Από τον Τάκη Μαραλέτο
Υπάρχουν περίοδοι που το υπουργείο δεν χρειάζεται να πει πολλά για να δείξει κατεύθυνση. Το τελευταίο δεκαήμερο, ήταν μια από αυτές, Μέσα από ανακοινώσεις, παρεμβάσεις και δημόσιες εμφανίσεις τόσο ο Υπουργός όσο και στελέχη του υπουργείου Υγείας , έδωσαν ένα αρκετά καθαρό «στίγμα» για την κατεύθυνση της ατζέντας.
Η πρόληψη τοποθετείται ως κεντρικός άξονας, η στελέχωση ως μόνιμο στοίχημα με περιορισμούς, και η φαρμακευτική πολιτική ως πεδίο όπου θα επιχειρηθεί μεγαλύτερος έλεγχος και πιο ξεκάθαροι κανόνες.
Και πίσω από τους πηχυαίους τίτλους, υπάρχει μια πραγματικότητα που διαπερνά το σύνολο του φάσματος των προθέσεων του υπουργείου. Θέλει να δείξει αποτέλεσμα, αλλά αγωνίζεται σε γήπεδο με λίγους πόρους, έντονες πιέσεις και πολλά μέτωπα ανοικτά.
Πρόληψη: «εύκολο να το καταλάβεις» δύσκολο να το χτίσεις
Η πρόληψη παραμένει η βιτρίνα. Είναι από τις λίγες πολιτικές που γράφουν εύκολα στην κοινωνία, εξετάσεις, προγράμματα, συμμετοχή, αριθμοί. Επίσης είναι πραγματικά σημαντική πολιτική. Εκτελεσμένη σωστά ,μπορεί να φέρει αποτέλεσμα.
Το μήνυμα του υπουργείου είναι ότι η συμμετοχή μεγαλώνει και ότι ανοίγουν στοχευμένες δράσεις για χρόνιους κινδύνους, όπως η παχυσαρκία ενηλίκων και η νεφρική δυσλειτουργία.
Στο βάθος, ο στόχος είναι διπλός, να κρατήσει το ενδιαφέρον του κοινού ζωντανό και, ταυτόχρονα, να περάσει το επιχείρημα ότι πρόληψη σημαίνει λιγότερη πίεση στο σύστημα αργότερα. Με άλλα λόγια “κάνουμε σήμερα αυτό που γλιτώνει αύριο μια εισαγωγή”.
Η πρόληψη όμως είναι το αρχικό στοίχημα. Η πορεία του ασθενούς μετά τα αρχικά στάδια και η τελική έκβαση όπως έδειξε και το πρόσφατο στρογγυλό τραπέζι για τον «Καρκίνο του παχέος εντέρου» που διοργάνωσε το Dailypharmanews, έχει μια σειρά από θέματα στα οποία χρειάζεται καλύτερη διαχείριση από το σύστημα της υγείας.
Στελέχωση: το «θέλουμε», το «πρέπει», και το «μέχρι εκεί μπορούμε»
Στο θέμα των γιατρών και των κενών, το υπουργείο προσπάθησε να δείξει πρακτικά αντανακλαστικά. Κίνητρα για να στραφούν νέοι γιατροί σε κρίσιμες ειδικότητες. Όμως, την ίδια στιγμή, ακούστηκε και κάτι που σπάνια λέγεται τόσο καθαρά σε δημόσια φόρα, ότι ακόμη κι όταν υπάρχει ανάγκη να στελεχωθούν οργανισμοί, οι προτεραιότητες πάνε πρώτα εκεί που “καίει” περισσότερο, δηλαδή στο πεδίο.
Στην ημερίδα του ΕΟΦ, ο υπουργός το είπε περιληπτικά ως εξής: είναι δύσκολο να ενισχυθεί ο Οργανισμός όσο θα χρειαζόταν, όχι επειδή δεν αναγνωρίζεται το πρόβλημα, αλλά επειδή προηγούνται άλλοι τομείς του συστήματος – κυρίως τα νοσοκομεία, οι κλινικές ανάγκες, τα ΤΕΠ, οι βάρδιες. Και όταν οι διαθέσιμες προσλήψεις είναι μετρημένες, το “πού πάει η πρώτη θέση” γίνεται πολιτική απόφαση.
Είναι μια παραδοχή που, είτε αρέσει είτε όχι, εξηγεί πολλά. Οι υποσχέσεις για στελέχωση συναντούν πάντα ένα “ναι μεν, αλλά”.
