Ψηφιακό «νυστέρι» στις λίστες αναμονής: Πώς αλλάζει ο χάρτης των χειρουργείων στο ΕΣΥ

Στην πλήρη αναδιάρθρωση του τρόπου διαχείρισης των χειρουργικών επεμβάσεων στο Εθνικό Σύστημα Υγείας (ΕΣΥ) αναφέρθηκε ο Υφυπουργός Υγείας, Μάριος Θεμιστοκλέους, σε πρόσφατη παρέμβασή του στον ραδιοφωνικό σταθμό REAL FM 97,8. Ο Υφυπουργός παρουσίασε την πρόοδο που έχει σημειωθεί μέσω της Ενιαίας Λίστας Χειρουργείων και των απογευματινών χειρουργείων, σκιαγραφώντας παράλληλα το χρονοδιάγραμμα για την οριστική αποσυμφόρηση του συστήματος. 

Από τη Ρούλα Σκουρογιάννη

Η μετάβαση από την άγνοια στην ψηφιακή διαφάνεια

Σύμφωνα με τον κ. Θεμιστοκλέους, μέχρι και το 2023 η χώρα βρισκόταν σε ένα ιδιότυπο «σκοτάδι» αναφορικά με τον πραγματικό αριθμό των ασθενών που βρίσκονταν σε αναμονή. Η έλλειψη κεντρικής καταγραφής καθιστούσε αδύνατο τον προσδιορισμό του χρόνου αναμονής ανά περιστατικό.

Η πλήρης ψηφιοποίηση του συστήματος λειτούργησε ως καταλύτης, αποκαλύπτοντας μια σοκαριστική πραγματικότητα: χιλιάδες συμπολίτες μας παρέμεναν εγκλωβισμένοι σε λίστες αναμονής για διάστημα τριών ή και τεσσάρων ετών. Η καταγραφή αυτή αποτέλεσε το θεμέλιο για τον σχεδιασμό στοχευμένων παρεμβάσεων που ήδη αποδίδουν καρπούς.

Οι τρεις πυλώνες που επιτάχυναν τις επεμβάσεις

Η θετική μεταβολή που καταγράφεται το τελευταίο διάστημα στη ροή των χειρουργείων αποδίδεται, σύμφωνα με τον Υφυπουργό, σε ένα μείγμα τριών βασικών στρατηγικών επιλογών:

1.      Εντατικοποίηση της πρωινής λειτουργίας: Η αύξηση της χειρουργικής δραστηριότητας κατά το πρωινό ωράριο των δημόσιων νοσοκομείων αποτέλεσε την πρώτη γραμμή άμυνας.

2.      Θεσμοθέτηση απογευματινών χειρουργείων: Η εισαγωγή των δωρεάν απογευματινών χειρουργείων εντός του ΕΣΥ προσέφερε μια επιπλέον διέξοδο για τη διαχείριση του όγκου των περιστατικών.

3.      Σύμπραξη με τον ιδιωτικό τομέα μέσω Vouchers: Η αξιοποίηση του ιδιωτικού τομέα για ασθενείς με μακρόχρονη αναμονή, χωρίς οικονομική επιβάρυνση των ιδίων, λειτούργησε ως βαλβίδα αποσυμπίεσης.

Τα αποτελέσματα αυτών των κινήσεων αποτυπώνονται στους αριθμούς, καθώς κατά το προηγούμενο έτος πραγματοποιήθηκαν 50.000 περισσότερες επεμβάσεις συγκριτικά με την αμέσως προηγούμενη χρονιά.

Ο στόχος για το 2026 και η μείωση της αναμονής

Η εικόνα του ΕΣΥ σήμερα παρουσιάζεται σημαντικά βελτιωμένη. Όπως επεσήμανε ο κ. Θεμιστοκλέους, στην πλειονότητα των περιπτώσεων ο χρόνος αναμονής έχει περιοριστεί πλέον στους 4 έως 6 μήνες, ένα νούμερο που απέχει παρασάγγας από τις πολυετείς καθυστερήσεις του παρελθόντος.

