Από τη «Θεοτόκο» και την Ελληνική Αστυνομία, στην Ευρώπη: Μοντέλο προστασίας νέων με νευροαναπτυξιακές διαταραχές από τις διαδικτυακές παγίδες
Η ανάγκη για αποδοχή και φιλία, η δυσκολία αναγνώρισης της χειραγώγησης και ο φόβος να μιλήσουν για όσα τους συμβαίνουν μπορούν να εγκλωβίσουν νέους με νευροαναπτυξιακές διαταραχές σε επαναλαμβανόμενη διαδικτυακή θυματοποίηση. Στην έγκαιρη αναγνώριση του κινδύνου και στην ενδυνάμωσή τους, ώστε να ζητούν βοήθεια διατηρώντας την αυτονομία τους, στοχεύει το Μνημόνιο Συνεργασίας, που υπέγραψαν πρόσφατα το Κοινωφελές Ίδρυμα Προστασίας Παιδιών και Νέων με Αναπτυξιακές Διαταραχές «Η Θεοτόκος» με τη Διεύθυνση Δίωξης Κυβερνοεγκλήματος της Ελληνικής Αστυνομίας. Όπως εξηγεί στην εκπομπή «104,9 Μυστικά Υγείας» του Πρακτορείου FM, και στην Τάνια Μαντουβάλου, η προϊσταμένη επαγγελματικής κατάρτισης, σύμβουλος σταδιοδρομίας και εργοθεραπεύτρια στο Ίδρυμα Νεκταρία Σηφάκη, το μνημόνιο επισφραγίζει μια συνεργασία δύο ετών, με αφετηρία περιστατικό που οδήγησε στη δημιουργία πιλοτικής ομάδας διερεύνησης της διαδικτυακής συμπεριφοράς των ωφελούμενων.
Τρία επίπεδα παρέμβασης, με ενεργό ρόλο των νέων
Το μνημόνιο, σύμφωνα με την κυρία Σηφάκη, δεν περιορίζεται στη διοργάνωση ενημερωτικών ημερίδων. «Στόχος είναι η ανάπτυξη ενός μοντέλου που θα συνδυάζει την πρόληψη μέσω της εκπαίδευσης, την έγκαιρη αναγνώριση και διαχείριση των περιστατικών και την αποκατάσταση και υποστήριξη των ατόμων που έχουν υποστεί κακοποίηση, καθώς και των οικογενειών τους. Η πρώτη φάση αφορά τη χαρτογράφηση των αναγκών των χρηστών. Οι ίδιοι οι νέοι καλούνται να μοιραστούν τις εμπειρίες τους και τις δυσκολίες που συνάντησαν, ώστε οι παρεμβάσεις να ανταποκρίνονται στις πραγματικές καταστάσεις που αντιμετωπίζουν». Η προσέγγιση, όπως εξηγεί η εργοθεραπεύτρια, βασίζεται στις αρχές της υποστηριζόμενης λήψης απόφασης, με σκοπό οι νέοι να συμμετέχουν ενεργά στην προστασία τους. «Η ενδυνάμωσή τους συνδυάζεται με την εκπαίδευση των επαγγελματιών αλλά και των οικογενειών, ώστε να μπορούν να αναγνωρίζουν ενδείξεις κακοποίησης και να υποστηρίζουν την αναζήτηση βοήθειας. Στις πρώτες σχεδιαζόμενες δράσεις περιλαμβάνονται η εκπαίδευση επιπλέον επαγγελματιών και γονέων και, στη συνέχεια, η εκπαίδευση των ίδιων των νέων μέσα στις δομές, όπου βρίσκονται». Τι θα αλλάξει στην καθημερινότητα των νέων της Θεοτόκου με τη συνεργασία της Δίωξης Κυβερνοεγκλήματος; «Αυτό που θέλουμε να αλλάξει είναι η δυνατότητα των νέων που αντιμετωπίζουν τις πραγματικές καταστάσεις να μπορούν να αναγνωρίζουν πώς θα απευθυνθούν, σε ποιους ανθρώπους θα απευθυνθούν και από πού θα ζητήσουν βοήθεια. Να μπορέσουν να αναγνωρίσουν τον κίνδυνο εγκαίρως και να μην υπάρχει μια διαρκής και συνεχιζόμενη θυματοποίηση, γιατί αυτό είναι κάτι που ανακαλύψαμε με την πιλοτική ομάδα την οποία διοργανώσαμε».
Προοπτική εφαρμογής και πέρα από το Ίδρυμα
Πώς αυτό το μοντέλο που θα αναπτύξετε μπορεί να υιοθετηθεί σε εθνικό, ευρωπαϊκό και παγκόσμιο επίπεδο, προκύπτει εύλογα το ερώτημα. «Η ανάπτυξη του πιλοτικού μοντέλου θα συνοδευτεί από αξιολόγηση της αποτελεσματικότητάς του, με προοπτική τη δημιουργία μιας μεθοδολογίας που θα μπορεί να εφαρμοστεί και από άλλους φορείς. Σε εθνικό επίπεδο αυτό θα μπορούσε να αποτελέσει τη βάση για κοινές διαδικασίες μεταξύ της αστυνομίας, των φορέων αναπηρίας, των εκπαιδευτικών δομών και των υπηρεσιών υποστήριξης.
Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, το μοντέλο μας έχει βραβευθεί με το δεύτερο βραβείο στην Ευρωπαϊκή Πλατφόρμα για την Αποκατάσταση, σαν δεύτερη καλύτερη πρακτική. Οπότε θέλουμε να αξιοποιήσουμε τα δίκτυα συνεργασίας που έχουμε σαν Ίδρυμα Θεοτόκος, όπως είναι η Ευρωπαϊκή Πλατφόρμα για την Αποκατάσταση, και να διαδοθεί το μοντέλο και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Σε διεθνές επίπεδο θέλουμε η μεθοδολογία μας να μεταφραστεί σε διαφορετικά περιβάλλοντα, λαμβάνοντας υπόψη, τις ιδιαιτερότητες που μπορεί να υπάρχουν σε κάθε χώρα».
ΑΠΕ-ΜΠΕ