Από τη Γιάννα Τριανταφύλλη.
Σύμφωνα με πρόσφατα δημοσιευμένα δικαστικά έγγραφα, η κυβέρνηση Τραμπ, μέσω της Υπηρεσίας Προστασίας του Περιβάλλοντος (EPA), σκοπεύει να επανεξετάσει την απαγόρευση του χρυσοτίλη αμιάντου, την τελευταία νόμιμη μορφή αμιάντου που εξακολουθεί να χρησιμοποιείται στις ΗΠΑ.
Το 2024, κατά το τελευταίο έτος της προεδρίας του Τζ. Μπάιντεν, η Υπηρεσία Προστασίας Περιβάλλοντος (EPA) απαγόρευσε, για πρώτη φορά τα τελευταία 45 χρόνια, την εισαγωγή, κατασκευή και χρήση του χρυσοτίλη αμιάντου στις ΗΠΑ.
Η προτεινόμενη απαγόρευση έθεσε αμέσως εκτός νόμου τις περισσότερες χρήσεις του αμιάντου, με πολλές βιομηχανίες να λαμβάνουν περιόδους χάριτος ώστε να έχουν τη δυνατότητα να μεταβούν σε υποκατάστατα του επικίνδυνου μετάλλου.
Μέχρι τις αρχές του 2020, 50 ακόμη χώρες είχαν ήδη απαγορεύσει τον χρυσοτίλη αμίαντο, ο οποίος χρησιμοποιείται συχνότερα στη βιομηχανική διαδικασία παραγωγής χλωρίου και σε εξαρτήματα της αυτοκινητοβιομηχανίας.
Με βάση δικαστικά έγγραφα που δημοσιεύθηκαν την προηγούμενη εβδομάδα, η EPA σκοπεύει να επανεξετάσει την απόφαση, που εκδόθηκε από την κυβέρνηση Μπάιντεν. Σύμφωνα με τα νέα δικαστικά έγγραφα, «η ηγεσία της EPA σκοπεύει επανεξετάσει το ζήτημα της απαγόρευσης του αμιάντου, μέσω της θέσπισης νέων κανόνων. Αυτή η διαδικασία, συμπεριλαμβανομένων τυχόν κανονιστικών αλλαγών, αναμένεται να διαρκέσει περίπου 30 μήνες».
Αυτή δεν θα είναι η πρώτη φορά που η κυβέρνηση Τραμπ προσπαθεί να επαναφέρει τον αμίαντο. Το 2018, η Υπηρεσία Προστασίας Περιβάλλοντος (EPA), κατά την πρώτη κυβέρνηση Τραμπ, θέσπισε έναν νέο σημαντικό κανόνα χρήσης του αμιάντου, που επέτρεπε την υποβολή αιτήσεων και την έγκριση της κατασκευής νέων προϊόντων που περιέχουν αμίαντο από την ομοσπονδιακή κυβέρνηση κατά περίπτωση. Την ίδια περίοδο ο Ντ.Τραμπ σε δημόσιες δηλώσεις του είχε υποστηρίξει ότι «οι απαγορεύσεις του αμιάντου είναι μια συνωμοσία της Μαφίας, επειδή συχνά ήταν εταιρείες που σχετίζονταν με τη μαφία αυτές που έκαναν την αφαίρεση του αμιάντου».
Χρήση αμιάντου στις ΗΠΑ
Ο αμίαντος έγινε ιδιαίτερα δημοφιλής στις Ηνωμένες Πολιτείες στις δεκαετίες 1930-1940, κατά τη διάρκεια της βιομηχανικής εποχής. Είναι ένα φυσικό ορυκτό που βρίσκεται στο έδαφος της γης. Ο πιο συνηθισμένος τύπος αμιάντου είναι ο χρυσοτίλης αμίαντος, γνωστός και ως «λευκός αμίαντος». Πρόκειται για ένα εξαιρετικά ανθεκτικό ορυκτό απέναντι στη θερμότητα, τον ηλεκτρισμό, τις χημικές ουσίες, το νερό και άλλους περιβαλλοντικούς παράγοντες.
Η παραγωγή πλοίων και αεροσκαφών για τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο αύξησε την ανάγκη για αμίαντο. Μέχρι τη δεκαετία του 1950, ο αμίαντος επαινέθηκε ως ένα «μαγικό ορυκτό» στην κατασκευή κατοικιών, σχολείων, νοσοκομείων, γραφείων και άλλων κτιριακών κατασκευών.
Όλο αυτό το διάστημα, ο αμίαντος έθετε τις βάσεις για την εμφάνιση ενός καρκίνου που ονομάζεται μεσοθηλίωμα.
Γιατί απαγορεύτηκε ο αμίαντος
Ο αμίαντος απαγορεύτηκε καθώς διαπιστώθηκε ότι μπορεί να προκαλέσει σοβαρές ασθένειες, συμπεριλαμβανομένων και ορισμένων επιθετικών μορφών καρκίνου, όπως ο καρκίνος του πνεύμονα, του λάρυγγα και των ωοθηκών.
Σήμερα γνωρίζουμε με απόλυτη βεβαιότητα ότι η έκθεση στον αμίαντο είναι η κύρια αιτία για την εμφάνιση ενός καρκίνου που ονομάζεται μεσοθηλίωμα. Αυτός ο καρκίνος σχηματίζεται στα εσωτερικά τοιχώματα των πνευμόνων, της κοιλιακής κοιλότητας ή της καρδιάς. Το μεσοθηλίωμα διαγιγνώσκεται σε περίπου 3.000 άτομα στις ΗΠΑ κάθε χρόνο.
Γνωρίζοντας αυτές τις βλαβερές συνέπειες της έκθεσης στον αμίαντο, σταδιακά από τη δεκαετία του 1980, οι κατασκευαστές άρχισαν να εγκαταλείπουν την χρήση αμιάντου. Παρόλα αυτά, οι ΗΠΑ είναι από τις ελάχιστες χώρες που αντιστάθηκαν σθεναρά στην κατηγορηματική απαγόρευση του αμιάντου, διατηρώντας την χρήση του σε συγκεκριμένους κλάδους, όπως η παραγωγή χλωρίου.
Οι ΗΠΑ σταμάτησαν την εξόρυξη αμιάντου το 2002. Μέχρι το 2023, η χώρα εξακολουθούσε να εισάγει μετρικούς τόνους του ορυκτού από άλλες χώρες, κυρίως από τη Βραζιλία.