Ωστόσο, ο στρατηγικός σχεδιασμός του Υπουργείου Υγείας δεν σταματά εδώ. Ο τελικός στόχος, που έχει τεθεί για τον Αύγουστο του 2026, προβλέπει ότι καμία επέμβαση δεν θα ξεπερνά το όριο των τεσσάρων μηνών σε αναμονή, διασφαλίζοντας την έγκαιρη και ποιοτική πρόσβαση των πολιτών στις απαραίτητες υπηρεσίες υγείας.

Δωρεάν απογευματινά χειρουργεία: Ποιοι ασθενείς έχουν προτεραιότητα και πώς λειτουργεί η διαδικασία

Η θεσμοθέτηση των δωρεάν απογευματινών χειρουργείων στο ΕΣΥ στοχεύει αποκλειστικά στην εκκαθάριση των παλαιών περιστατικών που παραμένουν στις λίστες αναμονής για μεγάλο χρονικό διάστημα. Για να επωφεληθεί ένας ασθενής από το πρόγραμμα χωρίς καμία οικονομική επιβάρυνση, ισχύουν οι εξής προϋποθέσεις:

1. Το κριτήριο της χρονικής αναμονής

Το πρόγραμμα αφορά κατά προτεραιότητα τους ασθενείς που είναι εγγεγραμμένοι στην Ενιαία Λίστα Χειρουργείων για μεγάλο διάστημα. Συγκεκριμένα, προηγούνται:

·         Περιστατικά που βρίσκονται σε αναμονή άνω των 4 μηνών.

·         Παλαιότερα περιστατικά (άνω του έτους), τα οποία το σύστημα ψηφιοποίησης εντόπισε ως «λιμνάζοντα».

2. Η επιλογή του νοσοκομείου και του ιατρού

Οι ασθενείς δεν υποχρεούνται να χειρουργηθούν στο νοσοκομείο όπου αρχικά εγγράφηκαν στη λίστα. Εάν το νοσοκομείο αναφοράς τους δεν έχει τη δυνατότητα απογευματινού χειρουργείου, μπορεί να γίνει χρήση της επιταγής (voucher) για:

·         Άλλο δημόσιο νοσοκομείο που διαθέτει διαθέσιμες απογευματινές χειρουργικές κλίνες.

·         Συμβεβλημένες ιδιωτικές κλινικές, εφόσον το περιστατικό κριθεί επείγον και δεν μπορεί να εξυπηρετηθεί άμεσα από το ΕΣΥ.

3. Η διαδικασία ειδοποίησης

Οι ασθενείς δεν χρειάζεται να προβούν σε νέες αιτήσεις. Η διαδικασία εξελίσσεται ως εξής:

·         Το νοσοκομείο επικοινωνεί απευθείας με τον ασθενή βάσει της σειράς προτεραιότητας στην ψηφιακή λίστα.

·         Ερωτάται ο ασθενής εάν επιθυμεί να μεταφερθεί σε απογευματινό χειρουργείο (δωρεάν) για να επιταχυνθεί η επέμβασή του.

·         Σε περίπτωση άρνησης, ο ασθενής διατηρεί τη θέση του στην πρωινή λίστα, αλλά ο χρόνος αναμονής παραμένει ο αρχικά προβλεπόμενος.

4. Κάλυψη κόστους

Στην περίπτωση των δωρεάν απογευματινών χειρουργείων (που χρηματοδοτούνται από το Ταμείο Ανάκαμψης), το κόστος που καλύπτει το κράτος περιλαμβάνει:

·         Την αμοιβή της χειρουργικής ομάδας (χειρουργοί, αναισθησιολόγοι, νοσηλευτικό προσωπικό).

·         Το κόστος των υλικών και της νοσηλείας.

·         Ο ασθενής δεν πληρώνει τίποτα, σε αντίθεση με τα «κλασικά» απογευματινά χειρουργεία όπου υπάρχει συμμετοχή του ασθενούς.

5. Εξαιρέσεις

Από το πρόγραμμα εξαιρούνται:

·         Επείγοντα περιστατικά: Αυτά εισάγονται άμεσα μέσω των εφημεριών και δεν μπαίνουν σε λίστα αναμονής.

·         Επεμβάσεις αισθητικής φύσης: Το πρόγραμμα αφορά μόνο επεμβάσεις που κρίνονται ιατρικά αναγκαίες και έχουν καταχωρηθεί επίσημα στη λίστα του ΕΣΥ.