Σε μια κίνηση που αναμένεται να πυροδοτήσει έντονες συζητήσεις στην παγκόσμια κοινότητα δημόσιας υγείας, η κυβέρνηση του Donald Trump προχώρησε στην έκδοση των νέων διατροφικών κατευθυντήριων γραμμών (2025-2030), εγκαταλείποντας τις επί δεκαετίες σταθερές συστάσεις για την κατανάλωση αλκοόλ.
Από τη Ρούλα Σκουρογιάννη
Μέχρι πρότινος, οι επίσημες αμερικανικές οδηγίες όριζαν το μέτρο στα δύο ποτήρια την ημέρα για τους άνδρες και ένα για τις γυναίκες. Οι νέες κατευθύνσεις, ωστόσο, αποφεύγουν τους συγκεκριμένους αριθμητικούς περιορισμούς, υιοθετώντας μια γενικόλογη παραίνεση για λιγότερη κατανάλωση με στόχο τη βελτίωση της υγείας.
Dr. Oz: «Δεν υπήρχαν ποτέ επαρκή δεδομένα για το μέτρο»
Ο διάσημος ιατρός Mehmet Oz, ο οποίος πλέον κατέχει τη θέση του διοικητή των Κέντρων Υπηρεσιών Medicare & Medicaid (CMS), υπεραμύνθηκε της απόφασης. «Υπάρχει αναφορά στο αλκοόλ, αλλά το υπονοούμενο είναι: μην το πίνετε για πρωινό», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Ο Dr. Oz υποστήριξε ότι η θεωρία πως η «μέτρια» κατανάλωση αλκοόλ ισούται με 1 ή 2 ποτήρια ημερησίως δεν βασίστηκε ποτέ σε ακλόνητα επιστημονικά δεδομένα. Αν και τόνισε πως το ιδανικό σενάριο είναι η πλήρης αποχή, αναγνώρισε την κοινωνική διάσταση του αλκοόλ ως μέσο σύσφιξης σχέσεων. Μάλιστα, έφερε ως παράδειγμα περιοχές της Ελλάδας, της Ιταλίας και της Ιαπωνίας –τις λεγόμενες «Μπλε Ζώνες» μακροζωίας– όπου οι άνθρωποι καταναλώνουν αλκοόλ με σύνεση και κυρίως σε εορταστικές περιστάσεις.
Το κίνημα “Make America Healthy Again”
Οι νέες οδηγίες αποτελούν κεντρικό πυλώνα της ατζέντας “Make America Healthy Again” (MAHA), υπό την επίβλεψη του υπουργού Υγείας, Robert F. Kennedy Jr., και της υπουργού Γεωργίας, Brooke Rollins. Πέρα από το αλκοόλ, το νέο «οδικό χάρτη» υγείας των ΗΠΑ χαρακτηρίζουν:
- Η αύξηση της κατανάλωσης πρωτεΐνης.
- Η δραστική μείωση της ζάχαρης.
- Η αποφυγή των υπερ-επεξεργασμένων τροφίμων.
Παρόλα αυτά, η στροφή αυτή συνοδεύεται από τη συντηρητική ρητορική για χαλάρωση των εμβολιαστικών απαιτήσεων στα παιδιά, μια θέση που έχει προκαλέσει την έντονη αντίδραση μεγάλων ιατρικών συλλόγων.
Αντιδράσεις από φορείς και επιστημονική κοινότητα
Η απόφαση να αφαιρεθεί ο ορισμός της «μερίδας» προκάλεσε την άμεση αντίδραση οργανώσεων, όπως η U.S. Alcohol Policy Alliance και το Center for Science in the Public Interest. Οι επικριτές υποστηρίζουν ότι η έλλειψη σαφών ορίων θα οδηγήσει σε αύξηση της κατανάλωσης, καθώς οι καταναλωτές θα ορίζουν το «μέτρο» κατά το δοκούν.
Στην αντίπερα όχθη, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) παραμένει αυστηρός, προειδοποιώντας ότι ακόμη και τα χαμηλά επίπεδα κατανάλωσης συνδέονται με κινδύνους υγείας, συμπεριλαμβανομένης της καρκινογένεσης. Σημειώνεται ότι τον Ιανουάριο του 2025, λίγο πριν τη λήξη της θητείας Biden, ο Γενικός Χειρουργός Vivek Murthy είχε ζητήσει την αναγραφή προειδοποιήσεων για καρκίνο στις ετικέτες των ποτών, προκαλώντας πτώση στις μετοχές κολοσσών της βιομηχανίας.
Διχασμένες οι μελέτες, επιφυλακτικοί οι πολίτες
Είναι η πρώτη φορά που οι οδηγίες για το αλκοόλ εξετάστηκαν ξεχωριστά από τις υπόλοιπες διατροφικές συστάσεις. Η κυβέρνηση βρέθηκε ανάμεσα σε δύο αντικρουόμενες έρευνες:
- Μία μελέτη που ξεκίνησε επί θητείας Biden, η οποία κατέληγε ότι οι κίνδυνοι αυξάνονται ακόμη και με ένα ποτήρι την ημέρα.
- Μία μελέτη που παραγγέλθηκε από το Κογκρέσο (και υποστηρίχθηκε από τη βιομηχανία), η οποία συνέδεε τη μέτρια κατανάλωση με χαμηλότερο κίνδυνο θανάτου από κάθε αιτία.
Παρά την πολιτική αλλαγή, οι ίδιοι οι Αμερικανοί φαίνεται να γυρίζουν την πλάτη στο αλκοόλ. Σύμφωνα με πρόσφατη δημοσκόπηση της Gallup, η εβδομαδιαία κατανάλωση βρίσκεται στο χαμηλότερο επίπεδο από τη δεκαετία του ’90, με περισσότερους από τους μισούς πολίτες να θεωρούν επιβλαβή ακόμη και τη μετρημένη κατανάλωση.