Τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων των ΗΠΑ σχεδιάζουν μια μεγάλη μελέτη για να αποδείξουν ότι δεν υπάρχουν πιθανές συνδέσεις μεταξύ εμβολίων και αυτισμού, παρά την εκτεταμένη επιστημονική έρευνα που έχει διαψεύσει ή δεν έχει βρει στοιχεία τέτοιων δεσμών, όπως δήλωσαν στο Reuters πηγές που γνωρίζουν το θέμα.
Από τη Ρούλα Σκουρογιάννη
Η πρωτοβουλία του CDC έρχεται να απαντήσει σε ένα από τα μεγαλύτερα κρούσματα Ιλαράς που έχουν δει οι ΗΠΑ την τελευταία δεκαετία, με περισσότερα από 200 κρούσματα και δύο θανάτους στο Τέξας και το Νέο Μεξικό. Το ξέσπασμα έχει τροφοδοτηθεί από τη μείωση των ποσοστών εμβολιασμού σε περιοχές των Ηνωμένων Πολιτειών, όπου οι γονείς έχουν πειστεί ψευδώς ότι τέτοιου είδους εμβόλια κάνουν περισσότερο κακό παρά καλό.
Το αντιεμβολιαστικό κίνημα
Το αντιεμβολιαστικό κίνημα -που ξεκίνησε από μια μελέτη του 1998, η οποία έχει πλήρως απορριφθεί επιστημονικά– αντιτίθεται στον εμβολιασμό, βασιζόμενο σε ψευδείς φήμες και παραπληροφόρηση για τα εμβόλια. Οι άνθρωποι που το υποστηρίζουν πιστεύουν ότι τα εμβόλια είναι επικίνδυνα και ότι προκαλούν αυτισμό, παρόλο που αυτές οι πεποιθήσεις δεν υποστηρίζονται από επιστημονικά στοιχεία.
Αποτέλεσμα της επιρροής του κινήματος είναι η μείωση των ποσοστών εμβολιασμού σε ορισμένες περιοχές και η αύξηση των κρουσμάτων ασθενειών που μπορούν να προληφθούν με εμβολιασμό, όπως η Ιλαρά.
Πώς ξεκίνησε ο μύθος για τα εμβόλια;
- Το 1998, ο Βρετανός γιατρός Andrew Wakefield δημοσίευσε μια μελέτη στο ιατρικό περιοδικό The Lancet, στην οποία ισχυριζόταν ότι το τριπλό εμβόλιο MMR (ιλαράς, παρωτίτιδας, ερυθράς) σχετίζεται με την ανάπτυξη αυτισμού σε παιδιά.
- Η μελέτη είχε σοβαρά μεθοδολογικά σφάλματα, πολύ μικρό δείγμα (μόλις 12 παιδιά) και σύγκρουση συμφερόντων, καθώς ο Wakefield είχε οικονομικά κίνητρα.
- Μετά από επιστημονική διερεύνηση, η έρευνα αποσύρθηκε το 2010 και ο Wakefield έχασε την ιατρική του άδεια.
Τι λέει η επιστήμη για τα εμβόλια;
- Πλήθος επιστημονικών μελετών (με χιλιάδες παιδιά) έχουν δείξει ότι δεν υπάρχει καμία σύνδεση μεταξύ των εμβολίων και του αυτισμού.
- Οι κύριες αιτίες του αυτισμού είναι γενετικοί και περιβαλλοντικοί παράγοντες, όχι τα εμβόλια.
Αντιεβμολιαστικό κίνημα: Παραπληροφόρηση και δημόσια υγεία
- Παρόλο που η θεωρία έχει καταρριφθεί, το αντιεμβολιαστικό κίνημα συνεχίζει να διαδίδει παραπληροφόρηση.
- Το κίνημα ενισχύθηκε από τα social media και δημόσια πρόσωπα που διαδίδουν ψευδείς ειδήσεις.
- Η μείωση των εμβολιασμών έχει οδηγήσει σε επανεμφάνιση ασθενειών όπως η ιλαρά, που είχαν σχεδόν εξαλειφθεί.
Ο αρνητικός ρόλος του υπουργού Υγείας των ΗΠΑ
Ο υπουργός Υγείας των ΗΠΑ, Ρόμπερτ Κένεντι Τζούνιορ, που έχει αρμοδιότητες στο CDC, έχει από καιρό σπείρει αμφιβολίες σχετικά με την ασφάλεια του συνδυασμένου εμβολίου για την ιλαρά, την παρωτίτιδα και την ερυθρά (MMR). Σε μια συνεδρίαση του υπουργικού συμβουλίου την περασμένη εβδομάδα, ο Κένεντι υποβάθμισε αρχικά την είδηση ότι ένα παιδί σχολικής ηλικίας πέθανε από ιλαρά στο Τέξας, ο πρώτος τέτοιος θάνατος σε μια δεκαετία, αποκαλώντας τέτοιες εστίες συνηθισμένες και παραλείποντας να αναφέρει τον ρόλο του εμβολιασμού για την πρόληψη της ιλαράς.
Το περασμένο Σαββατοκύριακο, ο Κένεντι δημοσίευσε ένα σχολιαστικό άρθρο στο Fox News, που προωθούσε τον ρόλο του εμβολιασμού, αλλά είπε επίσης στους γονείς ότι ο εμβολιασμός ήταν προσωπική επιλογή και τους προέτρεψε να συμβουλευτούν τον γιατρό τους.
