Η ιδέα να επιστρέψει κανείς σε μια ρουτίνα άσκησης μετά από χειρουργική επέμβαση μπορεί να προκαλεί δισταγμό ή και φόβο. Πολλοί δυσκολεύονται να βρουν από πού να ξεκινήσουν – ειδικά όταν το σώμα δεν ανταποκρίνεται όπως παλιά.
Τα καλά νέα είναι ότι η υδροθεραπεία ή η άσκηση στην πισίνα μπορεί να αποτελέσουν εξαιρετική εναλλακτική λύση έναντι της συμβατικής φυσικοθεραπείας στη στεριά. Σύμφωνα με μελέτες, η άσκηση στο νερό συμβάλλει σημαντικά στη σωματική και ψυχική ανάρρωση μετά το χειρουργείο.
«Η θεραπεία στο νερό είναι μερικές φορές πιο αποτελεσματική από την κλασική φυσικοθεραπεία, επειδή οι ασθενείς μετά από χειρουργείο έχουν περιορισμένο εύρος κίνησης και μειωμένη κινητικότητα», εξηγεί η Mara Karamitopoulos, παιδορθοπαιδικός χειρουργός στο NYU Langone Health της Νέας Υόρκης.
Τα μοναδικά οφέλη του νερού
Για όσους αντιμετωπίζουν φλεγμονές, σφίξιμο στους μύες ή πόνο στις αρθρώσεις, η πισίνα μπορεί να αλλάξει τα δεδομένα. Η φυσική άνωσή του βοηθά τους ανθρώπους να κινηθούν με τρόπους που δεν θα μπορούσαν στο έδαφος, λέει η φυσικοθεραπεύτρια Carol Stillman, ειδικευμένη στην υδροθεραπεία στο Sutton Place Physical and Aquatic Therapy.
Το να στέκεται κανείς μέσα στο νερό μειώνει την πίεση του σωματικού βάρους, ανακουφίζοντας τις αρθρώσεις και κάνοντας την κίνηση πιο ανεκτή. Παράλληλα, η πυκνότητα του νερού προσφέρει φυσική αντίσταση, ενισχύοντας την αντοχή και τη μυϊκή δύναμη.
«Μπορείς να δουλέψεις ενδυνάμωση, περπάτημα και βασικές κινητικές δεξιότητες, ακόμη κι αν έχεις σημαντικούς περιορισμούς», λέει η Karamitopoulos. «Και όλα αυτά χωρίς να ιδρώσεις καν».
Επιπλέον, το νερό προσφέρει ένα αίσθημα ασφάλειας – είναι δύσκολο να πέσεις άσχημα σε μια πισίνα. Έτσι, αποτελεί ιδανικό χώρο για να ξεκινήσει κανείς με ασκήσεις πριν περάσει στο γυμναστήριο. Σε θεραπευτικές πισίνες, όπου το νερό διατηρείται στους 31-33°C, η ζέστη ενισχύει τα οφέλη μειώνοντας το οίδημα – μια από τις πιο συχνές μετεγχειρητικές ενοχλήσεις.
«Η πισίνα λειτουργεί σαν ένα ομοιόμορφο, ήπιο, συμπιεστικό περιτύλιγμα — σαν ένα τεράστιο Spanx», λέει η Stillman. «Μειώνει το οίδημα, βελτιώνει την κυκλοφορία και μειώνει τον μετεγχειρητικό πόνο».
Ψυχική ευεξία μέσα από το νερό
Μετά από μια σοβαρή επέμβαση, πολλοί ασθενείς βιώνουν άγχος, συναισθηματική κόπωση και μελαγχολία. Δεν μπορούν να κάνουν όσα έκαναν παλιά και το σώμα τους ενδέχεται να έχει αλλάξει.
