Ως μία «πολύ σοβαρή εξέλιξη», που όμως «δεν ήταν κεραυνός εν αιθρία» χαρακτήρισε την έκδοση της απόφασης σε ανάρτησή του στο fb ο Νομικός Σύμβουλος του Πανελλήνιου Φαρμακευτικού Συλλόγου κ. Ηλίας Δημητρέλλος
Από τον Χαράλαμπο Πετρόχειλο
Σε νέα φάση μπαίνει η προσπάθεια των φαρμακοποιών να υπερασπιστούν την εφαρμοζόμενη πρακτική της μη διάθεσης των Μη Υποχρεωτικώς Συνταγογραφούμενων Φαρμάκων από τα ηλεκτρονικά καταστήματα φαρμακείων (e-shops) μετά την έκδοση της απόφασης του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ενώσεως που λέει ότι «δεν είναι επιτρεπτός στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ο περιορισμός διάθεσης μόνο των ΓΕ.ΔΙ.ΦΑ. από τα ηλεκτρονικά φαρμακεία, από το σύνολο των ΜΗ.ΣΥ.ΦΑ.»
Πρόκειται για μία εξέλιξη που όλοι λίγο – πολύ ανέμεναν καθώς η χώρα μας μαζί με την Κύπρο είναι οι μοναδικές σε ολόκληρη την Ευρώπη όπου δεν διατίθενται τα ΜΗ.ΣΥ.ΦΑ. από τα ηλεκτρονικά καταστήματα φαρμακείων.
Πιο συγκεκριμένα στην Ελλάδα με υπουργική απόφαση του Υπουργείου Υγείας και οδηγίες του Εθνικού Οργανισμού Φαρμάκων το 2016, υπό την πίεση των φαρμακοποιών που τονίζουν ότι όλα τα φάρμακα έχουν παρενέργειες και πρέπει να διατίθενται δια χειρός φαρμακοποιού, αποφασίστηκε ότι μόνο όσα φάρμακα περιλαμβάνονται στη λίστα της υποκατηγορίας των ΜΗΣΥΦΑ που τότε θεσμοθετήθηκε και έχουν χαρακτηριστεί ως Γενικής Διάθεσης Φάρμακα (ΓΕΔΙΦΑ) επιτρέπεται να πωλούνται τόσο από τα φαρμακεία όσο και από άλλα εμπορικά καταστήματα, όπως τα σούπερ μάρκετ.
Ο επίσημος ενδεικτικός κατάλογος του ΕΟΦ περιλαμβάνει 40 δραστικές ουσίες που πληρούν τα κριτήρια για να ενταχθούν στην κατηγορία των ΓΕΔΙΦΑ, ωστόσο, στην πράξη και στην καθημερινή αγορά, ο αριθμός των σκευασμάτων που κυκλοφορούν στα σούπερ μάρκετ είναι σχεδόν μηδενικός κι αυτό γιατί ο νόμος έχει θέσει αυστηρές προδιαγραφές απαιτώντας ειδικές, μικρότερες συσκευασίες και χαμηλότερες περιεκτικότητες για τα προϊόντα που θα πωλούνται εκτός φαρμακείου, γεγονός που έκανε για τις φαρμακευτικές εταιρείες ασύμφορο το να επενδύσουν για τη δημιουργία νέων, ξεχωριστών γραμμών παραγωγής μόνο για τα σούπερ μάρκετ.
Ιστορικό
Η τελευταία αυτή εξέλιξη ήρθε μετά από προσφυγή εταιρείας λειτουργίας e-shop στο Συμβούλιο της Επικρατείας με την οποία στράφηκε κατά της Υπουργικής Απόφασης του τότε Υπουργού Υγείας Θανάση Πλεύρη που περιόριζε δυνατότητα των πιστοποιημένων από τον Πανελλήνιο Φαρμακευτικό Σύλλογο e-shops των φαρμακείων να πωλούν online το σύνολο των ΜΗΣΥΦΑ, επιτρέποντάς τους να διαθέτουν διαδικτυακά μόνο την υποκατηγορία των ΓΕΔΙΦΑ.
Η εταιρεία ζήτησε την ακύρωση της απόφασης, υποστηρίζοντας ότι ο αποκλεισμός των υπόλοιπων ΜΗΣΥΦΑ από το διαδίκτυο περιορίζει παράνομα την ελευθερία του ηλεκτρονικού εμπορίου.
Το ΣτΕ τον Ιούλιο του 2024 (απόφαση 1138/2024) δεν εξέδωσε οριστική απόφαση, αλλά έστειλε προδικαστικά ερωτήματα στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΔΕΕ) για να διευκρινιστεί αν αυτός ο περιορισμός είναι συμβατός με το ευρωπαϊκό δίκαιο.
Η απόφαση λοιπόν που έρχεται σήμερα (Υπόθεση C-604/24), δικαιώνει την προσφυγή κρίνοντας ότι η ευρωπαϊκή νομοθεσία απαγορεύει στα κράτη-μέλη να περιορίζουν τις online πωλήσεις των φαρμακείων μόνο σε συγκεκριμένες υποκατηγορίες ΜΗΣΥΦΑ (όπως τα ΓΕΔΙΦΑ), ανοίγοντας τον δρόμο για την αλλαγή του ελληνικού νόμου.
