Το υπουργείο Υγείας πρέπει να δει τις περιπτώσεις ανθρώπων που δεν λαμβάνουν την αγωγή τους από επιλογή, ενώ στην πραγματικότητα θα έπρεπε να είναι προσηλωμένοι στη θεραπευτική τους αγωγή. Σημαντικός ο ρόλος του φαρμακοποιού.
Από τον Χαράλαμπο Πετρόχειλο
Για τεράστια αύξηση των τιμών κάποιων φαρμάκων που δεν αποζημιώνονται σε σχέση με την τιμή που είχαν πριν καταργηθεί η κρατική διατίμησή των ΜΗΣΥΦΑ μίλησε ο κ. Κωνσταντίνος Κακονίκος, Φαρμακοποιός, Εκλέκτορας του Φαρμακευτικού Συλλόγου Αττικής στον Πανελλήνιο Φαρμακευτικό Σύλλογο σε πρόσφατη ραδιοφωνική του συνέντευξη στο Τalk Radio.
Με αφορμή τα στοιχεία που παρουσίασε ο καθηγητής Φαρμακευτικής Χημείας του τομέα Φαρμακευτικής Χημείας-Φαρμακογνωσίας, πρόεδρος του τμήματος Φαρμακευτικής του πανεπιστημίου Πατρών Σωτήριος Στ. Νικολαρόπουλος κατά τη διάρκεια της ομιλίας του με θέμα «Η πεντασθενής συμμόρφωση του ασθενούς στη θεραπεία και ο κομβικός ρόλος του φαρμακείου», στο πλαίσιο του 11ου Πανελλήνιου Συνεδρίου Εφαρμοσμένης Φαρμακευτικής, σύμφωνα με τα οποία ιατροί και φαρμακοποιοί δηλώνουν ότι το 60% των ασθενών που διακόπτουν τη θεραπεία τους, το κάνουν κυρίως εξαιτίας οικονομικών προβλημάτων, ο κ. Κακονίκος ουσιαστικά επιβεβαίωσε ότι σήμερα ο ασθενής επιβαρύνεται πολύ περισσότερο σε σχέση με την με το παρελθόν.
Όπως είπε αυτό δεν είναι κάτι που ξάφνιασε τους φαρμακοποιούς. «Αυτό δεν ήταν κάτι καινούργιο. Δεν ήμασταν σίγουροι για το ακριβές ποσοστό αλλά φαίνεται ότι είναι σημαντικό διότι είναι γνωστό ότι πάρα πολλοί άνθρωποι, για οικονομικούς λόγους μπορεί να αποφασίσουν να διακόψουν μία αγωγή».
Αυτό δεν έχει να κάνει μόνο με την αδυναμία καταβολής από τον ασθενή της συμμετοχής του στο φάρμακο αλλά, όπως είπε, είναι κάτι πιο πολύπλοκο.
Χρησιμοποιώντας ως παράδειγμα τον Σακχαρώδη Διαβήτη και την Υπερχοληστερολαιμία ο κ. Κακονίκος εξήγησε ένας ασθενής που βρίσκεται στα; πρώιμα στάδια αυτών των ασθενειών αισθάνεται πολύ καλά, «πρακτικά αισθάνεται τόσο υγιής όσο εσείς κι εγώ» κι έτσι όταν η συμμετοχή του στα φάρμακα που χρειάζεται αφορά ένα πολύ μεγάλο κομμάτι του διαθέσιμου εισοδήματός του, στο μυαλό του αποφασίζει ότι δεν αξίζει τον κόπο, γιατί δεν αντέχει οικονομικά να πληρώσει αυτά τα χρήματα.
Και συνέχισε ο κ. Κακονίκος: «Υπάρχουν όμως και άλλες κατηγορίες ανθρώπων που έχουν πραγματικά πολύ περιορισμένο εισόδημα ή δεν έχουν πρόσβαση στην κοινωνική ασφάλιση, ακόμα και ασθενείς που παίρνουν φάρμακα για τον πόνο, κάτι που το αισθάνονται δηλαδή, και μπορεί να διακόπτουν ή να παίρνουν μισή την αγωγή θεραπείας τους, επειδή το εισόδημά τους δεν επαρκεί, δεν έχουν να πληρώνουν τη συμμετοχή τους».
Το πολύ ενδιαφέρον όμως στοιχείο που ήρθε να επισημάνει ο κ. Κακονίκος ύστερα από σχετική ερώτηση, είναι το τι συμβαίνει με τους ανθρώπους εκείνους που εκτός από τη συμμετοχή τους στο φάρμακο που συνταγογραφείται, είναι υποχρεωμένοι να λαμβάνουν κι άλλα φάρμακα ή και συμπληρώματα που δεν καλύπτονται και πρέπει να πληρώσουν εξολοκλήρου το ποσό από την τσέπη τους, σε σχέση με τις μεγάλες αυξήσεις που παρατηρούνται σε αυτό το χώρο. Και άλλο ένα θέμα που έθιξε ήταν το αυτό της προσήλωσης του ασθενή στη θεραπεία του.
Κώνσταντίνος Κακονίκος
Όπως παρατήρησε «Δεν αποζημιώνονται όλα εκείνα τα θεραπευτικά μέσα που κρίνει ένας γιατρός ότι πρέπει να συνταγογραφήσει είτε για τη βελτίωση της υγείας είτε για την αντιμετώπιση μίας ασθένειας». Η μη λήψη τους από τον ασθενή έχει να κάνει, όπως είπε, όχι απαραίτητα μόνο με την οικονομική κατάσταση του ασθενή αλλά και με τη γνώση του για το πόσο σημαντικό είναι να λαμβάνει τη θεραπεία του, την προσήλωσή του σε αυτήν.