Μια μετα-ανάλυση του 2022 έδειξε ότι η άσκηση στο νερό μειώνει σημαντικά τα συμπτώματα άγχους, κατάθλιψης και στρες. Σε άλλη μελέτη του 2023, γυναίκες με καρκίνο του μαστού που ακολούθησαν 12μηνο πρόγραμμα υδροθεραπείας εμφάνισαν μείωση στην κόπωση, την ένταση, τη θλίψη και τον θυμό, ενώ βελτιώθηκε συνολικά η ποιότητα ζωής τους. Μάλιστα, η υδροθεραπεία αποδείχθηκε πιο αποτελεσματική από τη γιόγκα ή το Pilates.
«Μπορείς να κρατιέσαι από ένα μακαρόνι πισίνας ή να έχεις βαράκια κάτω από τις μασχάλες και ξαφνικά να νιώθεις ότι απελευθερώνεται η ένταση στο σώμα σου — κάτι που δεν θα μπορούσες να πετύχεις εύκολα στη στεριά», λέει η Shea Andreone, πιστοποιημένη εκπαιδεύτρια υδρογυμναστικής στο YMCA του Culver City, Καλιφόρνια.
Όπως με κάθε μορφή άσκησης, η κίνηση στο νερό ενισχύει την έκκριση ντοπαμίνης — της «ορμόνης της ευτυχίας» — προκαλώντας χαλάρωση και ευφορία.
«Χρησιμοποιείς μύες που δεν ενεργοποιούνται εύκολα στην ξηρά, αλλά χωρίς να νιώθεις ότι καταπονείσαι», προσθέτει η Andreone. «Και το αποτέλεσμα; Ένας βαθύς, ξεκούραστος ύπνος.»
Το εμπόδιο: η πρόσβαση
Παρότι τα οφέλη της υδροθεραπείας είναι πολλαπλά, η Karamitopoulos επισημαίνει ότι δυστυχώς λίγοι γιατροί τη συνταγογραφούν και δεν είναι εύκολο να βρει κανείς ειδικούς φυσικοθεραπευτές πιστοποιημένους στην υδροθεραπεία.
Πέντε συμβουλές πριν βουτήξετε… για αποκατάσταση
1. Πάρτε πρώτα το «οκέι» του γιατρού σας:
Πριν ξεκινήσετε οποιαδήποτε μορφή άσκησης μετά από χειρουργείο, συμβουλευτείτε τον γιατρό σας. Βεβαιωθείτε ότι τα χειρουργικά τραύματα έχουν επουλωθεί και ότι επιτρέπεται η επαφή με το νερό. Ενημερωθείτε για το πότε μπορείτε με ασφάλεια να μπείτε στην πισίνα.
2. Ελέγξτε αν είστε κατάλληλοι για το νερό:
Ανοιχτά τραύματα, επιληπτικές κρίσεις ή ακράτεια μπορεί να αποτελούν αντενδείξεις για είσοδο στο νερό. Ωστόσο, σύμφωνα με την Stillman, η ουρολογική ακράτεια γίνεται δεκτή σε πολλές θεραπευτικές πισίνες με τις κατάλληλες προϋποθέσεις.
3. Κάντε μια επίσκεψη στον χώρο:
Πριν από την πρώτη σας συνεδρία, περιηγηθείτε στον χώρο για να διαπιστώσετε αν μπορείτε να μπείτε και να βγείτε από την πισίνα με ασφάλεια. Ορισμένοι φυσικοθεραπευτές διαθέτουν ειδικές καρέκλες ανύψωσης, αλλά πολλά μαθήματα υδρογυμναστικής βασίζονται απλώς σε σκάλες, οι οποίες μπορεί να είναι δύσκολες στη χρήση μετά από επέμβαση.
4. Συζητήστε με τον εκπαιδευτή ή τον θεραπευτή:
Ενημερώστε το άτομο που σας καθοδηγεί για τους περιορισμούς και τις ανάγκες σας. Αν συμμετέχετε σε ομαδικό μάθημα, ζητήστε εξατομικευμένες τροποποιήσεις των ασκήσεων.
5. Μην βιάζεστε:
Αφήστε στην άκρη το ανταγωνιστικό πνεύμα και απολαύστε το νερό. Να θυμάστε: κάθε κίνηση μετράει — και όπως λέει η Andreone, «οποιαδήποτε κίνηση είναι καλή κίνηση».