Η μάχη κατά των εξαρτήσεων και η προάσπιση της δημόσιας υγείας απαιτούν συχνά ανατροπές, αλλαγή στρατηγικής και, πάνω από όλα, σωστή καθοδήγηση.
Σε μια εποχή όπου οι εναλλακτικές μορφές καπνίσματος κερδίζουν διαρκώς έδαφος, θολώνοντας τα όρια της απεξάρτησης, η Ελληνική Πνευμονολογική Εταιρεία (ΕΠΕ) έρχεται να ξεκαθαρίσει το τοπίο με μια δυναμική και πρωτοποριακή πρωτοβουλία. Η νέα εκστρατεία ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης της ΕΠΕ εισάγει στην καθημερινότητά μας τη φιλοσοφία του «Time out», στέλνοντας ένα ξεκάθαρο, ηχηρό και σύγχρονο μήνυμα: «Κάνε το δικό σου Time out! Κάνε τη διακοπή εφικτή… Καλύτερα ελεύθερος… Καλύτερα χωρίς καπνό, χωρίς ατμό». Η καμπάνια αυτή δεν εστιάζει μόνο στον παραδοσιακό καπνό, αλλά βάζει στο στόχαστρο και το άτμισμα, αναδεικνύοντας την απόλυτη ελευθερία των πνευμόνων ως τον μοναδικό δρόμο για τη θωράκιση του αναπνευστικού συστήματος.
Η υγεία του αναπνευστικού στο επίκεντρο της πολιτικής υγείας
Το κάπνισμα δεν αποτελεί απλώς μια ατομική επιλογή, αλλά έναν από τους σημαντικότερους τροποποιήσιμους παράγοντες κινδύνου για την παγκόσμια υγεία, με τεράστιο κοινωνικό και οικονομικό αποτύπωμα στα συστήματα περίθαλψης. Συνδέεται άμεσα με την εμφάνιση, αλλά και τη ραγδαία επιδείνωση σοβαρών αναπνευστικών νοσημάτων, όπως η Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ) και ο καρκίνος του πνεύμονα. Για τον λόγο αυτό, η διακοπή της χρήσης κάθε είδους καπνικών προϊόντων αποτελεί έναν από τους βασικούς «5+1» άξονες δράσης που έχουν θεσπιστεί στη Χάρτα της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρείας. Η Χάρτα αυτή αποτελεί μια εμβληματική θεσμική πρωτοβουλία της ΕΠΕ, η οποία στοχεύει στην ενεργή ευαισθητοποίηση όλων των εμπλεκόμενων φορέων υγείας και της πολιτικής ηγεσίας απέναντι στις σύγχρονες, πιεστικές προκλήσεις που αφορούν την υγεία του αναπνευστικού συστήματος στην Ελλάδα.
Το μπάσκετ ως όχημα ζωής και η συνεργασία με τον Άρη
Για να αγγίξει την καρδιά και τη λογική των πολιτών, η εκστρατεία επιστρατεύει το ιδιαίτερα δημοφιλές στην Ελλάδα άθλημα της καλαθοσφαίρισης, χρησιμοποιώντας μια πανέξυπνη αναλογία. Βασικό επικοινωνιακό όχημα της καμπάνιας είναι ένα τηλεοπτικό σποτ, το οποίο γυρίστηκε κατά τη διάρκεια της προπόνησης της ιστορικής ομάδας μπάσκετ της ΚΑΕ «ΑΡΗΣ Betsson». Στο άθλημα του μπάσκετ, όταν η ροή του παιχνιδιού δεν εξελίσσεται ευνοϊκά και η ομάδα χάνει το έδαφος κάτω από τα πόδια της, ο προπονητής οφείλει να δράσει άμεσα: ζητάει εσπευσμένα «Time out» για να ανασυντάξει τις δυνάμεις της ομάδας, να δώσει νέα κατεύθυνση και να αλλάξει τακτική. Μέσα σε αυτά τα λίγα δευτερόλεπτα, ο κόουτς δίνει σαφείς οδηγίες στους παίκτες του για το πώς να ξεφύγουν από τα μαρκαρίσματα, να «βγουν ελεύθεροι» στο γήπεδο και να σκοράρουν.
