Από τη Γιάννα Τριανταφύλλη.
Η υπαραχνοειδής αιμορραγία, ο τρίτος πιο συχνός τύπος εγκεφαλικού επεισοδίου μετά το ισχαιμικό εγκεφαλικό επεισόδιο και την ενδοεγκεφαλική αιμορραγία, θα μπορούσε να μειωθεί δραστικά παγκοσμίως μέσω αλλαγών στην υγεία και τον τρόπο ζωής, αποκαλύπτει μια νέα μελέτη.
Περίπου το 85% των υπαραχνοειδών αιμορραγιών προκαλείται από τη ρήξη ανευρύσματος εγκεφάλου, η οποία οδηγεί σε αιμορραγία στον υπαραχνοειδή χώρο, μεταξύ του εγκεφάλου και των περιβαλλόντων στρωμάτων. Ενώ το πιο συνηθισμένο σύμπτωμα της υπαραχνοειδούς αιμορραγίας είναι ένας ξαφνικός έντονος πονοκέφαλος, η υπαραχνοειδής αιμορραγία είναι επίσης μια εξαιρετικά θανατηφόρα ασθένεια, με το ένα τέταρτο των ασθενών να πεθαίνουν πριν φτάσουν στο νοσοκομείο και ένα συνολικό ποσοστό θνησιμότητας 30 ημερών περίπου 40%.
Βασικοί παράγοντες κινδύνου για υπαραχνοειδή αιμορραγία περιλαμβάνουν το κάπνισμα και την υψηλή αρτηριακή πίεση. Ενώ υπάρχουν ορισμένα στοιχεία που συνδέουν την ατμοσφαιρική ρύπανση, τη χαμηλή σωματική δραστηριότητα και το δυσμενές λιπιδαιμικό προφίλ με αυξημένο κίνδυνο, αυτά τα στοιχεία είναι λιγότερο ισχυρά σε σύγκριση με άλλους τύπους εγκεφαλικού επεισοδίου.
Αν και ευθύνεται για περίπου το 5% έως 10% όλων των εγκεφαλικών επεισοδίων, ο αντίκτυπός της υπαραχνοειδούς αιμορραγίας είναι σχετικά μεγαλύτερος επειδή τείνει να επηρεάζει νεότερους ενήλικες με καλή υγεία, συχνά με καταστροφικές συνέπειες.
Παράτις βελτιώσεις στη χειρουργική επέμβαση και την ιατρική περίθαλψη για την αντιμετώπιση της πάθησης, η θνησιμότητα και η νοσηρότητα παραμένουν υψηλές, με ένα σημαντικό ποσοστό θανάτων να συμβαίνουν πριν να μπορεί να εξεταστεί οποιαδήποτε συγκεκριμένη θεραπεία.
Παρόλο που έχει σημειωθεί μείωση στα ποσοστά θνησιμότητας από τη δεκαετία του 1970, είναι αβέβαιο κατά πόσον αυτό αντανακλά μειώσεις στη συχνότητα εμφάνισης και τη θνησιμότητα κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου. Η καλύτερη κατανόηση της συχνότητας εμφάνισης και των σημαντικών παραγόντων κινδύνου θα μπορούσε να οδηγήσει σε βελτιώσεις στην πρόληψη και τη θεραπεία της πάθησης.
Παραμένει από τις πιο συχνές αιτίες θανάτου και αναπηρίας
Ερευνητική ομάδα από το Εθνικό Ινστιτούτο Εγκεφαλικού Επεισοδίου και Εφαρμοσμένων Νευροεπιστημών (NISAN) του Τεχνολογικού Πανεπιστημίου του Ώκλαντ στην Νέα Ζηλανδία θέλησε να διερευνήσει το παγκόσμιο βάρος, τη συχνότητα εμφάνισης και τα ποσοστά θνησιμότητας της υπαραχνοειδούς αιμορραγίας από το 1990 έως το 2021.
Από τα ευρήματα της μελέτης διαπιστώθηκε ότι, παρόλο που τα παγκόσμια ποσοστά επιβάρυνσης της υπαραχνοειδούς αιμορραγίας μειώθηκαν πάνω από το 50% τις τελευταίες 3 δεκαετίες, η νόσος παραμένει μια από τις πιο συχνές καρδιαγγειακές και νευρολογικές αιτίες θανάτου και αναπηριών στον κόσμο, με αυξανόμενους απόλυτους αριθμούς κρουσμάτων.
Το 2021 διαπιστώθηκε ότι, παγκοσμίως, καταγράφηκαν 700.000 νέες περιπτώσεις υπαραχνοειδούς αιμορραγίας, σχεδόν 8 εκατομμύρια ασθενείς με επικρατούσα υπαραχνοειδή αιμορραγία, 350.000 θάνατοι από υπαραχνοειδή αιμορραγία και πάνω από 10 εκατομμύρια έτη ζωής προσαρμοσμένα στην αναπηρία που σχετίζονται με την υπαραχνοειδή αιμορραγία.
Σύμφωνα με τους ερευνητές, το 70% του βάρους αυτού του τύπου εγκεφαλικού επεισοδίου μπορεί να αποδοθεί σε παράγοντες κινδύνου που μπορούμε να αλλάξουμε, όπως το κάπνισμα και η υψηλή αρτηριακή πίεση.
Επιπλέον, η βελτίωση της προ-νοσοκομειακής διαχείρισης, η ενδονοσοκομειακή περίθαλψη, η διαθεσιμότητα διαγνωστικών εργαλείων, η νευροχειρουργική τριτοβάθμια περίθαλψη και η αναγνώριση μη ρήξεων ενδοκρανιακών ανευρυσμάτων θα μπορούσαν να χρησιμεύσουν ως βασικοί τομείς για μελλοντικές παρεμβάσεις, ειδικά σε χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος.
Πηγή: JAMA Neurology