Ο φακός του ανθρώπινου ματιού είναι ένα από τα πιο εντυπωσιακά κατασκευάσματα της φύσης, αλλά έχει ένα βασικό ελάττωμα: δεν σταματά ποτέ να μεγαλώνει και δεν ανανεώνεται ποτέ. Μας χαρίζει περίπου μισό αιώνα τέλειας εστίασης και μετά μας οδηγεί, αναπόφευκτα, στην πρεσβυωπία και στον καταρράκτη. Αντίθετα, πολλά ζώα αλλάζουν τον φακό τους έως και 20 φορές στη ζωή τους. Από αυτή την παράδοξη «αδικία» της εξέλιξης ξεκινά ένα ταξίδι δύο δισεκατομμυρίων ετών, που θα βρεθεί στο προσκήνιο του 11ου Best of Ophthalmology. Το συνέδριο συγκεντρώνει στην Εθνική Πινακοθήκη, στις 20 και 21 Νοεμβρίου 2026, περισσότερους από 450 οφθαλμίατρους και επιστήμονες υγείας. Συμπίπτει με τα 20 χρόνια της Οφθαλμολογικής Μονάδας Ημερήσιας Νοσηλείας AthensVision, που το διοργανώνει.
Από τη Ρούλα Σκουρογιάννη
Γλαύκωμα: Η «σιωπηλή» νόσος που κλέβει την όραση
Το γλαύκωμα είναι η συχνότερη αιτία μη αναστρέψιμης τύφλωσης, παγκοσμίως. Ο κ. Θεόδωρος Φιλιππόπουλος, χειρουργός οφθαλμίατρος και επιστημονικά υπεύθυνος της AthensVision με εξειδίκευση στο γλαύκωμα, εξήγησε ότι πρόκειται για προοδευτική εκφύλιση του οπτικού νεύρου. Εξελίσσεται τόσο αργά, που οι ασθενείς, συνήθως, δεν αντιλαμβάνονται κάτι παρά μόνο όταν η νόσος έχει προχωρήσει.
Το πρόβλημα είναι σοβαρό ακόμη και σε κοινωνίες με εύκολη πρόσβαση στην υγειονομική περίθαλψη, όπου υπολογίζεται ότι περίπου οι μισοί ασθενείς παραμένουν αδιάγνωστοι, ενώ η νόσος επιδεινώνεται. Η έγκαιρη διάγνωση είναι καθοριστική, γιατί το οπτικό νεύρο δεν αναγεννάται. Η διάγνωση γίνεται με μια απλή οφθαλμολογική εξέταση και επιβεβαιώνεται με επιπλέον ανώδυνες διαγνωστικές δοκιμασίες.
Προληπτικό έλεγχο χρειάζονται ιδιαίτερα οι συγγενείς πρώτου βαθμού ανθρώπων με γλαύκωμα και όσοι έχουν υψηλή μυωπία ή υπερμετρωπία, καθώς διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο από τον γενικό πληθυσμό. Η θεραπεία στοχεύει στη μείωση της ενδοφθάλμιας πίεσης, με φαρμακευτική αγωγή, laser ή χειρουργική επέμβαση.
Αμφιβληστροειδής: Θεραπείες με λιγότερες ενέσεις και ελπίδα για τη χαμένη όραση
Για τις παθήσεις του αμφιβληστροειδούς, ο κ. Αλέξανδρος Χαρώνης μίλησε για μια νέα εποχή. Στην ηλικιακή εκφύλιση της ωχράς κηλίδας, η έρευνα στρέφεται σε θεραπείες με μεγαλύτερη διάρκεια δράσης και λιγότερες ενέσεις, αξιοποιώντας νέες φαρμακευτικές προσεγγίσεις και τη γονιδιακή θεραπεία. Καινοτόμες τεχνολογίες, όπως το ηλεκτρονικό εμφύτευμα PRIMA και η οπτογενετική, δημιουργούν ελπίδες ακόμη και για τη μερική αποκατάσταση της χαμένης όρασης.
Το ενδιαφέρον της ομάδας εστιάζει και στον αμφιβληστροειδή ως «παράθυρο» στην υπόλοιπη υγεία, αφού η μελέτη του μπορεί να δώσει στοιχεία για τη γήρανση, τον διαβήτη και τις νευρολογικές παθήσεις. «Επόμενος στρατηγικός μας στόχος είναι η δημιουργία Μονάδας Κλινικών Μελετών, ώστε να συμμετέχουμε ενεργά στην ανάπτυξη των θεραπειών του αύριο», σημείωσε.
