Αντιμέτωπο με μια πρωτοφανή κρίση στη φροντίδα του καρκίνου ενδέχεται να βρεθεί το παγκόσμιο σύστημα υγείας τις επόμενες δεκαετίες, καθώς η αύξηση των περιστατικών δεν συμβαδίζει με τη διαθεσιμότητα εξειδικευμένου προσωπικού.
Σύμφωνα με νέα έκθεση της Επιτροπής Lancet Oncology, ο κόσμος θα χρειαστεί σχεδόν 100 εκατομμύρια επιπλέον εργαζόμενους στον τομέα της ογκολογίας έως το 2050.
Η μελέτη, η οποία παρουσιάστηκε στο ετήσιο συνέδριο της Αμερικανικής Εταιρείας Κλινικής Ογκολογίας (ASCO) για το 2026, επισημαίνει ότι η έλλειψη κατάλληλα εκπαιδευμένου προσωπικού αποτελεί ήδη σημαντικό εμπόδιο στην παροχή ποιοτικής ογκολογικής φροντίδας και στην προώθηση της έρευνας, εντείνοντας τις ανισότητες μεταξύ των χωρών.
Με βάση τις σημερινές τάσεις, οι ερευνητές εκτιμούν ότι το παγκόσμιο έλλειμμα εργαζομένων στην ογκολογία θα αγγίξει τα 99,9 εκατομμύρια άτομα έως το 2050. Στον αριθμό αυτό περιλαμβάνονται επαγγελματίες που δραστηριοποιούνται στην έρευνα, στις ρυθμιστικές και χρηματοδοτικές δομές υποστήριξης, αλλά και στις κοινότητες που συμμετέχουν στις ερευνητικές διαδικασίες.
Οι μεγαλύτερες ελλείψεις αναμένονται στο νοσηλευτικό προσωπικό, με ανάγκη για περισσότερους από 65 εκατομμύρια επιπλέον νοσηλευτές, καθώς και στους διαγνωστικούς τομείς, όπου θα απαιτηθούν περίπου 16 εκατομμύρια ακόμη ακτινολόγοι και παθολογοανατόμοι.
Ιδιαίτερα έντονα προβλέπεται να είναι τα προβλήματα στην Αφρική και την Ασία, όπου εκτιμάται ότι θα λείπουν 34,3 και 57,3 εκατομμύρια εργαζόμενοι αντίστοιχα.
Οι ερευνητές σημειώνουν ότι καμία περιοχή του κόσμου δεν θα μείνει ανεπηρέαστη από τις ελλείψεις προσωπικού. Στις χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος, βασικός παράγοντας είναι η φυγή εξειδικευμένων επαγγελματιών προς πλουσιότερες χώρες, το λεγόμενο «brain drain».
Αντίθετα, στα κράτη υψηλού εισοδήματος, οι πιέσεις προέρχονται κυρίως από την επαγγελματική εξουθένωση των εργαζομένων, την αυξημένη συχνότητα κατάθλιψης και τις δημοσιονομικές περικοπές στα συστήματα υγείας.
Η έκθεση χαρακτηρίζει τον καρκίνο ως μια «σιωπηλή πανδημία», καθώς ο αριθμός των νέων περιστατικών αναμένεται να εκτοξευθεί τα επόμενα χρόνια. Οι διαγνώσεις εκτιμάται ότι θα αυξηθούν από περίπου 20 εκατομμύρια το 2022 σε 35,3 εκατομμύρια το 2050, ενώ οι ετήσιοι θάνατοι αναμένεται να φτάσουν τα 18,5 εκατομμύρια παγκοσμίως.
Σύμφωνα με τις προβλέψεις, σχεδόν το 70% των νέων διαγνώσεων θα αφορά χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος, δηλαδή τις ίδιες περιοχές που θα αντιμετωπίσουν και τα μεγαλύτερα προβλήματα στελέχωσης.
Παράλληλα, ο παγκόσμιος δείκτης διαγνωσμένων περιστατικών αναμένεται να αυξηθεί από 165 ανά 100.000 κατοίκους το 2025 σε 200 ανά 100.000 το 2050. Οι αυξήσεις θα καταγραφούν σχεδόν σε όλες τις μορφές καρκίνου, με εξαίρεση τον καρκίνο του στομάχου. Ο καρκίνος του πνεύμονα, του μαστού, του παχέος εντέρου και του προστάτη προβλέπεται να παραμείνουν μεταξύ των συχνότερων διαγνώσεων διεθνώς.
Η συμπρόεδρος της Επιτροπής, δρ Χέντβιγκ Χρίτσακ, υπογράμμισε ότι χωρίς άμεσες παρεμβάσεις η ανθρωπότητα κινδυνεύει να βρεθεί αντιμέτωπη με μια άνευ προηγουμένου κρίση στον τομέα του καρκίνου. Όπως τόνισε, απαιτούνται στοχευμένες εθνικές στρατηγικές, καλύτερη αξιοποίηση του διαθέσιμου προσωπικού, ανακατανομή καθηκόντων, ενσωμάτωση τεχνολογιών τεχνητής νοημοσύνης και ψηφιακής υγείας, καθώς και βιώσιμα μοντέλα χρηματοδότησης.
Στο ίδιο μήκος κύματος, οι συντάκτες της έκθεσης προειδοποιούν ότι οι ελλείψεις προσωπικού δεν επηρεάζουν μόνο τη φροντίδα των σημερινών ασθενών, αλλά απειλούν και την πρόοδο της επιστημονικής έρευνας. Όπως επισημαίνουν, η ανάπτυξη νέων θεραπειών και πολιτικών πρόληψης προϋποθέτει επαρκές ανθρώπινο δυναμικό που θα μπορεί να παράγει γνώση, να σχεδιάζει μελέτες και να μετατρέπει τα επιστημονικά ευρήματα σε πρακτικές λύσεις.
«Δεν μπορούμε να περιμένουμε μέχρι το 2050 για να διαπιστώσουμε αν οι προβλέψεις θα επαληθευτούν», προειδοποίησε ο συν-συγγραφέας της μελέτης Μαρκ Λόουλερ. «Τα στοιχεία αποτελούν καμπανάκι για ολόκληρο τον κόσμο και απαιτούν άμεση κινητοποίηση».