Ηλίας Δημητρέλλος: Ο ΠΦΣ έχει προετοιμαστεί. Είναι μία εν εξελίξει προσπάθεια που θα κορυφωθεί
Σύμφωνα με τον κ. Δημητρέλλο ύστερα από την εν λόγω απόφαση τους Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με το νέο δικαστικό έτος, θα προσδιοριστεί νέα δικάσιμος στο ΣτΕ για να εκδοθεί εν συνεχεία οριστική απόφαση βάσει της αποφάσεως του Δικαστηρίου της ΕΕ.
Αν και όπως προαναφέρθηκε, ο Νομικός Σύμβουλος του ΠΦΣ θεωρεί την ανακοινωθείσα απόφαση ως μία «πολύ σοβαρή εξέλιξη», σημειώνει πως το ανώτατο όργανο εκπροσώπησης των φαρμακοποιών της κοινότητας στη χώρα μας, είχε προετοιμαστεί εδώ και καιρό γι’ αυτό το ενδεχόμενο και κατά την άποψή του «αρκούντως ικανοποιητικά» για μία προσπάθεια όλου του κλάδου που ξεκίνησε το 2016 (με τον ορισμό του Π.Φ.Σ. ως φορέα πιστοποίησης των ηλεκτρονικών καταστημάτων φαρμακείων και κατόπιν την θεσμοθέτηση των ΓΕ.ΔΙ.ΦΑ.), επιτεύχθηκε το 2022 (με την έκδοση της ΚΥΑ Πλεύρη) και στο επόμενο χρονικό διάστημα θα κορυφωθεί.
Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της ανάρτησης του κ. Δημητρέλλου στη σελίδα του στο facebook:
Εκδόθηκε η απόφαση του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ενώσεως (C 604/24) επί των προδικαστικών ερωτημάτων που είχε υποβάλει το Συμβούλιο της Επικρατείας (Δ΄ Τμήμα Επταμελές), κατόπιν της αιτήσεως ακυρώσεως που είχε ασκήσει φαρμακοποιός που διατηρεί ηλεκτρονικό φαρμακείο, κατά της υπ’ αριθμόν Γ.Π.οικ.22609/19.4.2022 ΚΥΑ.
Σύμφωνα με την εν λόγω ΚΥΑ, τα πιστοποιημένα από τον Π.Φ.Σ. ηλεκτρονικά καταστήματα φαρμακείου επιτρέπεται να πωλούν μέσω του διαδικτύου, μόνο τα φάρμακα τα οποία, σύμφωνα με την άδεια κυκλοφορίας τους, κατατάσσονται ή έχουν καταταγεί στην υποκατηγορία των ΓΕ.ΔΙ.ΦΑ. της κατηγορίας των ΜΗ.ΣΥ.ΦΑ..
Η απόφαση του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ενώσεως κρίνει ότι το άρθρο 85γ, παρ. 1 και 2, της οδηγίας 2001/83/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 6ης Νοεμβρίου 2001, περί κοινοτικού κώδικος για τα φάρμακα που προορίζονται για ανθρώπινη χρήση, όπως τροποποιήθηκε με την οδηγία 2011/62/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 8ης Ιουνίου 2011, έχει την έννοια ότι αντιτίθεται σε εθνική ρύθμιση η οποία, κατ’ επίκληση λόγων αναγόμενων στην προστασία της δημόσιας υγείας, απαγορεύει την πώληση εξ αποστάσεως στο κοινό, από ηλεκτρονικά καταστήματα φαρμακείου που κάνουν χρήση των υπηρεσιών της κοινωνίας της πληροφορίας, φαρμάκων για τα οποία δεν απαιτείται ιατρική συνταγή, πλην μιας υποκατηγορίας των φαρμάκων αυτών.
Δηλαδή ότι δεν είναι επιτρεπτός στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ο περιορισμός διάθεσης μόνο των ΓΕ.ΔΙ.ΦΑ. από τα ηλεκτρονικά φαρμακεία, από το σύνολο των ΜΗ.ΣΥ.ΦΑ.
Με το νέο δικαστικό έτος, θα προσδιοριστεί νέα δικάσιμος στο ΣτΕ για να εκδοθεί εν συνεχεία οριστική απόφαση βάσει της αποφάσεως του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ενώσεως.
Προφανέστατα πρόκειται για μία πολύ σοβαρή εξέλιξη, η οποία όμως δεν αποτέλεσε «κεραυνός εν αιθρία», λαμβανομένου υπ’ όψιν του πραγματικού γεγονότος ότι μόνο στην Ελλάδα και την Κύπρο δεν διατίθενται τα ΜΗ.ΣΥ.ΦΑ. από τα ηλεκτρονικά καταστήματα φαρμακείων.
Προφανέστατα επίσης, ο Π.Φ.Σ. είχε προετοιμαστεί εδώ και καιρό, για αυτό το ενδεχόμενο. Και οφείλω να πω αρκούντως ικανοποιητικά. Και εδώ σταματώ, καθότι πολλές φορές «ο εχθρός είναι εντός των πυλών».
Το μόνο σίγουρο είναι ότι πρόκειται για μία εν εξελίξει προσπάθεια όλου του κλάδου, η οποία έχει ξεκινήσει από το 2016 (με τον ορισμό του Π.Φ.Σ. ως φορέα πιστοποίησης των ηλεκτρονικών καταστημάτων φαρμακείων και κατόπιν την θεσμοθέτηση των ΓΕ.ΔΙ.ΦΑ.), επιτεύχθηκε το 2022 (με την έκδοση της άνω ΚΥΑ) και στο επόμενο χρονικό διάστημα θα κορυφωθεί.