Προκλητική αφήγηση σε κλειστή συνάντηση με Ρεπουμπλικανούς γερουσιαστές – Σιωπή από το Ελιζέ
Έντονες αντιδράσεις και σοβαρά ερωτήματα για τη διεθνή φαρμακευτική πολιτική προκαλούν οι δηλώσεις του Αμερικανού Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος υποστήριξε δημοσίως ότι εξανάγκασε τη Γαλλία να αυξήσει έως και 200% τις τιμές των συνταγογραφούμενων φαρμάκων, ασκώντας ευθείες πιέσεις μέσω απειλών για επιβολή δασμών.
Η δήλωση έγινε σε κλειστή συνάντηση με Ρεπουμπλικανούς γερουσιαστές και παρουσιάστηκε από τον ίδιο τον Τραμπ ως «παράδειγμα επιτυχούς διαπραγμάτευσης» υπέρ των αμερικανικών συμφερόντων, προκαλώντας ωστόσο εύλογο προβληματισμό για τις επιπτώσεις στην πρόσβαση των Ευρωπαίων ασθενών στα φάρμακα.
«Θα αυξήσουμε ό,τι θέλεις, μόνο μην το πεις» – Η επίμαχη μίμηση Μακρόν
Στην τοποθέτησή του, ο Ντόναλντ Τραμπ δεν δίστασε να αναπαραστήσει, με σκωπτικό και προκλητικό ύφος, υποτιθέμενο διάλογο με τον Γάλλο Πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν. Σύμφωνα με την αφήγησή του, ο Γάλλος Πρόεδρος φέρεται να του είπε:
«Ντόναλντ, εντάξει. Θα αυξήσω τις τιμές των συνταγογραφούμενων φαρμάκων κατά 200% ή όσο θέλεις. Ό,τι θέλεις, Ντόναλντ. Σε παρακαλώ μόνο, μην το πεις στον κόσμο».
Η αναφορά αυτή, που έγινε δεκτή με γέλια στο ακροατήριο, έχει προκαλέσει αίσθηση διεθνώς, καθώς εγείρει ζητήματα εθνικής φαρμακευτικής κυριαρχίας, διαφάνειας και πολιτικής πίεσης σε βάρος των ευρωπαϊκών συστημάτων υγείας.
Απειλές με δασμούς και «αναγκαστικές» αυξήσεις τιμών
Ο Αμερικανός Πρόεδρος ισχυρίστηκε ότι το εργαλείο πίεσης που χρησιμοποίησε ήταν η απειλή επιβολής ιδιαίτερα υψηλών δασμών, τους οποίους χαρακτήρισε «42 φορές ακριβότερους» σε σχέση με τις φαρμακευτικές τιμές.
Σύμφωνα με τα λεγόμενά του, μετά τη φερόμενη συμφωνία, οι τιμές των συνταγογραφούμενων φαρμάκων στη Γαλλία αυξήθηκαν από τα 10 δολάρια στα 30 δολάρια, δηλαδή τριπλασιάστηκαν. Ο ίδιος παρουσίασε αυτή την εξέλιξη ως απόδειξη ότι οι πιέσεις του απέδωσαν.
«Όλοι τελικά υπέκυψαν» – Η γενίκευση των πιέσεων
Ο Τραμπ δεν περιορίστηκε στη Γαλλία. Αντιθέτως, υποστήριξε ότι όλες οι χώρες με τις οποίες διαπραγματεύτηκε κατέληξαν να αποδεχθούν τις απαιτήσεις του, όταν τέθηκε στο τραπέζι η απειλή εμπορικών κυρώσεων.
«Μέσα σε 3,2 λεπτά έλεγαν: “Θα είναι τιμή μας να τετραπλασιάσουμε τις τιμές των φαρμάκων μας, αν αυτό θέλετε”», ανέφερε χαρακτηριστικά, επιχειρώντας να ενισχύσει το αφήγημα της απόλυτης διαπραγματευτικής υπεροχής των ΗΠΑ.
Το παράδοξο της πολιτικής Τραμπ: Πίεση στο εξωτερικό, μείωση τιμών στο εσωτερικό
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το πολιτικό πλαίσιο μέσα στο οποίο εντάσσονται αυτές οι δηλώσεις. Την ίδια στιγμή που ο Ντόναλντ Τραμπ εμφανίζεται να πιέζει ευρωπαϊκές χώρες να αυξήσουν τις τιμές των φαρμάκων, η κυβέρνησή του προωθεί στο εσωτερικό των ΗΠΑ πολιτικές με στόχο τη μείωση του κόστους των συνταγογραφούμενων φαρμάκων.
Κεντρικός άξονας αυτής της στρατηγικής είναι η σύνδεση των τιμών με το πρόγραμμα Medicare, επιδιώκοντας να περιοριστεί η φαρμακευτική δαπάνη για τους Αμερικανούς ασφαλισμένους. Το μήνυμα που εκπέμπεται, ωστόσο, δημιουργεί αντιφάσεις: μείωση τιμών για τους Αμερικανούς, αυξήσεις για τους Ευρωπαίους.
Σιωπή από το Παρίσι – Καμία επίσημη διάψευση ή επιβεβαίωση
Μέχρι στιγμής, το Ελιζέ δεν έχει προβεί σε επίσημο σχόλιο για τις δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ. Ούτε επιβεβαίωση ούτε διάψευση των ισχυρισμών έχει δοθεί δημοσίως, γεγονός που αφήνει ανοιχτά κρίσιμα ερωτήματα για το αν πρόκειται για πραγματικές διακρατικές πιέσεις ή για υπερβολική –και πολιτικά χρήσιμη– αφήγηση του Αμερικανού Προέδρου.
Φαρμακευτική πολιτική υπό πίεση: Τι σημαίνουν οι δηλώσεις για την Ευρώπη
Ανεξαρτήτως της ακρίβειας των ισχυρισμών, οι δηλώσεις Τραμπ επαναφέρουν στο προσκήνιο τη συζήτηση για:
τη διαπραγματευτική ισχύ των κρατών απέναντι στις ΗΠΑ,
την προστασία των εθνικών συστημάτων υγείας,
και τον κίνδυνο οι τιμές των φαρμάκων να μετατρέπονται σε εργαλείο γεωπολιτικής πίεσης.
Για τα ευρωπαϊκά συστήματα υγείας, που βασίζονται σε αυστηρή κρατική διαπραγμάτευση τιμών προκειμένου να διασφαλίζεται η καθολική πρόσβαση των ασθενών στα φάρμακα, τέτοιου είδους πρακτικές –αν επιβεβαιωθούν– συνιστούν ευθεία απειλή για τη βιωσιμότητα και την κοινωνική συνοχή της δημόσιας υγείας.