Από τη Γιάννα Τριανταφύλλη.
Σημαντική έλλειψη ενημέρωσης έχουν οι Αμερικανοί για τον Ιό των Ανθρώπινων Θηλωμάτων (HPV) σχετικά με την πρόληψη και την αντιμετώπισή του.
Ενδεικτικά είναι τα αποτελέσματα έρευνας που διεξήγαγε το Ιατρικό Πανεπιστήμιο της Νότιας Καρολίνας (MUSC ), η οποία βασίστηκε σε δεδομένα από την Έρευνα Εθνικών Τάσεων Πληροφοριών Υγείας (HINTS), που διεξήγαγε το αμερικανικό Εθνικό Ινστιτούτο Καρκίνου.
Τα ευρήματα της μελέτης αποκάλυψαν ότι, η χαμηλή εμβολιαστική κάλυψη κατά του HPV στις ΗΠΑ δεν οφείλεται μόνο στην παραπληροφόρηση των αντιεμβολιαστών, αλλά και στην άγνοια των πολιτών. Όπως διαπιστώθηκε, πάνω από το 34% των ενηλίκων δήλωσε ότι δεν έχει ακούσει ποτέ για τον ιό των ανθρωπίνων θηλωμάτων (HPV), ενώ σχεδόν το 38% αγνοεί την ύπαρξη του εμβολίου HPV.
Ακόμα και όσοι είχαν ακούσει τον όρο «ιός HPV», ελάχιστοι γνώριζαν τις συνέπειές του στην υγεία. Σχεδόν 3 στους 10 ερωτηθέντες δεν γνώριζαν ότι προκαλεί καρκίνο του τραχήλου της μήτρας, ενώ πάνω από 7 στους 10 αγνοούσαν τη συσχέτιση το υιού HPV με τον καρκίνο του στόματος και του φάρυγγα.
«Τα ευρήματα της μελέτης είναι ανησυχητικά. Όταν οι άνθρωποι λαμβάνουν αποφάσεις σχετικά με το αν θέλουν να εμβολιαστούν ή αν θέλουν να εμβολιάσουν το παιδί τους, κάνουν μια αξιολόγηση κινδύνου έναντι οφέλους. Επομένως, είναι σημαντικό να κατανοήσουν τι μπορεί να συμβεί όταν κάποιος μολυνθεί από τον ιό HPV», λέει η επικεφαλής ερευνήτρια Δρ. Kalyani Sonawane.
Η μεγαλύτερη έλλειψη ενημέρωσης εντοπίστηκε σε πολιτείες της Μεσοδυτικής και Νότιας Καρολίνας, περιοχές που καταγράφουν και τη μεγαλύτερη αύξηση σε καρκίνους που σχετίζονται με τον ιό HPV. Αντίθετα, στη βορειοανατολική Αμερική, η πλειοψηφία των κατοίκων γνωρίζει τον ιό, με τα υψηλότερα ποσοστά να καταγράφονται στο Ρόουντ Άιλαντ και το Βερμόντ.
Σύμφωνα με τους ερευνητές, τα ευρήματα αναδεικνύουν μια κρίσιμη πραγματικότητα: η μεγαλύτερη μάχη για την πρόληψη του HPV δεν είναι μόνο απέναντι στην παραπληροφόρηση, αλλά και στο τεράστιο κενό γνώσης των πολιτών.
Όσο εκατομμύρια αμερικανοί πολίτες δεν γνωρίζουν τους λόγους για τους οποίους θα πρέπει να εμβολιάζουν τα παιδιά τους, τα ποσοστά κάλυψης του εμβολιασμού θα παραμένουν χαμηλά και μεγάλο ποσοστό καρκίνων που θα μπορούσαν να προληφθούν, θα συνεχίσουν να αυξάνονται και να οδηγούν μελλοντικά στην απώλεια ανθρώπινων ζωών.
Πόσο ενημερωμένοι είναι οι Έλληνες για τον ιό HPV;
Σύμφωνα με έρευνα που διεξήγαγε το 2022 η ΑΜΚΕ «ΚΑΡΚΙΝΑΚΙ– Ενημέρωση για τον Καρκίνο στην Παιδική και Εφηβική Ηλικία», σε συνεργασία με το Κέντρο Κλινικής Επιδημιολογίας και Έκβασης Νοσημάτων –CLEO, σχεδόν το 1/3 του ερωτηθέντων θεωρεί ότι γνωρίζει αρκετά για τον Ιό Ανθρωπίνων Θηλωμάτων (HPV), ενώ το 13,2% άκουγε για πρώτη φορά για τον ιό HPV με αφορμή τη συμμετοχή στην έρευνα.
