Εκτυπωμένα φάρμακα, κομμένα και ραμμένα στα μέτρα κάθε ασθενή, αναμένεται να διατίθενται στα φαρμακεία την επόμενη δεκαετία.
Όσο κι αν ακούγεται σαν σενάριο επιστημονικής φαντασίας, η εξέλιξη της τεχνολογίας μπορεί να δώσει στους φαρμακοποιούς τη δυνατότητα να εκτυπώνουν, με τρισδιάστατο εκτυπωτή, εξατομικευμένα φάρμακα που θα ανταποκρίνονται στις ανάγκες κάθε ασθενή. Μάλιστα, τα σκευάσματα δεν θα περιορίζονται στην κλασική μορφή χαπιού, αλλά θα μπορούν να είναι και μασώμενα δισκία.
Οι εξελίξεις αυτές παρουσιάστηκαν στο πλαίσιο του 12ου Πανελλήνιου Συνεδρίου Εφαρμοσμένης Φαρμακευτικής (ΠΣΕΦ), που διοργάνωσε ο Φαρμακευτικός Σύλλογος Θεσσαλονίκης. Όπως επισημάνθηκε στη διάρκεια του συνεδρίου, η δημιουργία αυτών των φαρμάκων μπορεί να γίνει είτε με ένα ειδικό kit που θα περιέχει τις πρώτες ύλες και οδηγίες χρήσης είτε μέσω ενός εύχρηστου λογισμικού, στο οποίο θα εισάγονται τα χαρακτηριστικά της μορφής του φαρμάκου που επιθυμούν να εκτυπώσουν. Με τη βοήθεια αλγορίθμων θα πραγματοποιούνται οι απαραίτητοι υπολογισμοί, οδηγώντας στον αυτόματο σχεδιασμό του φαρμάκου, το οποίο στη συνέχεια θα παράγεται από τον τρισδιάστατο εκτυπωτή. Όπως ανέφεραν οι ειδικοί, τα μεγαλύτερα πλεονεκτήματα της τρισδιάστατης εκτύπωσης φαρμάκων είναι η ακρίβεια στη δοσολογία, η ευκολία στη λήψη και η καλύτερη συμμόρφωση των ασθενών στη θεραπεία τους.
Στο πλαίσιο της ενότητας για τα φάρμακα υψηλού κόστους και την τρισδιάστατη εκτύπωση στο σημείο φροντίδας, ο πρόεδρος του Τμήματος Φαρμακευτικής του ΑΠΘ, καθηγητής Φαρμακευτικής Τεχνολογίας, Δημήτριος Φατούρος, και ο επίκουρος καθηγητής Φαρμακευτικής Τεχνολογίας του ίδιου Τμήματος, Γεώργιος Ελευθεριάδης, εξήγησαν ότι η 3D εκτύπωση μπορεί να αξιοποιηθεί για την παρασκευή εξατομικευμένων φαρμάκων για διάφορες παθήσεις, όπως η επιληψία και ο καρκίνος του μαστού, καθώς και για φάρμακα υψηλού κόστους ή για ειδικές ομάδες πληθυσμού, όπως παιδιά και ηλικιωμένοι. Ωστόσο, στη χώρα μας δεν υπάρχει ακόμη σχετικό ρυθμιστικό πλαίσιο, ενώ, όταν η νέα τεχνολογία ενταχθεί στην κλινική πράξη, εκτιμάται ότι θα εφαρμοστεί αρχικά στα νοσοκομεία και, σε βάθος περίπου δεκαετίας, και στα φαρμακεία.
Καθυστερεί η διάθεση κι άλλων κατηγοριών ΦΥΚ
Καθυστέρηση περίπου ενός μηνός καταγράφεται στην έναρξη διάθεσης από τα ιδιωτικά φαρμακεία των βιολογικών παραγόντων για την αντιμετώπιση συστηματικών φλεγμονωδών νοσημάτων. Πρόκειται για καινοτόμα φάρμακα υψηλού κόστους, που προσφέρουν στοχευμένη θεραπεία με υψηλή αποτελεσματικότητα στη χρόνια φλεγμονή που προκαλούν ασθένειες όπως η νόσος Crohn, η ελκώδης κολίτιδα, η ρευματοειδής αρθρίτιδα και η ψωρίαση.
Όπως ανέφερε, μεταξύ άλλων, ο πρόεδρος του Φαρμακευτικού Συλλόγου Θεσσαλονίκης (ΦΣΘ), Διονύσιος Ευγενίδης, κατά τη διάρκεια της ομιλίας του στην τελετή έναρξης του συνεδρίου, παρά τις αρχικές διαβεβαιώσεις του υπουργείου Υγείας, τα συγκεκριμένα φάρμακα δεν έχουν ακόμη ενταχθεί στην ειδική λίστα των ΦΥΚ, με αποτέλεσμα οι ασθενείς να παραμένουν σε αναμονή, προσδοκώντας ότι σύντομα θα μπορούν να τα προμηθεύονται από το φαρμακείο της γειτονιάς τους.
Παράλληλα, τόνισε ότι η επιστροφή των φαρμάκων υψηλού κόστους στον φυσικό τους χώρο, τα φαρμακεία, αποτελεί χρόνιο αίτημα των φαρμακοποιών, το οποίο πλέον αρχίζει να υλοποιείται.
«Τα πλεονεκτήματα είναι ότι οι ασθενείς μπορούν να προμηθεύονται τα φάρμακά τους άμεσα, χωρίς την ταλαιπωρία των ουρών έξω από τα φαρμακεία του ΕΟΠΥΥ. Επιπλέον, οι φαρμακοποιοί, ως επιστήμονες υγείας, μπορούν να καθοδηγούν τους ασθενείς σχετικά με τη σωστή χορήγηση και φύλαξη, τις ανεπιθύμητες ενέργειες και τις πιθανές αλληλεπιδράσεις με άλλα φάρμακα», επισήμανε ο κ. Ευγενίδης, υπογραμμίζοντας τη σημασία της συνεργασίας ιατρών και φαρμακοποιών για την παροχή βέλτιστων υπηρεσιών υγείας στους πολίτες.
Αυτόματοι απινιδωτές στα φαρμακεία
Τη σημασία της τοποθέτησης αυτόματων απινιδωτών στα φαρμακεία ανέδειξε ο πρόεδρος του Δ.Σ. της Καρδιολογικής Εταιρείας Βορείου Ελλάδος και διευθυντής της Καρδιολογικής Κλινικής του Νοσοκομείου Παπαγεωργίου, καρδιολόγος Ιωάννης Στυλιάδης, στο πλαίσιο στρογγυλής τράπεζας για τις σύγχρονες εξελίξεις στην καρδιολογία. Οι ομιλητές παρουσίασαν, μεταξύ άλλων, τρόπους διαχείρισης από τους φαρμακοποιούς περιστατικών καρδιογενούς προέλευσης, όπως δυσλιπιδαιμία, έμφραγμα του μυοκαρδίου, κολπική μαρμαρυγή και καρδιακή ανεπάρκεια.
ΑΠΕ-ΜΠΕ