Δεν είναι σαφές εάν ο Κένεντι εμπλέκεται στη σχεδιαζόμενη μελέτη CDC ή πώς θα πραγματοποιηθεί, καθώς δεν απάντησε σε σχετικό ερώτημα.
Το αμερικανικό υπουργείο Υγείας και το CDC έκαναν λόγο για «εκτοξευόμενα ποσοστά αυτισμού», σε κοινή τους δήλωση, την Παρασκευή 7 Μαρτίου 2025.
«Ο αμερικανικός λαός αναμένει έρευνα υψηλής ποιότητας και διαφάνεια, και αυτό προσφέρει το CDC», αναφέρεται στην ανακοίνωση.
Ο υποψήφιος του Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ για διευθυντής του CDC, Δρ. Ντέιβ Γουέλντον, πρόκειται να περάσει από ακρόαση στην επιτροπή της Γερουσίας των ΗΠΑ, την επόμενη εβδομάδα. Ορισμένοι γερουσιαστές έχουν εκφράσει ανησυχίες για τις απόψεις του Γουέλντον για τα εμβόλια, ενώ ο ίδιος αρνήθηκε να το σχολιάσει.
Μήπως η έναρξη έρευνας περνάει λάθος μηνύματα
Ο Δρ. Γουίλμπουρ Τσεν, καθηγητής στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου του Μέριλαντ και πρώην μέλος της συμβουλευτικής επιτροπής εμβολίων του CDC, είπε ότι η ύπαρξη μιας τέτοιας μελέτης, που διεξήχθη από την ομοσπονδιακή κυβέρνηση, είναι από μόνη της αρκετή για να εγείρει αμφιβολίες σχετικά με τα εμβόλια σε κάποιους στο ευρύ κοινό.
«Στέλνει το μήνυμα ότι υπάρχει κάτι εκεί που αξίζει να διερευνηθεί, οπότε αυτό σημαίνει ότι πρέπει να υπάρχει κάτι που συμβαίνει μεταξύ των εμβολίων και του αυτισμού», είπε ο Δρ. Τσεν.
Αύξηση των διαγνώσεων αυτισμού στις Ηνωμένες Πολιτείες
Οι διαγνώσεις αυτισμού στις ΗΠΑ έχουν αυξηθεί σημαντικά από το 2000, εντείνοντας την ανησυχία του κοινού.
Πολλοί ερευνητές αποδίδουν την αύξηση των διαγνώσεων σε πιο διαδεδομένο έλεγχο και στη συμπερίληψη ευρύτερου φάσματος συμπεριφορών για την περιγραφή της πάθησης. Ωστόσο, ορισμένα δημόσια πρόσωπα έχουν διαδώσει την ιδέα ότι φταίνε τα εμβόλια, υπενθυμίζοντας τη μελέτη του Βρετανού ερευνητή Άντριου Γουέικφιλντ στα τέλη της δεκαετίας του 1990 που συνέδεσε την αύξηση των διαγνώσεων αυτισμού με την ευρεία χρήση του εμβολίου MMR.
Τα αίτια του αυτισμού είναι ασαφή. Καμία αυστηρή μελέτη δεν έχει βρει σχέση μεταξύ του αυτισμού και των εμβολίων ή φαρμάκων ή των συστατικών τους, όπως η θιμεροσάλη ή η φορμαλδεΰδη.
Υπάρχει ευρέως διαδεδομένη εικασία μεταξύ των επιστημόνων ότι τα νευρολογικά χαρακτηριστικά του αυτισμού μπορεί να αναπτυχθούν στη μήτρα, όταν ο εγκέφαλος του εμβρύου αναπτύσσεται. Μελέτες έχουν συνδέσει τον αυτισμό με μητρικούς παράγοντες στην εγκυμοσύνη και ορισμένες έρευνες υποδηλώνουν σύνδεση με τις επιπλοκές του τοκετού και τον χρόνο.
Οι αντιεμβολιαστικές απόψεις των συνεργατών του Τραμπ
Ο Τραμπ, σε ομιλία του στο Κογκρέσο αυτή την εβδομάδα, ανέφερε την αύξηση του αυτισμού στα παιδιά. «Λοιπόν, θα μάθουμε τι είναι και δεν υπάρχει κανείς καλύτερος από τον Μπόμπι και όλους τους ανθρώπους που συνεργάζονται μαζί του», είπε ο Τραμπ, αναφερόμενος στον Κένεντι.
Ο Λευκός Οίκος δεν είχε κανένα άμεσο σχόλιο για τη σχεδιαζόμενη μελέτη CDC.
Οι αντιεμβολιαστικές απόψεις του Κένεντι έχουν προκαλέσει ανησυχία σε ορισμένους Ρεπουμπλικάνους. Κατά τη διάρκεια της ακρόασης επιβεβαίωσης του Κένεντι, ο γερουσιαστής Μπιλ Κάσιντι, Ρεπουμπλικανός και γιατρός από τη Λουιζιάνα, πρότεινε στον υποψήφιο να απορρίψει οποιαδήποτε σχέση μεταξύ εμβολίων και αυτισμού.
Ο Κένεντι αρνήθηκε ότι ήταν κατά του εμβολίου, αλλά δεν αναγνώρισε ότι μια τέτοια σύνδεση είχε καταρριφθεί.
Αυτή την εβδομάδα, ο Κάσιντι αμφισβήτησε τον υποψήφιο του Τραμπ για να ηγηθεί των Εθνικών Ινστιτούτων Υγείας, Δρ Jay Bhattacharya, λόγω της στάσης του σχετικά με τη διερεύνηση πιθανής σχέσης μεταξύ του αυτισμού και των παιδικών εμβολίων.