Προσωρινή δικαστική εντολή αποδεσμεύει πάνω από 10 δισ. δολάρια σε πέντε Πολιτείες – Στο επίκεντρο η πολιτική υγείας, η παιδική φροντίδα και η θεσμική σύγκρουση εξουσιών.
Από τη Ρούλα Σκουρογιάννη
Ομοσπονδιακός δικαστής στις Ηνωμένες Πολιτείες ανέστειλε προσωρινά την απόφαση της κυβέρνησης του Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ να «παγώσει» περισσότερα από 10 δισ. δολάρια σε ομοσπονδιακή χρηματοδότηση προς πέντε Πολιτείες που διοικούνται από Δημοκρατικούς κονδύλια, τα οποία προορίζονται για τη στήριξη παιδιών, οικογενειών και ευάλωτων κοινωνικών ομάδων.
Η απόφαση ελήφθη την Παρασκευή (9/1/26) από τον ομοσπονδιακό δικαστή, Arun Subramanian στο Μανχάταν, ο οποίος εξέδωσε προσωρινή διαταγή αναστολής (temporary restraining order), υιοθετώντας τα επιχειρήματα που περιλαμβάνονται στη νομική προσφυγή των Πολιτειών Καλιφόρνια, Κολοράντο, Ιλινόι, Μινεσότα και Νέα Υόρκη.
Το «πάγωμα» κονδυλίων και οι αιτιάσεις περί απάτης
Η προσφυγή κατατέθηκε αργά το βράδυ της Πέμπτης, μόλις δύο ημέρες μετά την ανακοίνωση του υπουργείου Υγείας και Ανθρωπίνων Υπηρεσιών (HHS) για την αναστολή πρόσβασης στα επίμαχα κονδύλια. Σύμφωνα με το HHS, η απόφαση βασίστηκε σε «ανησυχίες για εκτεταμένη απάτη και κακή χρήση χρημάτων των φορολογουμένων» στα προγράμματα κοινωνικής πρόνοιας των συγκεκριμένων Πολιτειών.
Μεταξύ άλλων, το υπουργείο επικαλέστηκε τον κίνδυνο να λαμβάνουν παροχές άτομα που δεν είναι πολίτες των ΗΠΑ ή νόμιμοι μόνιμοι κάτοικοι.
Ωστόσο, μέχρι στιγμής, οι κατηγορίες αυτές δεν συνοδεύονται από τεκμηριωμένα στοιχεία, γεγονός που αποτέλεσε βασικό άξονα της δικαστικής αμφισβήτησης.
Ποια προγράμματα επηρεάζονται
Τα κονδύλια που «πάγωσαν» αφορούν κρίσιμους πυλώνες κοινωνικής και υγειονομικής πολιτικής:
- Πάνω από 7 δισ. δολάρια από το πρόγραμμα Temporary Assistance for Needy Families (TANF), το οποίο παρέχει οικονομική ενίσχυση σε οικογένειες με χαμηλό εισόδημα και παιδιά.
- 2,4 δισ. δολάρια από το Child Care and Development Fund, που στοχεύει στη μείωση του κόστους παιδικής φροντίδας και στη διευκόλυνση της πρόσβασης των γονέων στην εργασία.
- Περίπου 870 εκατ. δολάρια σε επιχορηγήσεις κοινωνικών υπηρεσιών για παιδιά.
Η αναστολή των πόρων αυτών θα είχε άμεσες συνέπειες στη λειτουργία δομών παιδικής φροντίδας, στη στήριξη χαμηλόμισθων οικογενειών και στη συνολική ανθεκτικότητα των κοινωνικών συστημάτων υγείας και πρόνοιας.
Θεσμική σύγκρουση και πολιτικές αιχμές
Οι πέντε Πολιτείες υποστηρίζουν ότι το HHS δεν είχε νόμιμη βάση για την αιφνιδιαστική αναστολή της χρηματοδότησης και ότι, με την ενέργειά του, υπερέβη τις αρμοδιότητές του, υποκαθιστώντας το Κογκρέσο, το οποίο έχει τη συνταγματική εξουσία κατανομής των ομοσπονδιακών πόρων.
Στην προσφυγή τους, κάνουν λόγο για «ατεκμηρίωτες καταγγελίες απάτης», τις οποίες χαρακτηρίζουν πρόσχημα, υποστηρίζοντας ότι ο πραγματικός στόχος της κυβέρνησης είναι η πολιτική τιμωρία Πολιτειών που θεωρούνται αντίπαλες της διοίκησης Τραμπ, μέσω της παράνομης παρακράτησης ζωτικής σημασίας κονδυλίων.
Παράλληλες εξελίξεις και πολιτικό υπόβαθρο
Στο ίδιο κλίμα, η υπουργός Γεωργίας των ΗΠΑ, Brooke Rollins, ανακοίνωσε την Παρασκευή ότι το υπουργείο Γεωργίας προχώρησε σε «πάγωμα» ομοσπονδιακών προγραμμάτων παροχών για τη Μινεσότα, επικαλούμενη, επίσης, καταγγελίες περί απάτης.
Ο κυβερνήτης της Πολιτείας, Tim Walz, ανακοίνωσε τη Δευτέρα (5 Ιανουαρίου), ότι δεν θα διεκδικήσει τρίτη θητεία, δηλώνοντας ότι επιθυμεί να επικεντρωθεί στη διαχείριση του σκανδάλου που βρίσκεται σε εξέλιξη. Ο Walz είχε διατελέσει υποψήφιος αντιπρόεδρος στο πλευρό της Kamala Harris στις προεδρικές εκλογές του 2024.
Σιωπή από τον Λευκό Οίκο – Ανοιχτή η συνέχεια
Ο Λευκός Οίκος δεν απάντησε άμεσα σε αίτημα σχολιασμού της δικαστικής απόφασης, ενώ η προσωρινή διαταγή αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο περαιτέρω νομικών και πολιτικών εξελίξεων.
Η υπόθεση αναδεικνύει, με ιδιαίτερη ένταση, τη σύγκρουση ανάμεσα στην ομοσπονδιακή εκτελεστική εξουσία και τις Πολιτείες, αλλά και τη σημασία της σταθερής χρηματοδότησης προγραμμάτων που αποτελούν θεμέλιο της κοινωνικής πολιτικής και της δημόσιας υγείας στις Ηνωμένες Πολιτείες.