Περίπου 6 στους 10 συμμετέχοντες γνωρίζουν ότι η μόλυνση με τον HPV δεν είναι σπάνια, ωστόσο 8 στους 10 πιστεύουν λανθασμένα ότι ο HPV θα φανεί οπωσδήποτε στο τεστ Παπανικολάου ή έχουν άγνοια επί του θέματος.
Σε ό,τι αφορά τη μετάδοση, το 77,8% των συμμετεχόντων γνωρίζουν ότι τόσο οι άντρες όσο και οι γυναίκες μπορούν να μεταδώσουν τον ιό, όμως μόνο το ¼ του δείγματος γνωρίζει ότι ο HPV μεταδίδεται και με απλή δερματική επαφή, ενώ ένα υψηλό ποσοστό (40,7%) θεωρεί λανθασμένα ότι ο HPV μεταδίδεται με το αίμα.
Από το σύνολο των συμμετεχόντων, το 63,3% ήταν γονείς και από αυτούς η πλειοψηφία (81,2%) δήλωσε ότι δεν έχει εμβολιάσει κανένα από τα παιδιά τους έναντι του HPV. Μάλιστα 1 στους 4 δεν ήξερε ότι έπρεπε να εμβολιάσει τα παιδιά του κατά του HPV, ενώ 6,5% δήλωσε ότι ο παιδίατρος τους πρότεινε να μην το κάνουν στα αγόρια.
1.100 νέα κρούσματα καρκίνου κάθε χρόνο στην Ελλάδα σχετιζόμενα με HPV
Στην Ελλάδα, ο ιός HPV συνεχίζει να ευθύνεται για 1.100 νέα περιστατικά καρκίνου καρκίνο κάθε χρόνο. Σύμφωνα με ευρήματα μελέτης της φαρμακευτικής εταιρείας MSD, το 2022 καταγράφηκαν στη χώρα μας 443 θάνατοι από καρκίνο που σχετίζεται με τον ιό HPV.
Ο καρκίνος του τραχήλου της μήτρας αντιπροσωπεύει το 60,5% αυτής της θνησιμότητας, ενώ το 16% των θανάτων που καταγράφηκαν εκείνη τη χρονιά αφορούσε σε άνδρες.
Σύμφωνα με τους ειδικούς, τα ανησυχητικά αυτά ευρήματα μπορούν να ανατραπούν σε συντριπτικό βαθμό με τον HPV εμβολιασμό και γι’ αυτό είναι σημαντικό να αυξηθεί η εμβολιαστική κάλυψη στην χώρα μας, τόσο στα αγόρια όσο και στα κορίτσια.
Τι είναι ο ιός HPV
Ο Ιός των Ανθρωπίνων Θηλωμάτων (Human Papilloma Virus – HPV) είναι η συχνότερα μεταδιδόμενη σεξουαλική λοίμωξη παγκοσμίως και υπεύθυνη για το 95% των περιπτώσεων καρκίνου του τραχήλου της μήτρας. Συνολικά, κάθε χρόνο καταγράφονται περίπου 660.000 περιπτώσεις HPV-σχετιζόμενων καρκίνων παγκοσμίως.
Ο HPV αποτελεί επίσης σημαντικό αιτιολογικό παράγοντα για μια σειρά άλλων καρκίνων, όπως του στοματοφάρυγγα, του πέους, του κόλπου, του αιδοίου και του πρωκτού.
Στις περισσότερες περιπτώσεις, το ανοσοποιητικό σύστημα απομακρύνει τον ιό από τον οργανισμό. Ωστόσο, η επίμονη λοίμωξη από τύπους HPV υψηλού κινδύνου μπορεί να προκαλέσει την ανάπτυξη ανώμαλων κυττάρων, τα οποία στη συνέχεια μπορεί να εξελιχθούν σε καρκίνο.
