Η εκστρατεία «Ζω με ΧΑΠ» ευαισθητοποιεί το κοινό για τη χρόνια, προοδευτική νόσο που πλήττει εκατοντάδες χιλιάδες Έλληνες και η οποία είναι
προοδευτική και μη αναστρέψιμη. Τι πρέπει να γνωρίζουμε, πώς γίνεται η διάγνωση και πώς μπορούμε να περιορίσουμε τις επιπτώσεις της νόσου.
Από τη Ρούλα Σκουρογιάννη
ΧΑΠ: Τα δεδομένα που ανησυχούν
Περισσότεροι από 600.000 Έλληνες, δηλαδή πάνω από 1 στους 20 κατοίκους,
ζουν με Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ). Παγκοσμίως, εκατοντάδες εκατομμύρια άνθρωποι αντιμετωπίζουν την ίδια πάθηση, μια προοδευτική αναπνευστική νόσο που προκαλεί χρόνιο βήχα, δύσπνοια και σημαντική επιβάρυνση στην καθημερινότητα. Η ΧΑΠ βρίσκεται ανάμεσα στις κύριες αιτίες θανάτου διεθνώς και προκαλεί περισσότερα από 3,5 εκατομμύρια θανάτους ετησίως. Παρά όμως την έκταση του προβλήματος,
μεγάλο μέρος του κοινού δεν αναγνωρίζει τη ΧΑΠ ως αναπνευστική νόσο: έως και το 45% του γενικού πληθυσμού δηλώνει άγνοια για τη φύση της. Αυτός ο συνδυασμός έλλειψης ενημέρωσης και υποδιάγνωσης (65–80% των ασθενών πιθανώς δεν έχουν διαγνωστεί) εντείνει το φορτίο για την κοινωνία και το σύστημα υγείας.
Η εκστρατεία «Ζω με ΧΑΠ» — στόχοι και μηνύματα
Η
Sanofi Ελλάδας παρουσίασε την πρωτοβουλία «Ζω με ΧΑΠ» με στόχο την άμεση αύξηση της ευαισθητοποίησης του κοινού για τη νόσο και την προώθηση της έγκαιρης διάγνωσης και διαχείρισης.
Κεντρικά μηνύματα της καμπάνιας είναι: Η
ανάγκη αναγνώρισης συμπτωμάτων, η
σημασία της πρόληψης και της
αντιμετώπισης των εξάρσεων, και ο ενεργός ρόλος του ασθενούς σε συνεργασία με τον θεράποντα ιατρό για την επιβράδυνση της εξέλιξης της νόσου.
Τι είναι η ΧΑΠ — συμπτώματα, αιτίες και επιπτώσεις
Η ΧΑΠ είναι χρόνια και προοδευτική: με το πέρασμα του χρόνου η αναπνευστική λειτουργία φθίνει, ιδιαίτερα όταν εμφανίζονται επαναλαμβανόμενες εξάρσεις, δηλαδή περίοδοι οξείας επιδείνωσης που προσθέτουν φλεγμονή και μόνιμη βλάβη στους πνεύμονες. Κατά κανόνα εμφανίζεται σε ενήλικες μεγαλύτερης ηλικίας και εκδηλώνεται με:
· Επίμονο παραγωγικό βήχα.
· Δύσπνοια κατά την κόπωση ή σε καθημερινές δραστηριότητες.
· Κόπωση και περιορισμό της φυσικής δραστηριότητας.
Κύρια αιτία θεωρείται το κάπνισμα, ωστόσο σημαντικοί παράγοντες κινδύνου περιλαμβάνουν την επαγγελματική έκθεση σε σωματίδια και καπνούς, την εσωτερική ρύπανση (π.χ. καύση βιομάζας), το ιστορικό σοβαρών αναπνευστικών λοιμώξεων στην παιδική ηλικία, καθώς και συνυπάρχουσες αναπνευστικές νόσους όπως το άσθμα.
Διάγνωση και διαχείριση — Πώς αλλάζει η ζωή με σωστή προσέγγιση
Η έγκαιρη διάγνωση είναι κρίσιμη: Ο πνευμονολόγος αξιολογεί συμπτώματα, ιστορικό έκθεσης και πραγματοποιεί σπιρομέτρηση για την εκτίμηση της αναπνευστικής λειτουργίας. Η διαχείριση περιλαμβάνει εξατομικευμένο σχέδιο θεραπείας, εμβολιασμούς για την πρόληψη λοιμώξεων, εκπαίδευση για τον έλεγχο των συμπτωμάτων και μέτρα μείωσης κινδύνου (π.χ. διακοπή καπνίσματος). Η πρόληψη και η μείωση των εξάρσεων προστατεύουν τη λειτουργία των πνευμόνων και μειώνουν τον κίνδυνο νοσηλείας.
Η φωνή των ειδικών — Τι χρειάζεται να ξέρει ο πολίτης
Ο
Καθηγητής Πνευμονολογίας, Κωνσταντίνος Κωστίκας, επισημαίνει πως πολλά συμπτώματα συχνά αγνοούνται ή αποδίδονται σε γήρανση ή κόπωση. Τα κρίσιμα σημεία που πρέπει να οδηγήσουν σε ιατρική εκτίμηση περιλαμβάνουν επίμονο βήχα, σταδιακή επιδείνωση της αναπνοής και επαναλαμβανόμενες λοιμώξεις του αναπνευστικού. Ο ρόλος του πνευμονολόγου και η συνεχής επικοινωνία με τον ασθενή είναι το κλειδί για την έγκαιρη ρύθμιση της θεραπείας, την πρόληψη εξάρσεων και τη διατήρηση της ποιότητας ζωής.
Κοινωνικό και οικονομικό βάρος — γιατί αφορά όλους
Η ΧΑΠ δεν είναι μόνο ιατρικό πρόβλημα: επιφέρει σημαντικό σωματικό, ψυχικό και οικονομικό κόστος για τους ασθενείς και τις οικογένειές τους. Η απώλεια αυτονομίας, οι νοσηλείες και η μειωμένη απόδοση στην εργασία έχουν ευρύτερες συνέπειες για το σύστημα υγείας και την κοινωνία. Η καμπάνια «Ζω με ΧΑΠ» στοχεύει στην ενδυνάμωση των ασθενών — όχι ως απλές αποδέκτες φροντίδας, αλλά ως ενεργά μέλη μιας ενημερωμένης κοινότητας.
Πώς μπορείτε να ενημερωθείτε — υλικό και συνεργασίες
Η εκστρατεία περιλαμβάνει ενημερωτικό υλικό και οπτικοακουστικά μέσα με στόχο την καθαρή και κατανοητή πληροφόρηση για τους ασθενείς και τους φροντιστές τους. Η πρωτοβουλία υλοποιήθηκε σε συνεργασία με τη
Regeneron.
Τελικό μήνυμα
Η ΧΑΠ μπορεί να περιορίσει σημαντικά τη ζωή, αλλά δεν είναι αναπόφευκτη κατάληξη. Με έγκαιρη διάγνωση, συνεργασία με τον θεράποντα ιατρό, πρόληψη των εξάρσεων και αλλαγές στον τρόπο ζωής, οι ασθενείς έχουν πραγματικές επιλογές για να επιβραδύνουν την εξέλιξη της νόσου και να βελτιώσουν την καθημερινότητά τους.
