Ο θάνατος του Αμερικανού ηθοποιού Τζέιμς Βαν Ντερ Μπικ επανέφερε στο προσκήνιο την έντονη αύξηση, τα τελευταία χρόνια, των κρουσμάτων καρκίνου του παχέος εντέρου που παρατηρείται σε ανθρώπους κάτω των 50 ετών.
Άγνωστα ακόμη, τα αίτιά του αποτελούν αντικείμενο πολυάριθμων ερευνών. Ο αστέρας της επιτυχημένες τηλεοπτικής σειράς στα χρόνια του 1990 και στις αρχές του 2000 “Dawson Creek” πέθανε στις 11 Φεβρουαρίου σε ηλικία 48 ετών από καρκίνο του παχέος εντέρου, ο οποίος πλήττει το παχύ έντερο και το ορθό.
Το 2020, ο συμπατριώτης του, Τσάντγουικ Μπόουζμαν, που έγινε διάσημος από την ταινία «Μαύρος Πάνθηρας», πέθανε από την ίδια ασθένεια σε ηλικία 43 ετών.
Τα άτομα που γεννήθηκαν τα χρόνια του 1990 έχουν τέσσερις φορές υψηλότερο κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του παχέος εντέρου σε σχέση με εκείνα που γεννήθηκαν τα χρόνια του 1960, σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύτηκε πέρυσι στην επιστημονική επιθεώρηση Journal of the National Cancer Institute, της οποίας τα στοιχεία προήλθαν από την Αυστραλία, τον Καναδά, τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ηνωμένο Βασίλειο.
Πλέον, αποτελεί την κύρια αιτία θανάτου από καρκίνο σε άτομα κάτω των 50 ετών στις Ηνωμένες Πολιτείες, σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύθηκε τον περασμένο μήνα στο περιοδικό JAMA. «Είναι πραγματικά τρομακτικό», τόνισε η Έλεν Κόλμαν, καθηγήτρια ογκολογίας στο πανεπιστήμιο Queen’s του Μπέλφαστ.
Η συντριπτική πλειονότητα των κρουσμάτων, ωστόσο, αφορά τους ηλικιωμένους: μόνο το 6% των καρκίνων του παχέος εντέρου διαγιγνώσκονται σε άτομα κάτω των 50 ετών, σύμφωνα με την έρευνά της, που διεξήχθη στη Βόρεια Ιρλανδία. Επιπλέον, τα ποσοστά σταθεροποιούνται ή και μειώνονται μεταξύ των ηλικιωμένων σε ορισμένες περιοχές χάρη στις βελτιωμένες εξετάσεις, πρόσθεσε.
Ωστόσο, οι νέοι, καθώς είναι λιγότερο πιθανό να πιστεύουν ότι μπορεί να πάσχουν από αυτόν τον καρκίνο, δυστυχώς συχνά διαγιγνώσκονται πολύ αργά, όπως συνέβη και με τον Βαν Ντερ Μπικ.
Σε τι οφείλεται αυτή η αύξηση;
Όπως και άλλοι καρκίνοι που επηρεάζουν τους νέους, ο καρκίνος του παχέος εντέρου έχει συνδεθεί με το υπερβολικό βάρος και με έναν ανθυγιεινό τρόπο ζωής: κακή διατροφή, έλλειψη άσκησης, κατανάλωση αλκοόλ και κάπνισμα.
Αλλά αυτοί οι παράγοντες από μόνοι τους δεν εξηγούν «τη σημαντική αύξηση που παρατηρήθηκε σε σχετικά σύντομο χρονικό διάστημα», λέει η Κόλμαν. Ειδικά επειδή πολλοί νέοι ασθενείς με καρκίνο του παχέος εντέρου είχαν έναν υγιεινό τρόπο ζωής, όπως ο Βαν Ντερ Μπικ, ο οποίος διαγνώστηκε το 2023.
«Πήγαινα στη σάουνα, έκανα κρύα μπάνια κ.λπ. – και είχα καρκίνο σταδίου 3 χωρίς να το γνωρίζω», είχε εξομολογηθεί αυτός ο πατέρας έξι παιδιών τον Δεκέμβριο.
Τι θα μπορούσε να εξηγήσει αυτή τη σχετικά ξαφνική αύξηση;
«Δεν ξέρουμε», δήλωσε στο AFP η Τζένι Σέλιγκμαν, ερευνήτρια του καρκίνου του παχέος εντέρου στο πανεπιστήμιο του Leeds στο Ηνωμένο Βασίλειο.
Αυτό το μυστήριο οδήγησε τους ερευνητές να εξερευνήσουν άλλους δρόμους, κυρίως τη μικροχλωρίδα (μικροβίωμα), αυτό το τεράστιο και ακόμη ελάχιστα κατανοητό οικοσύστημα μικροβίων που κατοικεί στο έντερό μας.
Έλεγχος πριν από την ηλικία των 50 ετών
Μια μελέτη που δημοσιεύθηκε πέρυσι στο περιοδικό Nature τόνισε ένα «πολύ σημαντικό πρώτο στοιχείο», σημείωσε η Κόλμαν.
Αυτή η μελέτη αποκάλυψε ότι οι μεταλλάξεις στο DNA μιας γενοτοξίνης – ενός όπλου που χρησιμοποιείται από τα βακτήρια για να προστατευτούν από άλλα μικρόβια – και ονομάζεται κολιβακτίνη, η οποία παράγεται από το βακτήριο Escherichia coli, ήταν πολύ πιο συχνές σε νέους με καρκίνο του παχέος εντέρου παρά σε ηλικιωμένους ασθενείς. Αλλά αυτό το εύρημα πρέπει να επιβεβαιωθεί από περαιτέρω έρευνα.
Άλλες έρευνες υποδηλώνουν ότι η επαναλαμβανόμενη χρήση αντιβιοτικών μπορεί να σχετίζεται με πρώιμη έναρξη καρκίνου του παχέος εντέρου.
Όπως επισημαίνει, η Σέλινγκμαν παρατηρεί πολλούς υπότυπους καρκίνου του παχέος εντέρου, γεγονός που υποδηλώνει ότι τα αίτια είναι ποικίλα: «Θα είναι πολύ δύσκολο να εντοπιστεί μόνο ένα», εκτιμά.
Πριν από το θάνατό του, ο αδυνατισμένος Τζέιμς Βαν Ντερ Μπικ προέτρεψε τους ανθρώπους με ακόμη και τα παραμικρά συμπτώματα να υποβληθούν σε έλεγχο. «Θέλω να το φωνάξω από τα βάθη της καρδιάς μου: αν είστε 45 ετών ή μεγαλύτεροι, επισκεφθείτε τον γιατρό σας!» Η διάρροια, η δυσκοιλιότητα, καθώς και το αίμα στα κόπρανα, η ανεξήγητη απώλεια βάρους και η κόπωση, θα πρέπει να σας προκαλέσουν ανησυχία.
Αντιμέτωπες με αυτήν την αύξηση των κρουσμάτων μεταξύ των νέων, οι Ηνωμένες Πολιτείες μείωσαν τη συνιστώμενη ηλικία για την έναρξη του προληπτικού ελέγχου το 2021, από τα 50 στα 45 έτη. Αυξάνονται οι εκκλήσεις για άλλες χώρες να ακολουθήσουν το παράδειγμα αυτό: το Ηνωμένο Βασίλειο και η Γαλλία προσφέρουν προληπτικό έλεγχο από την ηλικία των 50 ετών.
ΑΠΕ=ΜΠΕ