Κάθε φάρμακο που σήμερα θεωρούμε αυτονόητο πέρασε κάποτε από ένα στάδιο όπου κανείς δεν ήξερε αν θα δουλέψει. Την απάντηση την έδωσαν οι κλινικές μελέτες και οι άνθρωποι που δέχτηκαν να συμμετάσχουν σε αυτές.
Στην Ελλάδα, όμως, η λέξη «κλινική μελέτη» προκαλεί ακόμη διστακτικότητα, και συχνά ανησυχία, σε πολλούς ασθενείς. Με στόχο να καλύψει αυτό το κενό πληροφόρησης, η Pfizer Hellas παρουσιάζει την καμπάνια «Ο κόσμος των κλινικών μελετών», μια σειρά από τρία σύντομα εκπαιδευτικά βίντεο που εξηγούν τι είναι οι κλινικές μελέτες και τι χρειάζεται να γνωρίζει όποιος σκέφτεται να συμμετάσχει σε μία.
Μια καμπάνια για την έγκυρη ενημέρωση του κοινού
Η καμπάνια έχει σκοπό να προσφέρει έγκυρη, υπεύθυνη και επιστημονικά τεκμηριωμένη ενημέρωση για τις κλινικές μελέτες. Εξηγεί τη σημασία τους για την πρόοδο της ιατρικής και απαντά σε όσα πρέπει να γνωρίζει κάποιος πριν εξετάσει τη συμμετοχή του. Κεντρικό ρόλο παίζει η ανάγκη των ασθενών για πληροφόρηση που είναι αξιόπιστη και κατανοητή. Ένα σύνθετο επιστημονικό πεδίο επιχειρεί έτσι να γίνει πιο προσιτό στο ευρύ κοινό.
Η πρωτοβουλία δίνει έμφαση στην ενημερωμένη και εθελοντική συμμετοχή. Αναδεικνύει τα ερωτήματα, τις επιλογές, τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις όσων ενδιαφέρονται να μάθουν περισσότερα. Όπως τονίζεται, η απόφαση συμμετοχής λαμβάνεται μόνο μετά από κατάλληλη ενημέρωση και συζήτηση με τον θεράποντα ιατρό και την ερευνητική ομάδα.
Τρία βίντεο, ένας κοινός στόχος
Στον πυρήνα της καμπάνιας βρίσκονται τρία σύντομα βίντεο, που δημιουργήθηκαν σε συνεργασία με το Ινστιτούτο Εφαρμοσμένων Βιοεπιστημών του Εθνικού Κέντρου Έρευνας & Τεχνολογικής Ανάπτυξης (ΕΚΕΤΑ). Υποστηρίζονται από τη «Συμμαχία για την Προώθηση της Αξίας των Κλινικών Μελετών», μια πρωτοβουλία της Ένωσης Ασθενών Ελλάδας, της HACRO (Σύλλογος Επιχειρήσεων Διεξαγωγής Κλινικών Μελετών Ελλάδας) και της Ιατρικής Εταιρείας Αθηνών.
Τα βίντεο εξηγούν με απλό τρόπο τι είναι οι κλινικές μελέτες, ποιος είναι ο ρόλος τους στην ιατρική έρευνα και τι πρέπει να γνωρίζει κάποιος πριν εξετάσει τη συμμετοχή του. Είναι διαθέσιμα στο επίσημο κανάλι της Pfizer Hellas στο YouTube*. Η πρωτοβουλία θα συνοδευτεί από ενημερωτικό έντυπο υλικό και από ευρύτερη καμπάνια στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Γιατί η εμπιστοσύνη κρίνει το αποτέλεσμα
«Οι κλινικές μελέτες αποτελούν ακρογωνιαίο λίθο της ιατρικής καινοτομίας, καθώς συμβάλλουν στην εξέλιξη της επιστημονικής γνώσης και στην αξιολόγηση πιθανών νέων θεραπευτικών επιλογών για τους ασθενείς. Για να ενισχύσουμε, όμως, την κλινική έρευνα στη χώρα μας, χρειάζεται παράλληλα να ενισχύσουμε τη γνώση, την εμπιστοσύνη και την κατανόηση γύρω από αυτή», δήλωσε σχετικά η Ιατρική Διευθύντρια της Pfizer Hellas, Χριστίνα Μιχαηλίδη.
«Με την καμπάνια “Ο κόσμος των κλινικών μελετών” θέλουμε να κάνουμε την επιστημονική πληροφορία πιο προσιτή και κατανοητή, απαντώντας σε ουσιαστικά ερωτήματα των ασθενών και του κοινού, βοηθώντας τους να έχουν έναν πιο ουσιαστικό και ενημερωμένο διάλογο με τον γιατρό τους».
Η δήλωση αγγίζει ένα πραγματικό πρόβλημα. Ο φόβος των ασθενών και η γραφειοκρατία έχουν καταγραφεί ως τα βασικά εμπόδια για τη συμμετοχή της χώρας μας σε έρευνες για νέες θεραπείες. Αυτός ο φόβος γεννιέται συχνά από την έλλειψη πληροφόρησης: πολλοί δεν γνωρίζουν ποιες διαδικασίες προστατεύουν όσους συμμετέχουν, ούτε ότι η συμμετοχή είναι πάντα εθελοντική.
Η εικόνα στην Ελλάδα
Η καμπάνια της Pfizer Hellas δεν είναι η μόνη προσπάθεια. Η Συμμαχία έχει ήδη ξεκινήσει εκστρατεία ενημέρωσης με τίτλο «Συμμετέχω γιατί έχω… Γνώση – Όφελος – Εμπιστοσύνη», με την αρωγή του υπουργείου Υγείας και υπό την αιγίδα του Εθνικού Οργανισμού Φαρμάκων και του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού. Σύμφωνα με την πρόεδρο της HACRO, Ευαγγελία Κοράκη, η πορεία των κλινικών μελετών στη χώρα είναι θετική: την τελευταία πενταετία έχουν αυξηθεί κατά 70%. Στις προτεραιότητες των φορέων, περιλαμβάνονται η επικείμενη λειτουργία του Εθνικού Μητρώου Βιοϊατρικής Έρευνας και τα μέτρα επιτάχυνσης των διαδικασιών, ώστε να έρθουν στην Ελλάδα περισσότερες μελέτες.
Τι να ρωτήσει κάποιος πριν αποφασίσει
Όποιος εξετάζει το ενδεχόμενο να συμμετάσχει σε μια κλινική μελέτη έχει δικαίωμα να ζητήσει πλήρη ενημέρωση από την ερευνητική ομάδα και τον θεράποντα ιατρό. Μπορεί να ρωτήσει ποιος είναι ο σκοπός της μελέτης, τι θα περιλαμβάνει η συμμετοχή του, ποια είναι τα πιθανά οφέλη και κίνδυνοι και ποιες είναι οι υποχρεώσεις του. Μπορεί, επίσης, να ζητήσει να του εξηγηθεί αν και πώς θα προστατεύονται τα προσωπικά του δεδομένα. Η συμμετοχή είναι πάντα εθελοντική, και ο συμμετέχων μπορεί να αποχωρήσει όποτε το θελήσει.
*Μπορείτε να δείτε τα videos στο κανάλι της Pfizer Hellas στο YouTube στον παρακάτω σύνδεσμο: Τι είναι οι κλινικές μελέτες και ποιος είναι ο ρόλος τους στην ιατρική έρευνα