Οφθαλμοπλαστική: Όταν η λειτουργία συναντά την αισθητική
Ο κ. Γεώργιος Χαρώνης, διευθυντής του Τμήματος Οφθαλμοπλαστικής, περιέγραψε έναν τομέα που εξελίσσεται δυναμικά, συνδυάζοντας τη λειτουργική αποκατάσταση με την αισθητική αρμονία της περιοχής γύρω από τα μάτια. Στη χειρουργική των βλεφάρων, η έμφαση πηγαίνει σε εξατομικευμένες τεχνικές που διατηρούν τη φυσική ανατομία και εξασφαλίζουν αρμονικό αποτέλεσμα και σωστή λειτουργία.
Στις παθήσεις του οφθαλμικού κόγχου, όπως η θυρεοειδική οφθαλμοπάθεια, τα νέα φάρμακα, η καλύτερη απεικόνιση και ο προηγμένος χειρουργικός σχεδιασμός επιτρέπουν πιο στοχευμένες παρεμβάσεις. Στη δακρυϊκή αποχέτευση, οι ελάχιστα επεμβατικές και οι ενδοσκοπικές τεχνικές ανοίγουν νέες δυνατότητες. Η τεχνητή νοημοσύνη δημιουργεί πρόσθετες προοπτικές. «Κοινός παρονομαστής όλων αυτών των εξελίξεων παραμένει η εξατομικευμένη φροντίδα, η ασφάλεια και η ουσιαστική βελτίωση της ποιότητας ζωής των ασθενών», υπογράμμισε.

«Το μάτι μέσα στους αιώνες»
Ξεχωριστό ενδιαφέρον για το ευρύ κοινό έχει η ομιλία του κ. Αναστάσιου Χαρώνη, με τίτλο «Το μάτι μέσα στους αιώνες». Βασίζεται στο βιβλίο του «Το Ελαττωματικό Θαύμα», που ακολουθεί την πορεία του φωτός και του οργάνου της όρασης από την απαρχή της ζωής μέχρι τον άνθρωπο. Εκεί, εντάσσεται και η αινιγματική ιστορία του κρυσταλλοειδούς φακού, ενός «θαύματος» με ενσωματωμένο ελάττωμα.
Διόρθωση της μυωπίας με SMILE Pro
Η κα Μαρία Ζώζολου, χειρουργός οφθαλμίατρος και μέλος της Οργανωτικής Επιτροπής, αναφέρθηκε στη διαθλαστική τεχνική SMILE Pro (Small Incision Lenticule Extraction). Η μέθοδος διορθώνει τη μυωπία και τον αστιγματισμό μέσα από μια μικρή τομή και χωρίς κρημνό. Είναι ελάχιστα επεμβατική, η εφαρμογή του laser διαρκεί λιγότερο από 10 δευτερόλεπτα στη μυωπία και η αποθεραπεία είναι ταχεία.
Ένας θεσμός με ταυτότητα
Το Best of Ophthalmology διοργανώνεται για 11η συνεχόμενη χρονιά και έχει καθιερωθεί ως σημαντικός επιστημονικός θεσμός για την ελληνική οφθαλμολογική κοινότητα. Όπως εξήγησε η κα Ζώζολου, βασίζεται στην κριτική ανασκόπηση των σημαντικότερων εξελίξεων της χρονιάς, μέσα από σύντομες, στοχευμένες παρουσιάσεις και διαδραστικό σχολιασμό, με στόχο η νέα γνώση να περνά στην καθημερινή κλινική πράξη.
Στο πρόγραμμα, ξεχωρίζει η ετήσια τιμητική διάλεξη «Γρηγόρης Γεωργαρίου», στην οποία φετινός προσκεκλημένος ομιλητής είναι ο αναπληρωτής καθηγητής Οφθαλμολογίας κ. Θεόδωρος Ποταμίτης. Η ανθρώπινη διάσταση της Ιατρικής αναδεικνύεται και στον διαγωνισμό ειδικευομένων «The Consultation», όπου κρίνονται η επιστημονική κατάρτιση, η κλινική κρίση και η επικοινωνία με τον ασθενή.
Περισσότερες πληροφορίες για το συνέδριο θα βρείτε στην επίσημη ιστοσελίδα.
