Η εκλεγμένη διοίκηση προσφεύγει στο Συμβούλιο της Επικρατείας κατά του διορισμού προσωρινής διοίκησης από το υπουργείο Υγείας και καταθέτει μήνυση κατά των επτά μελών της. Το υπουργείο υποστηρίζει ότι η παρέμβαση έγινε μόνο για λόγους νομιμότητας.
Από τη Ρούλα Σκουρογιάννη
Ο Πανελλήνιος Ιατρικός Σύλλογος (ΠΙΣ) δε βρίσκεται συνήθως στην πρώτη γραμμή της επικαιρότητας. Οι αρμοδιότητές του, από τις άδειες άσκησης του επαγγέλματος και την αναγνώριση ειδικοτήτων μέχρι τον πειθαρχικό έλεγχο και τη θεσμική εκπροσώπηση των γιατρών, ασκούνται μακριά από τους προβολείς. Τους τελευταίους μήνες, όμως, ο Σύλλογος βρίσκεται στο επίκεντρο μιας θεσμικής αντιπαράθεσης, με δύο πλευρές που η καθεμιά επικαλείται τον νόμο. Η εκλεγμένη διοίκηση κάνει λόγο για παρέμβαση στο αυτοδιοίκητο του ιατρικού σώματος, ενώ το υπουργείο Υγείας υποστηρίζει ότι ο διορισμός προσωρινής διοίκησης ήταν αναγκαίος για την αποκατάσταση της νομιμότητας. Η υπόθεση μεταφέρεται πλέον στη Δικαιοσύνη, με προσφυγή στο ΣτΕ και μήνυση. Οι καταγγελίες και των δύο πλευρών αναμένεται να κριθούν στα δικαστήρια.
Πώς φτάσαμε σε δύο αντίπαλες πλευρές
Η σημερινή σύγκρουση έχει τις ρίζες της στις εκλογές του Δεκεμβρίου 2022 και στην απόφαση 2402/2025 του Συμβουλίου της Επικρατείας. Στο επίκεντρο της δικαστικής διαμάχης βρέθηκε η συμμετοχή Ιατρικών Συλλόγων στις αρχαιρεσίες, ενώ δεν είχε αποσαφηνιστεί αν είχαν εκπληρώσει τις οικονομικές υποχρεώσεις τους προς τον ΠΙΣ. Μετά την απόφαση, το υπουργείο δεν αναγνώρισε τη διοίκηση που προέκυψε από τις εκλογές και επανέφερε το διοικητικό συμβούλιο που λειτουργούσε πριν από το 2022.
Ο ΠΙΣ προχώρησε σε νέες αρχαιρεσίες στις 26 Απριλίου 2026, μέσω του ηλεκτρονικού συστήματος «Ζευς», και ανακοίνωσε ότι εκλέχθηκαν νέο μεταβατικό Διοικητικό Συμβούλιο, Ανώτατο Πειθαρχικό Συμβούλιο και Εξελεγκτική Επιτροπή. Το υπουργείο όμως αρνήθηκε και πάλι να επικυρώσει τα αποτελέσματα. Κατά την υπουργική πλευρά, ο αποκλεισμός μεγάλου αριθμού εκλεκτόρων λόγω οικονομικών εκκρεμοτήτων δημιούργησε πρόβλημα στη νόμιμη συγκρότηση της Γενικής Συνέλευσης. Σύμφωνα με δημοσιεύματα, στην ψηφοφορία συμμετείχε περίπου το 30% των εκλεκτόρων. Έτσι, ο Σύλλογος βρέθηκε σε διοικητικό αδιέξοδο, με δύο εκλογικές διαδικασίες που αμφισβητήθηκαν και χωρίς επικυρωμένη νέα διοίκηση.
Το άρθρο 67 και η θέση του υπουργείου
Η λύση που επέλεξε η πολιτική ηγεσία ήρθε με νομοθετική ρύθμιση. Ο νόμος 5322/2026, που δημοσιεύθηκε στις 24 Ιουλίου, περιλαμβάνει το άρθρο 67, το οποίο τροποποίησε το άρθρο 280 του νόμου 4512/2018. Σύμφωνα με τη διάταξη, όταν το υπουργείο δεν επικυρώνει τα αποτελέσματα αρχαιρεσιών για λόγους νομιμότητας μετά από δικαστική απόφαση, ο υπουργός Υγείας μπορεί να διορίσει επταμελή Προσωρινή Διοικούσα Επιτροπή, προσωρινό Ανώτατο Πειθαρχικό Συμβούλιο και προσωρινή Εξελεγκτική Επιτροπή. Τα μέλη πρέπει να είναι εκλέκτορες Ιατρικών Συλλόγων και μέλη της Γενικής Συνέλευσης του ΠΙΣ. Η θητεία τους δεν μπορεί να ξεπεράσει τους έξι μήνες, με δυνατότητα μίας παράτασης έως τρεις μήνες. Η αποστολή τους περιορίζεται ρητά. Πρέπει να κινήσουν άμεσα τις διαδικασίες για νέες αρχαιρεσίες και μπορούν να ασκούν μόνο τις απολύτως αναγκαίες διοικητικές, οικονομικές και διαχειριστικές πράξεις.
