Από τη Γιάννα Τριανταφύλλη.
Ένα σημαντικό ποσοστό ηλικιωμένων ενηλίκων λαμβάνει ασπιρίνη για πρωτογενή πρόληψη χωρίς σύσταση γιατρού, κάτι που μπορεί να βάλει σε σοβαρό κίνδυνο την υγεία τους αποκαλύπτει μια νέα έρευνα.
Κι όμως οι συστάσεις των ειδικών για το ποιος μπορεί να λαμβάνει προληπτικά ασπιρίνη είναι ξεκάθαρες: Η ασπιρίνη για την πρωτογενή πρόληψη των καρδιαγγειακών παθήσεων παρέχει μόνο μέτρια κλινικά οφέλη και αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο αιμορραγίας.
Το Αμερικανικό Κολλέγιο Καρδιολογίας και η Αμερικανική Καρδιολογική Εταιρεία δεν συνιστούν τη χρήση ασπιρίνη για πρωτογενή πρόληψη μετά την ηλικία των 70 ετών ενώ η Ομάδα Εργασίας Προληπτικών Υπηρεσιών των ΗΠΑ αποτρέπει όλα τα άτομα άνω των 60 ετών να ξεκινούν να λαμβάνουν ασπιρίνη για πρωτογενή πρόληψη, χωρίς σύσταση γιατρού.
Υψηλό ποσοστό ηλικιωμένων λαμβάνει αναίτια ασπιρίνη
Η μελέτη διεξήχθη στα πλαίσια της Εθνικής Δημοσκόπησης για την Υγιή Γήρανση από ερευνητές του Πανεπιστημίου του Μίσιγκαν, με τη συμμετοχή περισσότερων από 2.500 ενηλίκων ηλικίας 50 έως 80 ετών.
Η έρευνα διαπίστωσε ότι το 25,3% των ενηλίκων ηλικίας 50-80 ετών, χωρίς ιστορικό καρδιαγγειακών παθήσεων, χρησιμοποιεί ασπιρίνη, με το 14,5% να χρησιμοποιείται για πρωτογενή πρόληψη, συχνά χωρίς ιστορικό καρδιαγγειακών παθήσεων. Αυτοί οι συμμετέχοντες είχαν μέση ηλικία τα 67 έτη και αποτελούσαν το 10,2% των ατόμων ηλικίας 50-59 ετών, το 17,9% των ατόμων ηλικίας 60-69 ετών και το 16,5% των ατόμων ηλικίας 70-80 ετών.
Οι ενήλικες ηλικίας 50 έως 69 ετών είχαν διπλάσιες πιθανότητες να χρησιμοποιούν ασπιρίνη για πρωτογενή πρόληψη σε σύγκριση με άτομα ηλικίας 70 έως 80 ετών. Οι γυναίκες και τα άτομα με οικογενειακό εισόδημα 60.000 δολαρίων ή περισσότερο ήταν επίσης πιο πιθανό να αναφέρουν χρήση ασπιρίνης για πρωτογενή πρόληψη.
Αξιοσημείωτο είναι ότι σχεδόν το 1/4 από τα άτομα που ελάμβαναν συστηματικά ασπιρίνη άρχισαν να παίρνουν το φάρμακο χωρίς σύσταση γιατρού, καθώς πίστευαν ότι οι κίνδυνοι της ασπιρίνης μπορεί να είναι μικρότεροι από τα οφέλη και το 8% δεν είχε συζητήσει τη χρήση ασπιρίνης με κανέναν πάροχο υγειονομικής περίθαλψης.
Η έκθεση διαπίστωσε επίσης ότι το 57% αυτών των ατόμων που ελάμβαναν συστηματικά ασπιρίνη δεν ανέφεραν ιστορικό καρδιαγγειακής νόσου και το 82% αυτών δήλωσαν ότι λαμβάνουν ασπιρίνη για την πρόληψη μιας αρχικής καρδιακής προσβολής ή εγκεφαλικού επεισοδίου.
«Για ορισμένους ασθενείς χωρίς ιστορικό καρδιαγγειακής νόσου, τα οφέλη της λήψης ασπιρίνης για πρωτογενή πρόληψη μπορεί να αντισταθμιστούν από τον αυξημένο κίνδυνο αιμορραγίας, ειδικά καθώς οι ασθενείς μεγαλώνουν. Είναι ακόμη πιο ανησυχητικό όταν οι ασθενείς λαμβάνουν ασπιρίνη χωρίς να συμβουλευτούν τον γιατρό τους. Ο γιατρός δεν μπορεί να βοηθήσει έναν ασθενή να κατανοήσει τους κινδύνους και τα οφέλη της ασπιρίνης εάν δεν γνωρίζει ότι την λαμβάνει», εξηγεί ο Δρ. Jordan K. Schaefer, MD, επικεφαλής της ερευνητικής ομάδας και καθηγητής Εσωτερικής Παθολογίας-Αιματολογίας στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου του Μίσιγκαν.
Που οφείλεται η ανεξέλεγκτη λήψη ασπιρίνης
Εξετάζοντας τις αιτιολογήσεις πίσω από τη χρήση ασπιρίνης για πρωτογενή πρόληψη, οι περισσότεροι χρήστες πίστευαν ότι η ασπιρίνη μειώνει τον κίνδυνο καρδιακής προσβολής, αλλά μόνο το 68% συμφώνησε ότι αυξάνει τον κίνδυνο αιμορραγίας. Επιπλέον, πάνω από το 80% των ερωτηθέντων δήλωσε ότι η ασπιρίνη βοήθησε στη γενική υγεία και το 29% πίστευε ότι μείωσε τον κίνδυνο άνοιας.
«Η χρήση ασπιρίνης είναι ένα πολύ πιο περίπλοκο ζήτημα από ό,τι φαινόταν κάποτε, γεγονός που αποτελεί ακόμη έναν λόγο για τον οποίο είναι σημαντικό να συμβουλεύεστε έναν πάροχο υγειονομικής περίθαλψης όταν εξετάζετε το ενδεχόμενο χρήσης της και εάν είστε άνω των 40 ετών», τονίσει ο Δρ. Geoffrey Barnes, MD, MSc, συν-συγγραφέας της μελέτης και καθηγητής Εσωτερικής Παθολογίας-Καρδιολογίας στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου του Μίσιγκαν.
Σύμφωνα με τους ερευνητές, τα ευρήματα της μελέτης υπογραμμίζουν την ανάγκη καλύτερης εκπαίδευσης των ασθενών και καλύτερης επικοινωνίας με τους κλινικούς γιατρούς, καθώς οι κίνδυνοι αιμορραγίας από τη συστηματική προληπτική χρήση ασπιρίνης, ειδικά από ηλικιωμένους ενήλικες, δεν είναι καθόλου αμελητέοι.