Εκτιμάται ότι, περίπου 3 στους 4 σεξουαλικά ενεργούς ενήλικες έχουν υπάρξει για κάποιο διάστημα στην διάρκεια της ζωής τους φορείς του ιού HPV. Παγκοσμίως περίπου το 10% των γυναικών όλων των ηλικιών με φυσιολογικό τεστ Παπανικολάου είναι φορείς του HPV.
Μελέτη που δημοσιεύτηκε το 2023 στο επιστημονικό περιοδικό The Lancet αποκαλύπτει ότι σχεδόν 1 στους 3 άνδρες έχει υποστεί λοίμωξη από τουλάχιστον ένα στέλεχος του ιού των ανθρωπίνων θηλωμάτων των γεννητικών οργάνων και περίπου 1 στους 5 από ένα ή περισσότερα στελέχη που έχουν κατηγοριοποιηθεί ως υψηλού κινδύνου για καρκινογένεση.
Μέχρι σήμερα έχoυν περιγραφεί περισσότεροι από 200 διαφoρετικοί τύποι τoυ HPV. Ορισμένοι από αυτούς τους τύπους (π.χ. οι 16, 18, 31, 33, 35, 39, 45, 51, 52, 56, 58, 59, 66, 68) θεωρoύνται υπεύθυνοι για την εκδήλωση πρoκαρκινικών και καρκινικών αλλoιώσεων, και γι’ αυτό αναφέρoνται ως τύποι «υψηλoύ κινδύνoυ».
Συμβουλές Πρόληψης
• Εμβολιασμός: Παραμένει ο πιο αποτελεσματικός τρόπος πρόληψης, καθώς παρέχει πάνω από 90% προστασία έναντι των στελεχών που προκαλούν καρκίνο και κονδυλώματα.
Το εννεαδύναμο (HPV9) εμβόλιο HPV, που χρησιμοποιείται στην Ελλάδα, προστατεύει έναντι των τύπων του ιού που προκαλούν το 90% των καρκίνων του τραχήλου της μήτρας και το 90% των κονδυλωμάτων. Ο εμβολιασμός HPV γίνεται σε δύο δόσεις και συστήνεται για αγόρια και κορίτσια στην ηλικία 9–11 ετών. Σε ειδικές περιπτώσεις αυξημένου κινδύνου συνιστάται εμβολιασμός έναντι του HPV σε άτομα ηλικίας 9–18 ετών σε σχήμα 3 δόσεων.
Σε περίπτωση που ο εμβολιασμός δεν γίνει στη συνιστώμενη ηλικία, μπορεί να γίνει αναπλήρωση έως την ηλικία των 18 ετών. Επισημαίνεται ότι το εμβόλιο HPV αποζημιώνεται πλήρως σε αγόρια και κορίτσια ηλικίας 15-18 ετών μέχρι 31.12.2025.
• Τακτικός ιατρικός έλεγχος: Οι γυναίκες πρέπει να κάνουν τακτικά τεστ Παπανικολάου και HPV test, σύμφωνα με τις οδηγίες του γυναικολόγου τους, ώστε να ανιχνεύονται τυχόν αλλοιώσεις έγκαιρα.
• Ασφαλείς σεξουαλικές πρακτικές: Η χρήση προφυλακτικού μειώνει τον κίνδυνο μετάδοσης, χωρίς όμως να τον εξαλείφει πλήρως. Ο περιορισμός εναλλαγής πολλών συντρόφων μειώνει επίσης τον κίνδυνο έκθεσης.
• Ενημέρωση: Η διαρκής ενημέρωση για τον HPV βοηθά στη λήψη των σωστών αποφάσεων για την υγεία. Η ενημέρωση αφορά τόσο τα αγόρια όσο και τα κορίτσια.
Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ), ο καρκίνος τραχήλου της μήτρας μπορεί να εξαλειφθεί ως πρόβλημα δημόσιας υγείας, εάν επιτευχθούν οι στόχοι «90-70-90» έως το 2030, δηλαδή:
• Το 90% των κοριτσιών έως 15 ετών να έχουν εμβολιαστεί πλήρως κατά του HPV.
• Το 70% των γυναικών να έχουν εξεταστεί με HPV test στις ηλικίες των 35 και 45 ετών.
• Το 90% των γυναικών με προκαρκινικές βλάβες να λαμβάνουν έγκαιρη θεραπεία.
Με πληροφορίες από το JAMA Oncology και το Ιατρικό Πανεπιστήμιο της Νότιας Καρολίνας (MUSC).