Ο υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης υποστηρίζει ότι η παρέμβαση γίνεται μόνο για λόγους νομιμότητας και ότι σκοπός είναι να σταματήσει ο κύκλος των αμφισβητήσεων και των προσφυγών που, κατά το υπουργείο, έχει παραλύσει τη λειτουργία του Συλλόγου. Έχει δηλώσει επίσης ότι θα συνεργαστεί με οποιοδήποτε διοικητικό συμβούλιο προκύψει νόμιμα από τις νέες αρχαιρεσίες. Προσωρινή πρόεδρος ορίστηκε η παθολόγος-λοιμωξιολόγος Ματίνα Παγώνη, πρώην πρόεδρος της ΕΙΝΑΠ.
Η εκλεγμένη διοίκηση απορρίπτει πλήρως αυτή την ανάγνωση. Ο ΠΙΣ χαρακτήρισε τη ρύθμιση «θεσμική εκτροπή», υποστήριξε ότι δίνει στον υπουργό άμεσο έλεγχο στα διοικητικά και πειθαρχικά όργανα των γιατρών και επικαλέστηκε την απόφαση 11/2026 του Τριμελούς Συμβουλίου Συμμόρφωσης του ΣτΕ, με βάση την οποία, κατά τον Σύλλογο, είχε ήδη συμμορφωθεί με την απόφαση 2402/2025. Ο Σύλλογος επισημαίνει και ότι η διάταξη εντάχθηκε σε νομοσχέδιο του υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας και όχι του υπουργείου Υγείας, γεγονός που, κατά την εκτίμησή του, περιόρισε τη δημόσια διαβούλευση.
Η προσφυγή στο ΣτΕ: οι τρεις λόγοι ακύρωσης
Στις 17 Σεπτεμβρίου 2026, δεκαεπτά Ιατρικοί Σύλλογοι, ο πρόεδρος της εκλεγμένης διοίκησης του ΠΙΣ και τρεις εκλέκτορες της Γενικής Συνέλευσης κατέθεσαν προσφυγή στο ΣτΕ. Ζητούν την ακύρωση της Κοινής Απόφασης του υπουργού και του υφυπουργού Υγείας, που δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ και διόρισε τα επτά μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου, το Ανώτατο Πειθαρχικό Συμβούλιο και την Εξελεγκτική Επιτροπή του ΠΙΣ.
Ο πρώτος λόγος είναι η αντισυνταγματικότητα του άρθρου 67 του ν. 5322/2026. Οι προσφεύγοντες υποστηρίζουν ότι η διάταξη προσβάλλει τη θεσμική αυτοτέλεια και την αυτοδιοίκηση του ΠΙΣ, αφού επιτρέπει στον υπουργό να υποκαθιστά τη συλλογική βούληση του ιατρικού σώματος και να διορίζει όλα τα βασικά όργανα ενός αυτοδιοικούμενου νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου σωματειακού χαρακτήρα. Ο δεύτερος λόγος είναι ότι δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις του άρθρου 280 §14, γεγονός που, κατά τους προσφεύγοντες, συνιστά παράβαση νόμου και υπέρβαση εξουσίας. Ο τρίτος είναι η κατάχρηση εξουσίας. Σύμφωνα με την προσφυγή, η αρμοδιότητα δεν χρησιμοποιήθηκε για τον νομοθετικό σκοπό της ταχείας διεξαγωγής σύννομων αρχαιρεσιών, αλλά για την απομάκρυνση της υφιστάμενης διοίκησης και την αντικατάστασή της από πρόσωπα της επιλογής της πολιτικής ηγεσίας.
Η μήνυση: οι καταγγελίες για παράβαση καθήκοντος και απιστία
Τις τελευταίες ημέρες κατατέθηκε και μήνυση-έγκληση κατά των επτά μελών της προσωρινής διοίκησης, από πέντε μέλη της εκλεγμένης διοίκησης και έναν ακόμη εκλέκτορα. Το κείμενο των 58 σελίδων ζητά ποινικό έλεγχο για παράβαση καθήκοντος κατ’ εξακολούθηση και απιστία κατ’ εξακολούθηση. Οι μηνυτές επισημαίνουν ότι το άρθρο 67 θέτει αυστηρά όρια αρμοδιοτήτων στην προσωρινή διοίκηση, με πρωταρχικό καθήκον τη διενέργεια εκλογών, και ισχυρίζονται ότι μέχρι σήμερα δεν έχει γίνει καμία ενέργεια προς αυτή την κατεύθυνση.
