Της Τάνιας Η. Μαντουβάλου
Για τα σημαντικά οφέλη του προγράμματος ΟΙΚΟΘΕΝ σε αιματολογικούς ασθενείς και σε ασθενείς με Σκλήρυνση Κατά Πλάκας μίλησαν ειδικοί επιστήμονες στο πλαίσιο του Συνεδρίου «2nd Year – Mapping the Unknown in Oncology», που διοργανώθηκε από την Ιατρική Εταιρεία Έρευνας και Εκπαίδευσης21-22 Μαρτίου σε κεντρικό ξενοδοχείο της Αθήνας, υπό την αιγίδα της ΕΟΠΕ και της Ελληνικής Αντικαρκινικής Εταιρείας.
Το Οίκοθεν, δηλαδή η ογκολογική φροντίδα στο σπίτι, ξεκίνησε το 2023 από τον Άγιο Σάββα, με επιστημονικό υπεύθυνο και εμπνευστή τον παθολόγο ογκολόγο Μιχάλη Νικολάου (εκ των προέδρων του συνεδρίου). Ένα χρόνο μετά τον Ιούνιο του 2024, επεκτάθηκε στο Μεταξά (για συμπαγείς όγκουςκαι αιματολογικές κακοήθειες), ενώ τον Οκτώβριο του 2024 ξεκίνησε στη Β΄ Πανεπιστημιακή νευρολογική Κλινική του ΑΧΕΠΑγια ασθενείς με Πολλαπλή Σκλήρυνση.
Στο πρόγραμμα ΟΙΚΟΘΕΝ έχει ενταχθεί και η Πανεπιστημιακή Νευρολογική Κλινικήτου ΠΓΝΑ (Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο Αλεξανδρούπολης).
Με τηλεϊατρική το 75% των προγραμμάτων κατ’οίκον νοσηλείας
Σύμφωνα πάντως με παγκόσμια στατιστικά στοιχεία που παρουσίασε η Διευθύντρια του Παθολογικού Τομέα και της Αιματολογικής κλινικής στο Μεταξά Μαρία Κωτσοπούλου, το 40% των ασθενών με χρόνιες παθήσεις δηλώνει πως προτιμά την κατ’ οίκον φροντίδα για θεραπείες χαμηλού κινδύνου. «Το 65% των ασθενών που λαμβάνουν κατ’ οίκον θεραπείες αναφέρει βελτίωση στην ποιότητα της ζωής τους. Στις χώρες της Βόρειας Ευρώπης όπως η Σουηδία και η Νορβηγία οι κατ’ οίκον θεραπείες έχουν μειώσει τις επανεισαγωγές σε νοσοκομεία κατά 30%. Το 75% των προγραμμάτων κατ’ οίκον νοσηλείας περιλαμβάνει τη χρήση τηλεϊατρικής για συνεχή παρακολούθηση.Το 60% των αιματολογικών ασθενών που λαμβάνουν θεραπείες στο σπίτι αναφέρει μείωση του άγχους.
Η επέκταση του προγράμματος Οίκοθεν στην αιματολογία είναι κρίσιμη για αρκετούς λόγους, είπε από την πλευρά της η συντονίστρια διευθύντρια Νοσοκομειακής Υπηρεσίας Αιμοδοσίας και υπεύθυνη Ιατρείου Διαταραχών Αιμόστασης, Γ.Α.Ο.Ν.Α. «Ο ΑΓΙΟΣ ΣΑΒΒΑΣ», πρώην πρόεδρος της Ελληνικής Αιματολογικής Εταιρείας . Η κατ’ οίκον φροντίδα μπορεί να προσφέρει πιο ευέλικτη και εξατομικευμένη προσέγγιση, τόνισε η κ. Γρουζή για να επισημάνει στη συνέχεια ότι οι ασθενείς που βιώνουν μακρόχρονες θεραπείες συχνά αντιμετωπίζουν δυσκολίες στο νοσοκομειακό περιβάλλον, οπότε η φροντίδα στο σπίτι μπορεί να βελτιώσει την ποιότητα ζωής τους, παρέχοντας άνεση και υποστήριξη από την οικογένεια.
