Ο χρόνιος πόνος στην εμμηνόπαυση, οι ορμονικές αλλαγές και η κόπωση μπορεί να επηρεάζουν την καθημερινότητα περισσότερων γυναικών από όσο πιστεύεται.
Υπάρχει κάτι που πολλές γυναίκες δεν λένε εύκολα: πονάνε. Όχι απαραίτητα λόγω κάποιας συγκεκριμένης ασθένειας ή τραυματισμού. Πονάνε τα γόνατα, οι αρθρώσεις, η πλάτη, ο αυχένας. Πρόκειται για έναν διάχυτο, επίμονο πόνο που εμφανίζεται σταδιακά και συχνά γίνεται μέρος της καθημερινότητας.
Και πολλές φορές η απάντηση που ακούνε είναι σχεδόν η ίδια: «Αυτά έρχονται με την ηλικία».
Όμως οι ειδικοί επισημαίνουν ότι δεν πρόκειται πάντα μόνο για θέμα ηλικίας. Σε αρκετές περιπτώσεις, πίσω από αυτά τα συμπτώματα βρίσκεται μια σημαντική βιολογική μετάβαση: η εμμηνόπαυση.
Η εμμηνόπαυση επηρεάζει περισσότερα από όσα πιστεύουμε
Η εμμηνόπαυση αποτελεί μια φυσιολογική φάση στη ζωή κάθε γυναίκας, ωστόσο οι επιπτώσεις της στον οργανισμό φαίνεται να εκτείνονται πολύ πέρα από τις γνωστές εξάψεις και τις διαταραχές ύπνου.
Υπάρχει ένα σύμπτωμα που συχνά παραμένει λιγότερο συζητημένο: ο πόνος.
Σε αρκετές γυναίκες μπορεί να επηρεάσει σημαντικά την καθημερινότητα, την κίνηση, την εργασία και την ποιότητα ζωής, χωρίς πολλές φορές να υπάρχει σαφής εξήγηση για το γιατί συμβαίνει.
Ο ρόλος των οιστρογόνων στο σώμα
Τα οιστρογόνα δεν σχετίζονται μόνο με την αναπαραγωγική λειτουργία. Οι ορμόνες αυτές συμμετέχουν σε πολλές διαδικασίες του οργανισμού, επηρεάζοντας:
• τη λειτουργία των μυών
• την υγεία των αρθρώσεων
• το νευρικό σύστημα
• τη ρύθμιση της φλεγμονής
Καθώς τα επίπεδά τους μειώνονται, το σώμα μπορεί να αρχίσει να εμφανίζει αλλαγές που γίνονται αισθητές.
Οι γυναίκες συχνά αναφέρουν:
• πόνο στις αρθρώσεις
• μυϊκή δυσκαμψία
• αίσθημα κόπωσης
• μειωμένη αντοχή
• γενικευμένη δυσφορία
Πρόκειται για συμπτώματα που δεν θα πρέπει να θεωρούνται απλές ενοχλήσεις, αλλά πιθανά «σήματα» του οργανισμού.
Όταν ο πόνος γίνεται χρόνιος
Για ορισμένες γυναίκες, τα συμπτώματα δεν υποχωρούν γρήγορα.
Ο πόνος μπορεί να παραμείνει για μήνες ή ακόμη και χρόνια, αποκτώντας χαρακτηριστικά χρόνιου πόνου.
Οι ειδικοί αναφέρουν ότι μπορεί να συνδέεται με καταστάσεις όπως:
• Ινομυαλγία
• Οστεοπόρωση
• αρθροπάθειες που ενδέχεται να επιδεινώνονται μετά την εμμηνόπαυση
Αυτό σημαίνει ότι δεν πρόκειται για έναν πόνο χωρίς αιτία και, συνεπώς, δεν είναι κάτι που πρέπει να αντιμετωπίζεται ως αναπόφευκτο.
Ο φαύλος κύκλος πόνου και ύπνου
Ένας ακόμη παράγοντας που φαίνεται να επηρεάζει την κατάσταση είναι ο ύπνος.
Η εμμηνόπαυση συχνά συνοδεύεται από διαταραχές ύπνου, ενώ η έλλειψη ποιοτικού ύπνου μπορεί να αυξήσει την ευαισθησία στον πόνο.
Έτσι δημιουργείται ένας κύκλος:
• ο ύπνος διαταράσσεται
• ο πόνος γίνεται πιο έντονος
• ο έντονος πόνος επηρεάζει ξανά τον ύπνο
Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε σωματική και ψυχική εξάντληση, επηρεάζοντας τη διάθεση αλλά και τη συνολική ποιότητα ζωής.
Ο επίμονος πόνος δεν πρέπει να αγνοείται
Πολλές γυναίκες επιλέγουν να σιωπούν, θεωρώντας ότι τα συμπτώματα αποτελούν φυσιολογική συνέπεια της ηλικίας ή ότι «πρέπει να τα αντέξουν».
Ωστόσο, ειδικοί επισημαίνουν ότι ο επίμονος πόνος δεν πρέπει να θεωρείται φυσιολογικός ούτε να αντιμετωπίζεται παθητικά.
Η αξιολόγηση των συμπτωμάτων, η σωστή διάγνωση και η εξατομικευμένη υποστήριξη μπορούν να βοηθήσουν σημαντικά στη διαχείρισή του.
Μια ολιστική προσέγγιση φαίνεται να παίζει σημαντικό ρόλο
Η αντιμετώπιση του χρόνιου πόνου στην εμμηνόπαυση δεν ακολουθεί μία ενιαία λύση για όλες τις γυναίκες.
Σύμφωνα με ειδικούς, η υποστήριξη μπορεί να περιλαμβάνει:
• ήπια φυσική δραστηριότητα
• ισορροπημένη διατροφή
• βελτίωση της ποιότητας ύπνου
• ψυχολογική υποστήριξη
• καθοδήγηση από επαγγελματίες υγείας
Μικρές αλλαγές στην καθημερινότητα ενδέχεται να συμβάλουν σημαντικά στη βελτίωση της συνολικής εικόνας.
Η Ελληνική Εταιρεία Εμμηνόπαυσης (ΕΛΕΤΕΜ) επισημαίνει τη σημασία της ενημέρωσης και της σωστής υποστήριξης των γυναικών σε αυτή τη φάση ζωής, υπογραμμίζοντας ότι η κατανόηση των αλλαγών που συμβαίνουν στο σώμα μπορεί να βοηθήσει στην καλύτερη διαχείριση των συμπτωμάτων.
Η εμμηνόπαυση, σύμφωνα με τους ειδικούς, δεν αποτελεί τέλος μιας περιόδου αλλά μια μετάβαση που μπορεί να γίνει πιο ομαλή όταν υπάρχει ενημέρωση, υποστήριξη και πρόσβαση στη σωστή φροντίδα.