Οι υπόλοιπες καταγγελίες αφορούν συγκεκριμένες αποφάσεις. Η πρώτη είναι η καταγγελία της σύμβασης με τη δικηγορική εταιρεία που υποστηρίζει τον ΠΙΣ. Οι μηνυτές τη χαρακτηρίζουν αυθαίρετη και αδικαιολόγητη και υποστηρίζουν ότι συνιστά απιστία, αφού κατέβαλαν ήδη αποζημίωση στην εταιρεία και προκάλεσαν πρόσθετη απαίτηση 346.566 ευρώ. Η δεύτερη είναι η απόφαση που μείωσε την εισφορά των Ειδικών Μητρώων από 10% σε 3%, η οποία, κατά τους μηνυτές, είναι παράνομη και επιδεινώνει την οικονομική κατάσταση του Συλλόγου. Η τρίτη είναι η ανάληψη ελεγκτικής αρμοδιότητας σε προηγούμενες διοικήσεις του ΠΙΣ. Οι μηνυτές υποστηρίζουν ότι ο νόμος δεν όρισε την προσωρινή διοίκηση ως ελεγκτική ή εξεταστική επιτροπή για πράξεις προγενέστερων αιρετών διοικήσεων, και ότι η ενέργεια αυτή θα συνεπάγεται υπέρογκη δαπάνη. Η τέταρτη είναι η νέα πολιτική διεθνούς εκπροσώπησης και η δημιουργία Μητρώου εκπροσώπων, ενώ, κατά τους μηνυτές, δεν υπήρχε κενό εκπροσώπησης. Σύμφωνα με τους μηνυτές, οι πράξεις αυτές στοιχειοθετούν απιστία και μάλιστα κακουργηματική, εφόσον η ζημία υπερβαίνει τις 120.000 ευρώ.
Οι ισχυρισμοί της μηνύουσας πλευράς θα αξιολογηθούν από τις δικαστικές αρχές.
Η αντίδραση για τη συμμετοχή Πατούλη και Παγώνη σε συνέντευξη τύπου
Η εκλεγμένη διοίκηση σχολίασε και την πρόσφατη συνέντευξη τύπου του υπουργού Υγείας για την παρουσίαση ψηφιακών εργαλείων ελέγχου παραβατικότητας σε ιδιωτικά ιατρεία, στην οποία συμμετείχαν ο κ. Γιώργος Πατούλης και η προσωρινή πρόεδρος του ΠΙΣ κ. Παγώνη. Ο πρόεδρος της εκλεγμένης διοίκησης Βασίλειος Ψυχογυιός, ακτινολόγος, χαρακτηρίζει τη συμπεριφορά αυτή ένδειξη «ακραίας περιφρόνησης» προς τους υπόλοιπους 59 Ιατρικούς Συλλόγους της χώρας. Η συμμετοχή του κ. Πατούλη, τον οποίο οι υπογράφοντες περιγράφουν ως ελεγχόμενο από τις εισαγγελικές αρχές, επιβεβαιώνει, κατά τη θέση τους, ότι η εγκατάσταση της προσωρινής διοίκησης έγινε με σκοπό τη μετατροπή των θεσμικών οργάνων των γιατρών σε «άφωνους κομπάρσους» της πολιτικής ηγεσίας. Η θέση αυτή είναι της εκλεγμένης διοίκησης και δεν έχει επιβεβαιωθεί από ανεξάρτητη πηγή.
Η ευρωπαϊκή διάσταση και τι ακολουθεί
Η αντιπαράθεση έχει ξεπεράσει τα εθνικά σύνορα. Ο ΠΙΣ δημοσιοποίησε επιστολές των ευρωπαϊκών οργανώσεων CPME, CEOM και UEMS, στις οποίες συμμετέχει, για την ανεξαρτησία του Συλλόγου και τον διορισμό προσωρινής διοίκησης. Το βασικό ερώτημα δεν αφορά πλέον μόνο το ποιος είχε δικαίωμα ψήφου στις προηγούμενες εκλογές, αλλά και τα όρια της κρατικής εποπτείας σε έναν επαγγελματικό φορέα. Η κυβέρνηση απαντά ότι ο νόμος περιορίζει χρονικά και λειτουργικά την προσωρινή επιτροπή, ενώ οι επικριτές της ρύθμισης υποστηρίζουν ότι δημιουργείται προηγούμενο που μπορεί να επηρεάσει την ανεξαρτησία και άλλων επιστημονικών ή επαγγελματικών φορέων.
Από εδώ και πέρα, η προσωρινή διοίκηση πρέπει να καθορίσει το εκλογικό σώμα, να αποσαφηνίσει ποιοι Ιατρικοί Σύλλογοι και εκλέκτορες δικαιούνται να συμμετέχουν και να οργανώσει μια διαδικασία που δεν θα επαναλάβει τα προβλήματα των προηγούμενων αρχαιρεσιών. Το ΣτΕ δεν έχει ακόμη αποφανθεί για την προσφυγή και η μήνυση βρίσκεται στο στάδιο της κατάθεσης. Μέχρι τότε, το ζητούμενο για τον ιατρικό κόσμο είναι ο Σύλλογος να συνεχίσει να ασκεί τις αρμοδιότητές του, και η εμπιστοσύνη μεταξύ των παρατάξεων, των τοπικών Συλλόγων και του υπουργείου να αποκατασταθεί μέσα από μια εκλογική διαδικασία που θα αναγνωρίζουν όλες οι πλευρές.