των ασθενών με ΧΑΠ στην Ελλάδα

Η μεγάλη προοπτική μελέτη HELICOPD παρουσιάστηκε από τον Γιώργο Χειλά, Αναπληρωτή Καθηγητή Πνευμονολογίας ΕΚΠΑ. Η μελέτη αφορά ασθενείς με ΧΑΠ και συνοδά καρδιαγγειακά νοσήματα και περιλαμβάνει:

·         837 ασθενείς που εντάχθηκαν από 31 κέντρα της χώρας (στόχος: 883 έως το τέλος της περιόδου),

·         μέση ηλικία 71 έτη,

·         80% άνδρες,

·         μόλις 1% μη καπνιστές,

·         22% νεοδιαγνωσθέντες με ΧΑΠ,

·         21% με νέο καρδιαγγειακό νόσημα.

Η μελέτη θα διαρκέσει δύο χρόνια και περιλαμβάνει πολλαπλές παραμέτρους, όπως:

·         συχνότητα και βαρύτητα παροξύνσεων,

·         καρδιαγγειακές επιπλοκές,

·         ποιότητα ζωής,

·         χρήση υγειονομικών πόρων (νοσηλείες, επισκέψεις, φάρμακα).

Διαχείριση παρόξυνσης και “Discharge Protocol” – Νέα εργαλεία για τα νοσοκομεία

Η Αναπληρώτρια Καθηγήτρια και Ειδική Γραμματέας της ΕΠΕ, Νικολέττα Ροβίνα, παρουσίασε τα ευρήματα της αναδρομικής μελέτης για τους ασθενείς που νοσηλεύονται λόγω σοβαρής παρόξυνσης ΧΑΠ. Η έρευνα στοχεύει:

·         στην καταγραφή των πρακτικών που εφαρμόζονται σήμερα στα ελληνικά νοσοκομεία,

·         στην αποτύπωση του κόστους και των διαφορών στη διαχείριση,

·         στη δημιουργία ενός εθνικού, τυποποιημένου πρωτοκόλλου εξιτηρίου, ευθυγραμμισμένου με τις διεθνείς κατευθυντήριες οδηγίες.

Στόχος είναι η ομοιόμορφη και υψηλής ποιότητας φροντίδα σε όλα τα νοσοκομεία του ΕΣΥ.

Πιλοτικά προγράμματα πνευμονικής αποκατάστασης σε Περιστέρι και Θεσσαλονίκη

Οι καθηγήτριες Ανδριάνα Παπαϊωάννου και Αφροδίτη Μπούτου παρουσίασαν τα δύο πρωτοποριακά προγράμματα πνευμονικής αποκατάστασης που υλοποιεί η ΕΠΕ σε συνεργασία με τους Δήμους Περιστερίου και Θεσσαλονίκης.

-Το πρόγραμμα στο Περιστέρι

Η παρέμβαση αξιοποίησε το δημοτικό γυμναστήριο στο κολυμβητήριο της πόλης και περιλάμβανε:

·         εξειδικευμένο εξοπλισμό,

·         δύο συμπυκνωτές οξυγόνου,

·         συμμετοχή γυμναστριών υπό την επίβλεψη εργοφυσιολόγου,

·         φυσικοθεραπευτές, ψυχολόγο και ιατρό σε κάθε συνεδρία,

·         διατροφική παρακολούθηση σε συνεργασία με τοπικό νοσοκομείο.

Η συμμετοχή ολοκληρώθηκε με πολύ θετικά αποτελέσματα και υψηλή ικανοποίηση από τους ασθενείς.

-Το πρόγραμμα στη Θεσσαλονίκη

Στη Θεσσαλονίκη, οι ασθενείς παραπέμφθηκαν από τους θεράποντες ιατρούς και πέρασαν από πλήρη κλινικό και λειτουργικό έλεγχο στο ΓΝΘ «Γ. Παπανικολάου».
Το εξατομικευμένο πρόγραμμα εφαρμόστηκε σε δύο δημοτικά γυμναστήρια—ένα στο ανατολικό και ένα στο δυτικό τμήμα της πόλης—και διήρκεσε έξι μήνες, με συνεδρίες δύο φορές την εβδομάδα.

Η επαναξιολόγηση έδειξε:

·         μείωση συμπτωμάτων,

·         βελτίωση ικανότητας άσκησης,

·         ξεκάθαρη αναβάθμιση της ποιότητας ζωής.

Νεότερες θεραπείες και εξατομίκευση στη ΧΑΠ

Ο Καθηγητής Πνευμονολογίας Πασχάλης Στειρόπουλος τόνισε ότι η έρευνα στη ΧΑΠ εξελίσσεται ραγδαία και οδηγεί σε στοχευμένες θεραπείες, πέρα από τα καθιερωμένα βρογχοδιασταλτικά και τα εισπνεόμενα κορτικοστεροειδή.

Στις νέες επιλογές περιλαμβάνονται:

·         ensifentrine, ένας διπλός αναστολέας PDE3/PDE4 με βρογχοδιασταλτική και αντιφλεγμονώδη δράση,

·         βιολογικές θεραπείες με μονοκλωνικά αντισώματα, όπως mepolizumab και dupilumab, για ασθενείς με συχνές παροξύνσεις και υψηλά ηωσινόφιλα.

Η ΧΑΠ ως προτεραιότητα δημόσιας υγείας

Η Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια εξακολουθεί να αποτελεί μια από τις πιο σημαντικές προκλήσεις για τα συστήματα υγείας. Η ΕΠΕ θέτει στο επίκεντρο:

·         την πρόληψη και τον εμβολιασμό,

·         την έγκαιρη διάγνωση,

·         την πρόσβαση σε σύγχρονες θεραπείες και προγράμματα αποκατάστασης,

·         την ανάγκη ενιαίων πρωτοκόλλων διαχείρισης.

Με τις νέες μελέτες, τις παρεμβάσεις στις τοπικές κοινότητες και την ενίσχυση της ενημέρωσης, η ΕΠΕ επιχειρεί να αναβαθμίσει τη φροντίδα των ασθενών και να μειώσει τις σοβαρές επιπλοκές της νόσου.