Στο πρωτότυπο αυτό τηλεοπτικό σποτ, ο ρόλος του προπονητή μεταμορφώνεται: γίνεται ο ειδικός επιστήμονας, ο γιατρός ή ακόμα και ένας έμπιστος φίλος που διακρίνει το αδιέξοδο, παρακινεί σε μια ριζική αλλαγή ζωής και προσφέρει τις κατάλληλες συμβουλές σε όποιον καπνίζει ή ατμίζει. Η παρότρυνση είναι σαφής: ο χρήστης καλείται να απευθυνθεί στον Πνευμονολόγο, τον πλέον αρμόδιο «προπονητή υγείας», για να ενημερωθεί έγκυρα για τις επιστημονικά διαθέσιμες λύσεις. Με αυτόν τον τρόπο, η διακοπή γίνεται απόλυτα εφικτή και ο πρώην καπνιστής καταφέρνει επιτέλους να «βγει ελεύθερος» και να κερδίσει τον αγώνα της ζωής του.
Στην προσπάθεια αυτή, η ανταπόκριση του αθλητικού κόσμου ήταν συγκινητική. Στο σποτ συμμετέχουν αφιλοκερδώς ο βοηθός προπονητή (coach assistant) Χρήστος Χασανίδης, καθώς και οι διακεκριμένοι γκαρντ της ομάδας του Άρη, Λευτέρης Μποχωρίδης, Στέλιος Πουλιανίτης, Βασίλης Πουρλίδας και Βασίλης Καζαμίας, δίνοντας το καλό παράδειγμα στη νεολαία και την κοινωνία.
Διάχυση του μηνύματος στα μέσα ενημέρωσης και στρατηγικές συμμαχίες
Η καμπάνια έχει ήδη αρχίσει να αναπτύσσεται δυναμικά σε πολλαπλά επικοινωνιακά κανάλια για τη μεγιστοποίηση του κοινωνικού της αντικτύπου. Το τηλεοπτικό σποτ προβάλλεται ήδη στους ελληνικούς τηλεοπτικούς σταθμούς ως κοινωνικό μήνυμα, έχοντας λάβει τη σχετική επίσημη έγκριση από το Εθνικό Συμβούλιο Ραδιοτηλεόρασης (ΕΣΡ). Παράλληλα, επικοινωνείται έντονα στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρείας μέσω στοχευμένης ψηφιακής προώθησης. Σε δεύτερη φάση, η εκστρατεία πρόκειται να επεκταθεί ακόμα περισσότερο, καθώς θα προβληθεί ως χορηγούμενο περιεχόμενο τόσο στην τηλεόραση όσο και στα social media, με την αποκλειστική και ευγενική χορηγία της φαρμακευτικής εταιρείας Kenvue, γεγονός που αναδεικνύει τη σημασία των συμπράξεων μεταξύ επιστημονικών φορέων και της αγοράς υγείας.
Τη σημασία της συμμετοχής του αθλητισμού σε τέτοιες κοινωνικές δράσεις υπογράμμισε με δήλωσή του ο Πρόεδρος της ΚΑΕ ΑΡΗΣ Betsson, Χάρης Παπαγεωργίου, επισημαίνοντας: «Ένας αθλητικός οργανισμός όπως η ΚΑΕ ΑΡΗΣ Betsson, με τεράστια ιστορική διαδρομή και αποδεδειγμένη ευαισθησία σε κοινωνικά ζητήματα, συμμετέχει με υπερηφάνεια σε αυτή την εκστρατεία ευαισθητοποίησης για τη διακοπή του καπνίσματος. Με την παρουσία μας, επιθυμούμε να συμβάλουμε ουσιαστικά στην ενίσχυση της σπουδαίας πρωτοβουλίας της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρείας, στοχεύοντας στην αντιμετώπιση ενός προβλήματος που αποτελεί μείζον ζήτημα για τη δημόσια υγεία της χώρας μας».