Μειώνονται οι κίνδυνοι για επιπλοκές από λοιμώξεις
Η νοσηλεία σε νοσοκομεία μπορεί να εκθέσει τους ασθενείς σε λοιμώξεις, ενώ με την κατ’οίκον νοσηλεία παραμένουν σε ασφαλές περιβάλλον μειώνοντας τον κίνδυνο για επιπλοκές. «Επίσης η φροντίδα στο σπίτι μπορεί να είναι πιο οικονομικά αποδοτική σε σύγκριση με τις παρατεταμένες νοσηλείες και αυτό μπορεί να διευκολύνει την πρόσβαση σε υπηρεσίες υγειονομικής περίθαλψης. Από την άλλη πλευρά οι εξελίξεις στην τεχνολογία επιτρέπουν τη συνεχή παρακολούθηση των ασθενών, καθιστώντας ευκολότερη τη διαχείριση θεραπειών που απαιτούν τακτική παρακολούθηση και προσαρμογή. Οι ασθενείς συχνά χρειάζονται ψυχολογική υποστήριξη κατά τη διάρκεια της θεραπείας τους και το ΟΙΚΟΘΕΝ μπορεί να ισχύσει την αίσθηση ασφάλειας και υποστήριξης».
Η επένδυση στην οικιακή νοσηλεία στην αιματολογία φαίνεται να είναι μία πολλά υποσχόμενη προσέγγιση που μπορεί να καλύψει τις ανάγκες των ασθενών παρέχοντας παράλληλα υψηλής ποιότητας εξατομικευμένες υπηρεσίες φροντίδας.
Δημιουργία νέων καινοτόμων θεραπευτικών διαδρομών
Ο διευθυντής της Β’ Νευρολογικής Κλινικής του ΑΠΘ, καθηγητής Νευρολογίας Νίκος Γρηγοριάδης τόνισε την τεράστια αξία του προγράμματος ΟΙΚΟΘΕΝ, επισημαίνοντας όμως παράλληλα ότι στο νοσοκομείο του τρέχει με ίδιους πόρους. «Η διαχείριση χρόνιων συμπτωμάτων, η μείωση εξόδων μετακίνησης, καθώς και η ταλαιπωρία από αυτήν για ασθενείς με κινητικά προβλήματα είναι μόνο μερικά από τα οφέλη που τους προσφέρει το ΟΙΚΟΘΕΝ, όπως επίσης και η συμμετοχή της οικογένειας που αποσκοπεί στη βελτίωση της συναισθηματικής ευεξίας τους».
Τα οφέλη για το σύστημα υγείας, εκτός από την αύξηση της νοσοκομειακής διαθεσιμότητας λόγω απελευθέρωσης κλινών, είναι και η δημιουργία νέων καινοτόμων διαδρομών της θεραπευτικής αντιμετώπισης του ασθενούς με πολλαπλή σκλήρυνση, η αύξηση της εμπιστοσύνης στο ΕΣΥ, η μείωση γενικότερου κόστους φροντίδας (αποφυγή νοσοκομειακών λοιμώξεων).
Η Σκλήρυνση Κατά Πλάκας σε αριθμούς
Ο κ. Γρηγοριάδης παρουσίασε μάλιστα αναλυτικά το υψηλό φορτίο επιβάρυνσης σε ατομικό, κοινωνικό και οικονομικό επίπεδο για τον ασθενή, τονίζοντας με αυτό τον τρόπο την αναγκαιότητα ανάπτυξης προγραμμάτων όπως αυτό του ΟΙΚΟΘΕΝ.
«Το μέσο ετήσιο κόστος ανά ασθενή για το σύστημα υγείας είναι 26.118 ευρώ (48,4% για τις θεραπείες). Η μετάβαση από την ήπια στη σοβαρή μορφή της νόσου συνοδεύεται με αύξηση κατά 40,7% του άμεσου ιατρικού κόστους. Το κόστος για τον ασθενή ανέρχεται σε 8.334 Ευρώ κατά μέσο όρο, εκτός από την επιβάρυνση λόγω της συμμετοχής στις εξετάσεις και φάρμακα για συνοδές παθήσεις».
Όσον αφορά την απώλεια παραγωγικότητας ο κ. Γρηγοριάδης ανέφερε ότι αυτή ακολουθεί την εξέλιξη της νόσου. «20,5% των ασθενών δηλώνουν άνεργοι και το 30% από αυτούς δεν λαμβάνει επίδομα αναπηρίας. Επίσης σημειώνεται απώλεια 22,5 ωρών εργασίας κατά μέσον όρο ανά εβδομάδα. Αξίζει να αναφερθεί ότι το 53,7% των ασθενών αναφέρει δυσκολίες στην κάλυψη των αναγκών του νοικοκυριού.