Ρυθμίσεις και αντιδράσεις: το υπουργείο δεν θέλει φωτιές
Στο κομμάτι των επαγγελματικών ρυθμίσεων, το υπουργείο έδειξε αντανακλαστικά διαχείρισης κρίσης. Στο θέμα που προέκυψε με το καθηκοντολόγιο μαιών–μαιευτών, η γραμμή ήταν καθησυχαστική και ξεκάθαρη. Να πέσουν οι τόνοι, να μην ανοίξει μέτωπο, να μην τραβήξει την ατζέντα σε σύγκρουση με κλάδους.
Αυτό, σε επίπεδο πολιτικής, μεταφράζεται απλά στο ότι αυτή την περίοδο, το υπουργείο θέλει να κρατήσει το κέντρο βάρους στα “μεγάλα” και όχι σε μάχες χαρακωμάτων με επαγγελματικές ομάδες.
Φάρμακο: καινοτομία ναι, αλλά με κανόνες, όρια και περιορισμένους πόρους
Στον χώρο του φαρμάκου, το στίγμα είναι πιο σύνθετο. Από τη μία, το υπουργείο συνεχίζει να μιλά για κινήσεις που δίνουν θετικό σήμα στην αγορά όπως είναι οι κλινικές μελέτες, οι επενδύσεις, και τα εργαλεία για την καινοτομία. Από την άλλη, περνάει όλο και πιο έντονα η ιδέα ότι εκεί που η δαπάνη ξεφεύγει, ειδικά σε διαδρομές πρόσβασης εκτός της κανονικής εμπορικής ροής, θα μπουν πιο σαφείς και αυστηροί κανόνες.
Έχει άλλωστε ειπωθεί σε κάθε τόνο τις προηγούμενες εβδομάδες ότι ο ΙΦΕΤ και η διαχείριση της σχετικής δαπάνης είναι σημείο που θα γίνουν παρεμβάσεις. Το μήνυμα που προκύπτει είναι ότι το υπουργείο δεν θέλει γκρίζες ζώνες να παράγουν ανεξέλεγκτα κόστη. Προτιμά να προλάβει και να παρέμβει πριν γίνει κρίση.
Η μεγάλη εικόνα
Αν προσπαθήσει κανείς να το δει συνολικά, η εικόνα δεν είναι παίρνω πολλά μέτρα. Έχει μια συγκεκριμένη λογική.
Κρατάμε την πρόληψη ως σταθερό σημείο αναφοράς. Προσπαθούμε να μπαλώσουμε τα κενά του ΕΣΥ με στοχευμένα κίνητρα. Αποφεύγουμε τα πολιτικά μέτωπα που δεν είναι αναγκαία, και στο φάρμακο πάμε σε μια ισορροπία ανάμεσα στο “φέρνουμε την καινοτομία” αλλά “ελέγχουμε τη δαπάνη και δεν την αφήνουμε να ξεφύγει”.
Και το πραγματικό ερώτημα για τους επόμενους μήνες είναι, αν αυτή η ιεράρχηση θα αποδώσει χωρίς να αφήσει πίσω της νέες «τρύπες», ειδικά σε οργανισμούς που καλούνται να στηρίξουν, να ελέγξουν και να υλοποιήσουν την πολιτική αυτή που είναι καίριοι μεν υποστελεχωμένοι δε.
Τι μας είπε το δεκαήμερο
-
Πρόληψη ψηλά: συνεχείς ανακοινώσεις, αριθμοί συμμετοχής, νέες στοχεύσεις.
-
Στελέχωση με κίνητρα, αλλά με εμφανή όρια.
-
Όπου ανοίγει ένταση με κλάδους, το υπουργείο επιλέγει “αποσυμπίεση”.
-
Στο φάρμακο, ναι στην καινοτομία – αλλά με πιο σφιχτό έλεγχο στη δαπάνη.
Η φράση-κλειδί στον ΕΟΦ
Ο υπουργός ουσιαστικά παραδέχθηκε ότι ο ΕΟΦ χρειάζεται ενίσχυση, αλλά εξήγησε ότι η στελέχωσή του σκοντάφτει στο ίδιο δίλημμα που έχει όλο το σύστημα: όταν οι προσλήψεις είναι περιορισμένες, προηγούνται οι πιο πιεσμένοι κρίκοι της υγείας, ειδικά το ΕΣΥ και τα νοσοκομεία.