Το ανθρακούχο νερό χωρίς ζάχαρη μπορεί να προσφέρει την αίσθηση των αναψυκτικών με πολύ μικρότερο κίνδυνο για την υγεία των δοντιών.
Από τον Μάνο Σιγανό
Το ανθρακούχο νερό χωρίς ζάχαρη φαίνεται να αποτελεί μια πιο φιλική επιλογή για τα δόντια σε σύγκριση με τα αναψυκτικά που περιέχουν ζάχαρη, σύμφωνα με νέα προκαταρκτική μελέτη που εξέτασε πώς διαφορετικά ροφήματα επηρεάζουν την οξύτητα στο στόμα. Τα αναψυκτικά προκάλεσαν τη μεγαλύτερη και πιο παρατεταμένη μείωση του pH του σάλιου, ενώ το ανθρακούχο νερό οδήγησε μόνο σε μια παροδική πτώση, με το σάλιο να επαναφέρει γρήγορα τις φυσιολογικές συνθήκες. Σημαντικό είναι ότι η οξύτητα παρέμεινε μακριά από το επίπεδο που σχετίζεται με φθορά του σμάλτου των δοντιών.
Τι κάνει το ανθρακούχο νερό στα δόντια σας
Το ανθρακούχο νερό αυξάνει προσωρινά την οξύτητα στο στόμα, όμως τα αναψυκτικά προκαλούν πολύ εντονότερη επίδραση. Η αντικατάσταση των ζαχαρούχων αναψυκτικών με ανθρακούχο νερό χωρίς ζάχαρη μπορεί να συμβάλει στην προστασία του σμάλτου των δοντιών.
Το ανθρακούχο νερό χωρίς ζάχαρη ενδέχεται να είναι καλύτερη επιλογή για τη στοματική υγεία σε σχέση με τα αναψυκτικά που περιέχουν ζάχαρη, σύμφωνα με προκαταρκτική έρευνα που συνέκρινε την επίδραση δημοφιλών ροφημάτων στην οξύτητα του στόματος.
Το σμάλτο των δοντιών μπορεί να αρχίσει να διαβρώνεται όταν το pH στο στόμα πέσει κάτω από περίπου 5,5. Τα νέα ευρήματα δείχνουν ότι το ανθρακούχο νερό μπορεί να μειώσει προσωρινά το pH της στοματικής κοιλότητας, όμως η επίδρασή του είναι αισθητά μικρότερη από εκείνη των αναψυκτικών.
«Πολλοί άνθρωποι αντικαθιστούν τα αναψυκτικά με ανθρακούχο νερό και τα αποτελέσματά μας δείχνουν ότι το ανθρακούχο νερό χωρίς ζάχαρη μπορεί να αποτελεί μια εναλλακτική χαμηλότερου κινδύνου, όταν καταναλώνεται με μέτρο και σε συνδυασμό με σωστή στοματική υγιεινή», δήλωσε η Wajiha Zulfiqar, μεταπτυχιακή φοιτήτρια Επιστήμης της Διατροφής στο Πανεπιστήμιο Purdue.
Η Zulfiqar παρουσίασε τα αποτελέσματα στο NUTRITION 2026, το ετήσιο συνέδριο της American Society for Nutrition, που πραγματοποιήθηκε από τις 25 έως τις 28 Ιουλίου στο National Harbor του Μέριλαντ, κοντά στην Ουάσιγκτον.
Ανθρακούχο νερό εναντίον αναψυκτικών
Προηγούμενες μελέτες έχουν δείξει ότι τα αναψυκτικά με ζάχαρη ευνοούν τη διάβρωση των δοντιών, καθώς μπορούν να μειώσουν το pH του στόματος κάτω από το κρίσιμο όριο του 5,5. Αντίθετα, ελάχιστα ήταν γνωστά μέχρι σήμερα για την επίδραση του ανθρακούχου νερού χωρίς ζάχαρη.
Για να διερευνήσουν το ζήτημα, οι ερευνητές εξέτασαν τέσσερα διαφορετικά ροφήματα:
- αναψυκτικό με ζάχαρη
- απλό ανθρακούχο νερό
- ανθρακούχο νερό εμπλουτισμένο με ασβέστιο
- απλό νερό
Στη μελέτη συμμετείχαν 20 ενήλικες, οι οποίοι κατανάλωσαν διαδοχικά όλα τα ροφήματα, ώστε να περιοριστεί η επίδραση των φυσικών διαφορών μεταξύ των συμμετεχόντων.