Έχει να κάνει και με αυτό που ονομάζεται «εγγραμματοσύνη υγείας», το πως δηλαδή, όπως εξήγησε, αντιλαμβάνεται ο ασθενής τη σημασία και τη σπουδαιότητα της αγωγής και προσήλωσής του σε αυτήν για να αντιμετωπιστεί τώρα η κατάσταση της υγείας του και πως αυτή η απόφαση θα επηρεάσει τη ζωή του τα επόμενα δέκα χρόνια.
«Υπάρχουν ασθενείς για παράδειγμα που, όπως είπε, εάν δεν πονέσουν μέχρι εκεί που δεν πάει, δεν θα πάνε στον οδοντογιατρό τους». Αυτό, εξήγησε, είναι ανορθολογικό. «Συνήθως –κι αυτό προκύπτει και από τη μελέτη των συστημάτων υγείας- αυτό που θα κάνω σήμερα, εάν δεν το κάνω σωστά, θα στοιχήσει πολύ περισσότερο για να αντιμετωπίσω κάθε του συνέπεια, εάν μπορώ να το κάνω αυτό, σε 5-10 χρόνια. Η απόφασή μου δηλαδή να κάνω τέτοιες δραματικές αλλαγές στην αγωγή μου, παρότι καταλαβαίνω πως με τα σημερινά μου δεδομένα μπορεί να φαίνεται λογική, είναι παράλογη εάν κάτσω και τα ζυγίσω όλα πραγματικά».
Κι εκεί έρχεται ο ρόλος του φαρμακοποιού με τον κ. Κακονίκο να συμβουλεύει τον «καθένα να καθίσει να εξετάσει ξεχωριστά τις αντιλήψεις και τα πραγματικά δεδομένα που εμποδίζουν την σωστή προσήλωση των ασθενών στη φαρμακευτική τους αγωγή, να τους ακούσουμε με προσοχή και να βρούμε για τον κάθε άνθρωπο μία μοναδική λύση, η οποία θα του επιτρέψει να πάρει την αγωγή του, όπως πρέπει».
Για καταστάσεις βέβαια που κάποιος χρειάζεται να πάρει βιταμίνες ή κάποιο δερματολογικό σκεύασμα που κοστίζουν αρκετές δεκάδες ευρώ αλλά του είναι απαραίτητα για το νόσημα από το οποίο πάσχει και δεν έχει χρήματα, θα πρέπει κανείς να δει και να παρατηρήσει, ότι υπάρχουν σκευάσματα που οι τιμές τους έχουν πετάξει στα ύψη τα τελευταία χρόνια, σε μία περίοδο γενικότερης ακρίβειας με αποτέλεσμα να υπάρχουν άνθρωποι που τους είναι αδύνατο να τα προμηθευτούν.
Ο κ. Κακονίκος υποστήριξε ότι υπάρχει μία διαρκής αγωνία από πλευράς Υπουργείου Υγείας για το πως με τον προϋπολογισμό που υπάρχει, θα γίνει μία διαχείριση που θα φέρει τα καλύτερα δυνατά αποτελέσματα στην υγεία των ασθενών.
Για έναν άνθρωπο που δεν είναι επιλογή του η λήψη συμπληρωμάτων αλλά τα παίρνει επειδή του είναι απαραίτητα, θα πρέπει το σύστημα υγείας να βρει τον τρόπο να εξυπηρετεί αυτά τα μεμονωμένα περιστατικά και να άρει το εμπόδιο της οικονομικής αδυναμίας για τη λήψη τους στη λογική ακριβώς της ανάγκης προσήλωσης του ασθενή στη θεραπευτική του αγωγή.
«Το σύστημα υγείας είναι για να εξυπηρετεί εμάς. Δεν είναι ούτε για να βγάζει χρήματα ούτε για να γλιτώνει χρήματα. Είναι για να καλύπτει τις δικές μας ανάγκες», ανέφερε.
Η μεγάλη αύξηση των τιμών των προϊόντων για τα οποία δεν απαιτείται ιατρική συνταγή όπως για παράδειγμα είναι τα απλά παυσίπονα, αντιπυρετικά, αντιβηχικά είναι κάτι, σημείωσε ο κ. Κακονίκος, το οποίο έχει επισημανθεί από την πρώτη στιγμή. «Οι τιμές στα φάρμακα που δεν υπόκεινται σε ρύθμιση κρατικής διατίμησης έχουν ξεφύγει» ανέφερε χαρακτηριστικά. «Παλιά η πολιτεία όριζε την τιμή ακόμη και στα απλά αντιπυρετικά φάρμακα και είχαμε και το φαινόμενο –για να είμαι ειλικρινής- να έρχονται Γερμανοί και να αγοράζουν αντιπυρετικά από την Ελλάδα γιατί ήταν πιο φθηνά από τη Γερμανία όπου παράγονται. Σήμερα έχουμε πάει στο άλλο άκρο και τα απλά παυσίπονα και αντιπυρετικά μέσα σε (σ.σ. σχεδόν από τότε που βγήκαν από την κρατική διατίμηση) δέκα χρόνια έχουν εξαπλασιάσει, οκταπλασιάσει τις τιμές τους και γενικά είναι πολύ υψηλός ο ρυθμός αύξησης των τιμών αυτών των προϊόντων».