Στοιχεία για την παγκόσμια κάλυψη παιδικού εμβολιασμού έως το τέλος του 2023, υπολογίζουν πως 2,7 εκατομμύρια παιδιά παραμένουν μη εμβολιασμένα και υπο-εμβολιασμένα σε σύγκριση με τα προπανδημικά επίπεδα του 2019, σύμφωνα με δεδομένα που δημοσιεύθηκαν σήμερα από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ) και τη UNICEF.
Από τη Ρούλα Σκουρογιάννη
Οι πιο πρόσφατες εκτιμήσεις του ΠΟΥ και της UNICEF για την εθνική κάλυψη ανοσοποίησης (WUENIC) – που παρέχουν το μεγαλύτερο και πιο ολοκληρωμένο σύνολο δεδομένων στον κόσμο για τις τάσεις ανοσοποίησης για εμβολιασμούς κατά 14 ασθενειών – υπογραμμίζουν την ανάγκη για συνεχείς προσπάθειες κάλυψης, ανάκαμψης και ενίσχυσης του συστήματος.
«Οι τελευταίες τάσεις καταδεικνύουν ότι σε πολλές χώρες εξακολουθούν πάρα πολλά παιδιά να μην έχουν καλυφθεί εμβολιαστικά», δήλωσε η εκτελεστική διευθύντρια της UNICEF, Κάθριν Ράσελ. «Το κλείσιμο του χάσματος στον εμβολιασμό απαιτεί μια παγκόσμια προσπάθεια, με κυβερνήσεις, εταίρους και τοπικούς ηγέτες να επενδύουν στην πρωτοβάθμια υγειονομική περίθαλψη για να διασφαλίσουν ότι κάθε παιδί θα εμβολιαστεί και ότι θα ενισχυθεί η συνολική υγειονομική περίθαλψη».
Σύμφωνα με τα ευρήματα, ο αριθμός των παιδιών που έλαβαν τρεις δόσεις του εμβολίου κατά της διφθερίτιδας, του τετάνου και του κοκκύτη (DTP) το 2023 – βασικός δείκτης για την παγκόσμια κάλυψη του εμβολιασμού – σταμάτησε στο 84% (108 εκατομμύρια). Ωστόσο, ο αριθμός των παιδιών που δεν έλαβαν ούτε μία δόση του εμβολίου αυξήθηκε από 13,9 εκατομμύρια το 2022 σε 14,5 εκατομμύρια το 2023.
Περισσότερα από τα μισά μη εμβολιασμένα παιδιά ζουν στις 31 χώρες με εύθραυστα περιβάλλοντα που πλήττονται από συγκρούσεις και είναι ευάλωτα, όπου τα παιδιά είναι ιδιαίτερα εκτεθειμένα σε ασθένειες (που μπορούν να προληφθούν) λόγω διαταραχών και έλλειψης πρόσβασης σε υπηρεσίες ασφάλειας, διατροφής και υγείας.
Επιπλέον, 6,5 εκατομμύρια παιδιά δεν ολοκλήρωσαν την τρίτη τους δόση του εμβολίου DTP, η οποία είναι απαραίτητη για την επίτευξη προστασίας από ασθένειες στη βρεφική και πρώιμη παιδική ηλικία.
Αυτές οι τάσεις, που δείχνουν ότι η παγκόσμια κάλυψη των εμβολιασμών έχει παραμείνει σε μεγάλο βαθμό αμετάβλητη από το 2022 και -το πιο ανησυχητικό- δεν έχει επιστρέψει ακόμη στα επίπεδα του 2019, αντανακλούν συνεχείς προκλήσεις με διακοπές στις υπηρεσίες υγειονομικής περίθαλψης, υλικοτεχνικές προκλήσεις, διστακτικότητα εμβολίων και ανισότητες στην πρόσβαση στις υπηρεσίες.
Η χαμηλή κάλυψη εμβολίων ήδη οδηγεί σε κρούσματα ιλαράς
Τα στοιχεία δείχνουν περαιτέρω ότι τα ποσοστά εμβολιασμού κατά της θανατηφόρου νόσου της ιλαράς έχουν σταματήσει, αφήνοντας σχεδόν 35 εκατομμύρια παιδιά χωρίς ή μόνο μερική προστασία.
Το 2023, μόνο το 83% των παιδιών παγκοσμίως έλαβαν την πρώτη τους δόση του εμβολίου ιλαράς μέσω συνήθων υγειονομικών υπηρεσιών, ενώ ο αριθμός των παιδιών που έλαβαν τη δεύτερη δόση αυξήθηκε μέτρια από το προηγούμενο έτος, φτάνοντας το 74% των παιδιών. Αυτά τα στοιχεία υπολείπονται της κάλυψης 95% που απαιτείται για την πρόληψη επιδημιών, την αποφυγή περιττών ασθενειών και θανάτων και την επίτευξη των στόχων εξάλειψης της ιλαράς.