Η νικοτίνη ως χρόνια νόσος και η καταλυτική αξία της ιατρικής υποστήριξης
Πίσω από το επικοινωνιακό κομμάτι της καμπάνιας κρύβεται μια βαθιά επιστημονική αλήθεια, την οποία η πολιτική υγείας οφείλει να αναδείξει. Ο Πρόεδρος της ΕΠΕ, Καθηγητής Πνευμονολογίας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών (ΕΚΠΑ), Στέλιος Λουκίδης, ξεκαθαρίζει ότι ο κύριος στόχος της εκστρατείας είναι να συνειδητοποιήσουν οι πολίτες ότι η χρήση καπνικών προϊόντων και ηλεκτρονικού τσιγάρου δεν είναι μια απλή, κακή συνήθεια ή ένα ελάττωμα του χαρακτήρα. Η νικοτίνη είναι μια ουσία που προκαλεί ισχυρότατο βιολογικό και ψυχολογικό εθισμό, και για τον λόγο αυτό ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) έχει ταξινομήσει επίσημα την εξάρτηση από τη νικοτίνη ως μια χρόνια νόσο.
Όπως εξηγεί ο Καθηγητής, η αναγνώριση της εξάρτησης ως χρόνιας πάθησης δεν γίνεται σε καμία περίπτωση για να ενοχοποιηθούν ή να στιγματιστούν οι καπνιστές. Αντίθετα, γίνεται για να κατανοήσουν οι ίδιοι, αλλά και το υποστηρικτικό τους περιβάλλον, ότι απαιτείται οργανωμένη και εξειδικευμένη ιατρική βοήθεια για να επιτευχθεί η οριστική απεξάρτηση. Τα στατιστικά δεδομένα που παραθέτει ο κ. Λουκίδης είναι αποκαλυπτικά και αποδεικνύουν το τεράστιο κενό που υπάρχει στην ενημέρωση:
- 75% των καπνιστών γνωρίζει άριστα τις καταστροφικές επιπτώσεις του εθισμού στην υγεία του και δηλώνει ότι επιθυμεί πραγματικά να σταματήσει.
- 40% των καπνιστών έχει πραγματοποιήσει τουλάχιστον μία σοβαρή απόπειρα να κόψει το κάπνισμα κατά τη διάρκεια της ζωής του.
- Μόλις το 3% με 5% των καπνιστών καταφέρνει τελικά να διακόψει οριστικά το κάπνισμα αν βασιστεί αποκλειστικά και μόνο στην προσωπική του θέληση, χωρίς καμία εξωτερική υποστήριξη.
Αντίθετα, το σκηνικό αλλάζει ριζικά όταν ο καπνιστής εμπιστεύεται την επιστήμη. Το ποσοστό επιτυχίας κυριολεκτικά εκτοξεύεται και κυμαίνεται μεταξύ 35% και 65% όταν η προσπάθεια πραγματοποιείται μέσα στα οργανωμένα και εξειδικευμένα Ιατρεία Διακοπής Καπνίσματος. Τα ποσοστά αυτά μάλιστα σημειώνουν ακόμα μεγαλύτερη άνοδο όταν υπάρχει πλήρης ασφαλιστική κάλυψη και αποζημίωση της ενδεδειγμένης φαρμακευτικής αγωγής από το κράτος. Τα δεδομένα αυτά στέλνουν ένα σαφές μήνυμα στους χαράκτες της υγειονομικής πολιτικής: η επένδυση στα ιατρεία διακοπής καπνίσματος δεν είναι δαπάνη, αλλά μια αποτελεσματική ασπίδα προστασίας για τη δημόσια υγεία.
