Σε πεδίο έντονης αντιπαράθεσης εξελίσσονται οι νέες διμερείς συμφωνίες που προωθούν οι Ηνωμένες Πολιτείες με αφρικανικές χώρες, θέτοντας υπό αμφισβήτηση το μέλλον της παγκόσμιας χρηματοδότησης για την Υγεία.
Ο επικεφαλής του Αφρικανικού Κέντρου Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (Africa CDC) εξέφρασε, την Πέμπτη (5/3) σοβαρές επιφυλάξεις για τους όρους που συνοδεύουν τα αμερικανικά κονδύλια.
Από τη Ρούλα Σκουρογιάννη
Οι «γκρίζες ζώνες» στις συμφωνίες χρηματοδότησης
«Υπάρχουν τεράστιες ανησυχίες σχετικά με τη διαχείριση των δεδομένων και τον διαμοιρασμό των παθογόνων», δήλωσε ο Γενικός Διευθυντής του Africa CDC, Jean Kaseya, κατά τη διάρκεια ψηφιακής συνέντευξης τύπου. Οι αντιδράσεις δεν άργησαν να εκδηλωθούν σε διακρατικό επίπεδο, με τη Ζιμπάμπουε να αποχωρεί από τις συνομιλίες για μια συμφωνία ύψους 367 εκατομμυρίων δολαρίων, κάνοντας λόγο για «ετεροβαρείς όρους» και κινδύνους διαρροής ευαίσθητων δεδομένων. Αντίστοιχα, η κυβέρνηση της Ζάμπια εξέφρασε τις αντιρρήσεις της για συγκεκριμένα σκέλη της δικής της συμφωνίας.
Το ακανθώδες ζήτημα των παθογόνων
Στο επίκεντρο της κριτικής από διεθνείς οργανισμούς υγείας βρίσκεται η απαίτηση της Ουάσινγκτον για άμεση κοινοποίηση δεδομένων σχετικά με παθογόνα που θα μπορούσαν να προκαλέσουν επιδημίες, ως προϋπόθεση για τη λήψη της χρηματοδότησης. Το κρίσιμο κενό σε αυτές τις συμφωνίες είναι ότι δεν διασφαλίζουν την πρόσβαση των πληγεισών χωρών σε φάρμακα ή εμβόλια που ενδέχεται να αναπτυχθούν ως αποτέλεσμα αυτής της ανταλλαγής πληροφοριών.
Η στρατηγική «America first» στην παγκόσμια υγεία
Οι συμφωνίες αυτές αποτελούν μέρος της ευρύτερης αναδιάρθρωσης της αμερικανικής στρατηγικής από την κυβέρνηση του Donald Trump. Μετά την κατάργηση της κεντρικής υπηρεσίας βοήθειας (USAID) και τις περικοπές σε παγκόσμια συμβόλαια, η νέα προσέγγιση «Πρώτα η Αμερική» επιδιώκει την απευθείας χρηματοδότηση χωρών, απαιτώντας όμως ταυτόχρονα τη συν-επένδυση από την πλευρά τους.
Ο ρόλος του Africa CDC και η εθνική κυριαρχία
Ο Jean Kaseya διευκρίνισε ότι, αν και αρχικά αντιμετώπισε τη νέα στρατηγική με ενδιαφέρον λόγω της άμεσης χρηματοδότησης, αρνήθηκε τον ρόλο του παρατηρητή στις διμερείς διαπραγματεύσεις, σεβόμενος την εθνική κυριαρχία κάθε κράτους. Ωστόσο, τόνισε πως το Africa CDC παραμένει στο πλευρό των κρατών-μελών του:
«Είπα σε όλες τις χώρες: έχετε την πλήρη στήριξη του Africa CDC. Είτε επιθυμείτε επαναδιαπραγμάτευση είτε θέλετε τη φυσική μας παρουσία στο τραπέζι των συνομιλιών, θα είμαστε εκεί».