Τα τελευταία πέντε χρόνια, τα κρούσματα ιλαράς έπληξαν 103 χώρες – όπου ζουν περίπου τα τρία τέταρτα των βρεφών στον κόσμο. Η χαμηλή εμβολιαστική κάλυψη (80% ή λιγότερο) ήταν ένας σημαντικός παράγοντας. Αντίθετα, 91 χώρες με ισχυρή κάλυψη εμβολίου ιλαράς δεν παρουσίασαν κρούσματα.
«Επιλύσιμο» χαρακτήρισε το πρόβλημα ο Δρ. Tedros Adhanom Ghebreyesus, Γενικός Διευθυντής του ΠΟΥ. «Το εμβόλιο ιλαράς είναι φθηνό και μπορεί να χορηγηθεί ακόμα και στα πιο δύσκολα μέρη. Ο ΠΟΥ δεσμεύεται να συνεργαστεί με όλους τους εταίρους μας για να υποστηρίξει τις χώρες για να καλύψουν αυτά τα κενά και να προστατεύσουν τα παιδιά που κινδυνεύουν περισσότερο το συντομότερο δυνατό».
Η παγκόσμια κάλυψη του εμβολίου HPV μεταξύ των κοριτσιών αυξήθηκε σημαντικά
Από τα φωτεινότερα σημεία στην κάλυψη του εμβολιασμού ήταν η σταθερή εισαγωγή νέων και ανεπαρκώς χρησιμοποιούμενων εμβολίων, συμπεριλαμβανομένων για τον ιό των ανθρώπινων θηλωμάτων (HPV), τη μηνιγγίτιδα, τον πνευμονιόκοκκο, την πολιομυελίτιδα και τη νόσο του ροταϊού, που συνεχίζει να επεκτείνει το εύρος της προστασίας, ιδιαίτερα στις 57 χώρες που υποστηρίζονται από τη Gavi, την Vaccine Alliance.
Για παράδειγμα, το ποσοστό των εφήβων κοριτσιών παγκοσμίως που έλαβαν τουλάχιστον 1 δόση του εμβολίου HPV, το οποίο παρέχει προστασία έναντι του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας, αυξήθηκε από 20% το 2022, σε 27% το 2023. Αυτό οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στις ισχυρές εισαγωγές στο Gavi που υποστηρίζεται χώρες, όπως το Μπαγκλαντές, η Ινδονησία και η Νιγηρία. Η χρήση του προγράμματος εμβολίων για τον HPV μιας δόσης βοήθησε, επίσης, στην ενίσχυση της κάλυψης του εμβολίου.
«Το εμβόλιο HPV είναι ένα από τα πιο επιδραστικά εμβόλια στο χαρτοφυλάκιο της Gavi και είναι απίστευτα ενθαρρυντικό το γεγονός ότι πλέον προσεγγίζει περισσότερα κορίτσια από ποτέ», δήλωσε η Δρ. Sania Nishtar, Διευθύνουσα Σύμβουλος της Gavi, της Vaccine Alliance. «Με εμβόλια τώρα διαθέσιμα σε πάνω από το 50% των επιλέξιμων κοριτσιών στις αφρικανικές χώρες, έχουμε πολλή δουλειά να κάνουμε, αλλά σήμερα μπορούμε να δούμε ότι έχουμε ένα σαφές μονοπάτι για την εξάλειψη αυτής της τρομερής ασθένειας».
Ωστόσο, η κάλυψη του εμβολίου HPV είναι πολύ κάτω από τον στόχο του 90% για την εξάλειψη του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας ως πρόβλημα δημόσιας υγείας, φτάνοντας μόνο το 56% των εφήβων κοριτσιών σε χώρες υψηλού εισοδήματος και το 23% στις χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος.
Μια πρόσφατη δημοσκόπηση σε περισσότερους από 400.000 χρήστες της ψηφιακής πλατφόρμας της UNICEF για νέους, U-Report, αποκάλυψε ότι πάνω από το 75% δεν γνωρίζει ή δεν είναι σίγουρο για το τι είναι ο HPV, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για καλύτερη προσβασιμότητα στα εμβόλια και ευαισθητοποίηση του κοινού. Όταν ενημερώθηκαν για τον ιό, τη σύνδεσή του με τον καρκίνο και την ύπαρξη εμβολίου, το 52% των ερωτηθέντων δήλωσαν ότι θέλουν να λάβουν το εμβόλιο HPV, αλλά τους εμποδίζουν οι οικονομικοί περιορισμοί (41%) και η έλλειψη διαθεσιμότητας (34%).