Σε μια κορυφαία στιγμή για τη δημόσια υγεία στην Καραϊβική, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) συνεχάρη επίσημα τις Μπαχάμες, καθώς αποτελούν πλέον το νεότερο κράτος της περιοχής που έλαβε την πιστοποίηση για την εξάλειψη της μετάδοσης του ιού HIV από τη μητέρα στο παιδί.
Από τη Ρούλα Σκουρογιάννη
«Συγχαίρω τις Μπαχάμες γι’ αυτό το εξαιρετικό επίτευγμα, το οποίο επισφραγίζει χρόνια πολιτικής δέσμευσης και αφοσίωσης των εργαζομένων στον τομέα της υγείας», δήλωσε ο Δρ. Tedros Adhanom Ghebreyesus, Γενικός Διευθυντής του ΠΟΥ. «Διασφαλίζοντας ότι τα παιδιά γεννιούνται ελεύθερα από τον ιό HIV, θωρακίζουμε ένα πιο υγιές και λαμπρό μέλλον για την επόμενη γενιά».
Από την πλευρά του, ο Δρ. Jarbas Barbosa, Διευθυντής του Παναμερικανικού Οργανισμού Υγείας (PAHO), τόνισε ότι το ορόσημο αυτό δεν αποτελεί μόνο πηγή εθνικής υπερηφάνειας, αλλά και μια ευκαιρία για την περαιτέρω καταπολέμηση των μεταδιδόμενων νοσημάτων σε ολόκληρη την αμερικανική ήπειρο.
Τα θεμέλια της επιτυχίας: Ένα ολιστικό μοντέλο φροντίδας
Η επιτυχία των Μπαχαμών δεν ήταν τυχαία. Βασίστηκε στην εφαρμογή ενός ολοκληρωμένου και χωρίς αποκλεισμούς μοντέλου υγειονομικής περίθαλψης. Το «κλειδί» βρέθηκε στην παροχή καθολικής προγεννητικής φροντίδας σε όλες τις έγκυες γυναίκες, ανεξάρτητα από την εθνικότητα ή το νομικό τους καθεστώς, τόσο σε δημόσιες όσο και σε ιδιωτικές δομές.
Το σύστημα υποστηρίζεται από:
- Ισχυρό δίκτυο εργαστηρίων: Διασφάλιση αξιόπιστων αποτελεσμάτων σε σύντομο χρόνο.
- Αυστηρό πρωτόκολλο ελέγχου: Οι γυναίκες υποβάλλονται σε τεστ HIV κατά το πρώτο προγεννητικό ραντεβού και ξανά κατά το τρίτο τρίμηνο της κύησης.
- Συνδυασμένη δράση: Οι παρεμβάσεις για την εξάλειψη της μετάδοσης (EMTCT) είναι πλήρως ενσωματωμένες στο πρόγραμμα Μητρικής και Παιδικής Υγείας.
Καινοτόμες θεραπείες και δωρεάν πρόσβαση
Οι Μπαχάμες προχώρησαν ένα βήμα παρακάτω, εισάγοντας την προληπτική αγωγή (PrEP) για την αποτροπή της μόλυνσης από τον HIV, η οποία προσφέρεται και στις εγκύους. Για να διασφαλιστεί η συνέχεια της φροντίδας, το σύστημα υγείας παρέχει:
- Στενή παρακολούθηση των HIV-θετικών μητέρων και των βρεφών τους.
- Πολυμηνιαία χορήγηση αντιρετροϊκών φαρμάκων.
- Δωρεάν θεραπεία για σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα (ΣΜΝ) και υπηρεσίες οικογενειακού προγραμματισμού.
«Εδώ και χρόνια εργαζόμαστε σκληρά για την αντιμετώπιση του HIV/AIDS», δήλωσε ο Δρ. Michael Darville, Υπουργός Υγείας των Μπαχαμών. «Πολλοί άνθρωποι συνέβαλαν σε αυτό το ορόσημο – από τις νοσηλεύτριες και τους γιατρούς στα νοσοκομεία μας μέχρι τις κλινικές σε κάθε γωνιά του αρχιπελάγους μας».
Ο δρόμος προς την πιστοποίηση του ΠΟΥ
Για να λάβει μια χώρα την πιστοποίηση εξάλειψης της μετάδοσης, πρέπει να αποδείξει με στοιχεία ότι διατηρεί σταθερά τα εξής κριτήρια:
- Μείωση του ποσοστού μετάδοσης του HIV από τη μητέρα στο παιδί σε λιγότερο από 2%.
- Λιγότερες από 5 νέες λοιμώξεις σε παιδιά ανά 1.000 ζωντανές γεννήσεις.
- Κάλυψη άνω του 95% στην προγεννητική φροντίδα, τον έλεγχο και τη θεραπεία των εγκύων.
Οι Μπαχάμες γίνονται πλέον το 12ο μέλος μιας επίλεκτης ομάδας χωρών στην περιοχή της Αμερικής (μετά την Κούβα που ήταν η πρώτη παγκοσμίως και τη Βραζιλία που πιστοποιήθηκε πέρυσι) που επιτυγχάνουν αυτόν τον στόχο.
Ένα παγκόσμιο μήνυμα ελπίδας
«Η Λατινική Αμερική και η Καραϊβική αποτελούν φάρο προόδου σε αυτή την παγκόσμια προσπάθεια», σημείωσε η Anurita Bains από τη UNICEF, τονίζοντας ότι οι Μπαχάμες εμπνέουν τον υπόλοιπο κόσμο.
Η Winnie Byanyima, Εκτελεστική Διευθύντρια του UNAIDS, κατέληξε: «Αυτό το επίτευγμα δείχνει ότι η εξάλειψη της μετάδοσης είναι εφικτή όταν υπάρχει πολιτική βούληση, σταθερή επένδυση στην Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας και στενή συνεργασία με τις κοινότητες που επηρεάζονται περισσότερο από τον ιό».
Η επιτυχία αυτή εντάσσεται στην ευρύτερη πρωτοβουλία EMTCT Plus, που στοχεύει στην οριστική εξάλειψη της μετάδοσης από μητέρα σε παιδί όχι μόνο του HIV, αλλά και της σύφιλης, της ηπατίτιδας Β και της νόσου Chagas στην Αμερική έως το 2030.