Οι ερευνητές μέτρησαν το pH του σάλιου και όχι μόνο την οξύτητα των ίδιων των ροφημάτων. Με αυτόν τον τρόπο αξιολόγησαν πώς αντιδρά πραγματικά το στόμα αμέσως μετά την κατανάλωσή τους.
«Η άμεση σύγκριση διαφορετικών ροφημάτων με το ίδιο πειραματικό πρωτόκολλο μάς επέτρεψε να αξιολογήσουμε το ανθρακούχο νερό τόσο σε σχέση με τα αναψυκτικά, που θεωρούνται υψηλότερου κινδύνου, όσο και σε σχέση με το απλό νερό, που χρησιμοποιήθηκε ως ουδέτερη αναφορά», εξήγησε η Zulfiqar.
«Επιπλέον, παρακολουθώντας την αντίδραση του στόματος σε πραγματικό χρόνο και όχι μόνο την οξύτητα των ροφημάτων, αποκτήσαμε μια πιο ρεαλιστική εικόνα για το πώς μπορεί να επηρεάζουν τη στοματική υγεία.»
Τα αναψυκτικά προκάλεσαν τη μεγαλύτερη πτώση του pH
Από όλα τα ροφήματα που εξετάστηκαν, τα αναψυκτικά με ζάχαρη προκάλεσαν τη μεγαλύτερη αύξηση της οξύτητας στο στόμα.
Το pH του σάλιου ήταν σημαντικά χαμηλότερο σε σχέση με το απλό νερό τόσο 2 λεπτά όσο και 20 λεπτά μετά την κατανάλωσή τους.
Το απλό ανθρακούχο νερό χωρίς ζάχαρη προκάλεσε μια προσωρινή μείωση του pH στα 2 λεπτά, ενώ το ανθρακούχο νερό εμπλουτισμένο με ασβέστιο εμφάνισε αντίστοιχη επίδραση στα 5 λεπτά.
Και στις δύο περιπτώσεις, όμως, το pH είχε σχεδόν επιστρέψει στα αρχικά του επίπεδα μέσα σε 20 λεπτά.
Το σάλιο βοήθησε στην αποκατάσταση της φυσιολογικής οξύτητας τόσο μετά την κατανάλωση αναψυκτικών όσο και ανθρακούχου νερού. Σημαντικό είναι ότι, στη διάρκεια της βραχυπρόθεσμης παρακολούθησης, το pH δεν έπεσε κάτω από το όριο που συνδέεται με φθορά του σμάλτου.
Δεν εξαρτώνται όλα μόνο από την οξύτητα
Οι ερευνητές επισημαίνουν, ωστόσο, ότι η μελέτη αξιολόγησε μόνο τις άμεσες μεταβολές του pH του σάλιου.
Στην καθημερινή ζωή, ο κίνδυνος διάβρωσης των δοντιών επηρεάζεται επίσης από:
- πόσο συχνά καταναλώνεται ένα ρόφημα
- πόσο χρόνο παραμένει σε επαφή με τα δόντια
- αν περιέχει ζάχαρη
Μια πιθανώς ασφαλέστερη εναλλακτική στα αναψυκτικά
«Τα αποτελέσματά μας δείχνουν ότι η αντικατάσταση των ζαχαρούχων αναψυκτικών με ανθρακούχο νερό χωρίς ζάχαρη μπορεί να συμβάλει στη μείωση του κινδύνου διάβρωσης του σμάλτου», ανέφερε η Zulfiqar.
Παράλληλα, η ίδια σημείωσε ότι τα ευρήματα αναδεικνύουν την ευκαιρία για τη βιομηχανία ποτών να αναπτύξει νέες συνθέσεις που θα μειώνουν ακόμη περισσότερο τη διαβρωτική δράση των όξινων ροφημάτων.
Στο επόμενο στάδιο της έρευνας, η ομάδα σκοπεύει να εξετάσει τις μακροχρόνιες επιπτώσεις της κατανάλωσης ανθρακούχου νερού στη στοματική υγεία και να διερευνήσει αν επηρεάζονται και άλλοι παράγοντες που συμβάλλουν στην υγεία των δοντιών και των ούλων.
Οι επιστήμονες υπογραμμίζουν ότι τα αποτελέσματα θεωρούνται προκαταρκτικά, καθώς παρουσιάστηκαν σε επιστημονικό συνέδριο και δεν έχουν ακόμη δημοσιευθεί σε επιστημονικό περιοδικό έπειτα από τη διαδικασία αξιολόγησης από ανεξάρτητους κριτές (peer review).